จากกรณีเหตุน้ำท่วมฉับพลันดินโคลนถล่ม ในประเทศเนปาล บริเวณชายแดนด้านที่ติดกับเขตปกครองตนเองทิเบตของจีน โดยตัวเลขผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นเป็นอย่างน้อย 160 รายแล้ว และมีรายงานผู้สูญหายมากกว่า 400 คน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวต่างชาติ
ด้าน รศ.ดร.สุทธิศักดิ์ ศรลัมพ์ ผู้เชี่ยวชาญธรณีภัยพิบัติ อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมโยธา สาขาวิศวกรรมปฐพีและฐานราก คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้ออกมาให้ความเห็นเกี่ยวกับประเด็นนี้ระบุว่า กรณีน้ำหลากขนาดใหญ่ที่ทิเบต-เนปาล ดูจากลักษณะมวลน้ำ ปริมาณน้ำ
โดยเฉพาะมวลน้ำระลอกแรกที่สูง เป็นมวลขนาดใหญ่ แรงและเร็ว ลักษณะไม่เหมือนน้ำป่าไหลหลากทั่วไป โดยลักษณะการไหลของน้ำเหมือนเขื่อนแตก เเต่ถ้าไม่มีเขื่อนที่ไหนแตก ที่เป็นไปได้คือการแตกของเขื่อนหรือทะเลสาบธรรมชาติหรือการถล่มของธารน้ำเเข็ง หรือที่เเย่ที่สุดคือทั้งหมดประกอบกัน
โดย Landslide dam คือเขื่อนธรรมชาติที่เกิดจากการถล่มของภูเขา สาเหตุจากฝนตกหนักหรือจากแผ่นดินไหว โดยถล่มลงมาปิดร่องเขาตัว V และมีลำน้ำไหลอยู่ ในกรณีนี้เนื่องจากภูเขาด้านบนเป็นธารน้ำเเข็งสูงชันจึงเป็นไปได้ว่าเกิดการถล่มลงมาขวางร่องเขาที่อยู่ใต้ธารน้ำเเข็ง โดยมวลดินที่ถล่มนี้จะเป็นส่วนผสมของ ดิน หิน น้ำ และน้ำเเข็ง มวลดินถล่มไหลลงมาปิดกั้นลำน้ำ กลายเป็นเขื่อนธรรมชาติที่เรียกว่า "Landslide Dam"
น้ำในลำธารที่เคยไหลได้ปกติก็ถูกบล็อกไว้ และเริ่มสะสมตัว กลายเป็นแอ่งน้ำขนาดใหญ่ (Landslide lake) กรณีที่เขื่อนนี้อยู่ด้านล่างของธารน้ำเเข็ง ก็จะรับน้ำที่ละลายลงมาจากธารน้ำเเข็ง สะสมตัวกลายเป็นแอ่งน้ำขนาดใหญ่ที่เรียกว่า Glacier lake หรือ ทะเลสาบธารน้ำเเข็ง เเต่เขื่อนธรรมชาติที่เกิดจากดินถล่มนี้ ไม่มีความเเข็งแรงเหมือนเขื่อนทางวิศวกรรม ที่สร้างโดยมนุษย์ ไม่มีระบบกรอง ไม่ได้บดอัด ไม่มีอาคารระบายน้ำล้น
เขื่อนธรรมชาตินี้ เมื่อสะสมน้ำเป็นปริมาณมากอาจจะเริ่มล้น หรือ รั่ว เกิดพฤติกรรมเหมือนเขื่อนแตก ไม่มีการเตือนได้ล่วงหน้า และอาจจะอยู่บนภูเขาที่ห่างไกล สูง และที่สำคัญคือ อาจจะไม่ได้มีตำแหน่งเดียว เเต่อาจจะมีหลายๆ เขื่อนเเบบนี้ตามเเนวร่องเขาเดียวกัน
เมื่อเขื่อนธรรมชาติแตก จะปล่อยมวลน้ำที่สะสมมหาศาลออกมา และในหลายกรณีคือแตกเเบบพัดพาทั้งมวลที่ขวางอยู่ออกไป ทำให้เกิดมวลน้ำขนาดใหญ่ สูง พลังงานมากเพราะไหลจากที่สูง ลงมาทำลายล้างทุกสิ่ง หรืออาจจะเกิดจากภัยพิบัติต่อเนื่องสะสมของเขื่อนธรรมชาตินี้หลายๆ ตัวตามเเนวลำน้ำเดียวกันสะสมเป็นมวลน้ำใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ (Cascade failure)
สำหรับปัจจัยกระตุ้นอีกประการ ที่เป็นไปได้คือการเกิดการถล่มอย่างฉับพลันของธารน้ำเเข็ง (Glacier) หรือ มวลหินธารน้ำเเข็ง (ice-rock avalanche) ไหลลงมาใน Landslide lake หรือ Glacier lake นี้ ทำให้เกิดคลื่นมวลน้ำขนาดใหญ่ไหลข้ามและพังทลายเขื่อนธรรมชาตินี้ ปลดปล่อยมวลน้ำในทะเลสาบธารน้ำเเข็งให้ทะลักออกมา (Glacier lake outburst flood, GLOF)
เนื่องจากการพิบัติทั้งหมดที่เกิดขึ้นเกิดในระดับความสูงที่สูงมาก ดังนั้นการไหลลงมาของน้ำก็จะเพิ่มความเร็วและแรงอย่างมากยิ่งขึ้น เมื่อลงมาในพื้นที่ด้านล่าง โดยปกติเเล้วในพื้นที่ภูเขาเช่นนี้ เมื่อเกิดเขื่อนธรรมชาติจากแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ จะต้องไประเบิด เคลียร์ ไม่ให้มีการสะสมของน้ำจนกลายเป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ เเต่ถ้าอยู่สูงมากๆ ก็ลำบากที่จะไปดำเนินการ การแตกของ Landslide dam หรือ landslide lake จะเกิดตอนไหนก็ได้ เเม้กระทั่งวันที่เเดดจ้า ฝนไม่ตก จึงเรียกการพิบัติเเบบนี้ว่า "Sunny day failure"
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP สังคม
- วิดีโอยอดนิยม
