ศ.เกียรติคุณ นพ.ประเวศ วะสี ราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์ เกิดเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2475 เป็นแพทย์ที่มีชื่อเสียงและมากความสามารถท่านหนึ่งของเมืองไทย
โดย นายแพทย์ ประเวศ เป็นนักวิชาการด้านสาธารณสุข รวมถึงนักวิชาการเกี่ยวกับการศึกษา ผู้สนับสนุนงานค้นคว้าวิจัยเกี่ยวกับการแก้ปัญหาและพัฒนาชีวิต ผู้ค้นพบกลไกทางพันธุศาสตร์ในโรคทาลัสซีเมีย ผู้ผลักดันแพทย์ชนบท
ผู้ริเริ่มจัดตั้งองค์กรอิสระที่กำกับกระทรวงสาธารณสุข เช่น สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรช.) สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (สรพ.) สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.) สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.)
ทั้งนี้ นายแพยท์ประเวศ ยังเป็นราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์ กรรมการสภามหาวิทยาลัยมหิดล กรรมการสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และ ราษฎรอาวุโส
คุณวุฒิ
- เตรียมแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- แพทยศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหิดล (มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์)
- ปริญญาเอก (โลหิตวิทยา) มหาวิทยาลัยโคโลราโด สหรัฐอเมริกา
- ปริญญาเอก (พันธุศาสตร์) มหาวิทยาลัยลอนดอน ประเทศอังกฤษ
หลังจากสำเร็จการศึกษาที่อังกฤษ นายแพทย์ประเวศ วะสี ได้รับการแต่งตั้งเป็นอาจารย์สอนนักศึกษาแพทย์และแพทย์ประจำบ้านที่คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล โดยเลื่อนตำแหน่งตามลำดับจากอาจารย์โท เป็นอาจารย์เอก และอาจารย์ชั้นพิเศษ จนกระทั่งได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ในปี พ.ศ. 2519
ในการวิจัย นายแพทย์ประเวศ ได้รับทุนวิจัยจากกระทรวงสาธรณสุข และของคณะกรรมการการแพทย์จีน ในการวิจัยธรรมชาติของเลือดเกี่ยวกับความผิดปกติของเม็ดเลือดแดงเนื่องจากกรรมพันธุ์ ที่ก่อให้เกิดโรคโลหิตจางทาลัสซีเมีย และพบวิธีการป้องกันรักษา
โดยผลงานวิจัยเป็นที่ยอมรับโดยทั่วไป จึงได้รับเชิญไปบรรยายที่มหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัยหลายแห่งเกือบทุกทวีปทั่วโลก บทความทางวิชาการของท่านได้รับการตีพิมพ์ในวารสารต่างประเทศมากกว่า 150 เรื่อง และท่านยังแต่งตำราวิชาโลหิตและคู่มือโลหิตวิทยา รวมถึงได้รับทุนวิจัยจากสถาบันสุขภาพแห่งชาติ สหรัฐอเมริกา
เกียรติคุณ
- เครื่องราชอิสริยาภรณ์ มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก
- เครื่องราชอิสริยาภรณ์ มหาวชิรมงกุฎ
- เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ
- รางวัลเจ้าพระยาสมเด็จสุเรนทราธิบดีในฐานะครูแพทย์ที่ดีเป็นคนแรกของคณะแพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล
- รางวัลแมกไซไซ สาขาบริการรัฐ
- รางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น
- บุคคลดีเด่นของชาติ สาขาการแพทย์
- เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา
- นักวิทยาศาสตร์ดีเด่นแห่งชาติ สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์
- เหรียญเชิดชูเกียรติ “Tobacco or Health” ของ WHO
- เหรียญ Comenius จาก UNESCO ปารีส
- รางวัล “มหิดลวรานุสรณ์” ประจำปี ๒๕๔๖ จากสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรม-ราชูปถัมภ์
ผลงานสำคัญ
- เสนอผลงานทางวิชาการในต่างประเทศมากกว่า 60 ครั้ง
- ตีพิมพ์บทความทางวิชาการในวารสารต่างประเทศ 133 เรื่อง
- ตีพิมพ์บทความทางวิชาการในวารสารไทย 60เรื่อง
- เขียนบทความทางวิชาการและเรื่องต่าง ๆ 140 เรื่อง