"ชัชชาติ" แจงเหตุไม่ทำแก้มลิงบึงกุ่ม-ออเงิน ไม่ท้อกระแสเรียกร้องปลดผู้ว่าฯ

โดย PPTV Online

เผยแพร่

"ชัชชาติ" แจงเหตุไม่ทำแก้มลิงบึงกุ่ม-ออเงิน ชี้อุโมงค์-ปรับปรุงคลองถูกกว่า-มีประสิทธิภาพกว่า ไม่ท้อกระแสเรียกร้องปลดผู้ว่าฯ บอกแล้วแต่นายกฯ

ที่กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ชี้แจงกรณีที่มีกระแสข่าวว่า กทม. ยกเลิกโครงการแก้มลิงว่า จริง ๆ แล้ว แก้มลิงเป็นแนวคิดตามพระราชดำริที่พระองค์ท่านพระราชทานมา เพื่อใช้เป็นแนวทางในการป้องกันน้ำท่วม โดยพระองค์ท่านพระราชทานแนวคิดไว้ 5 เรื่อง ได้แก่

  1. การทำเขื่อนกั้นน้ำ
  2. การกักเก็บน้ำ เช่น การทำอุโมงค์ต่าง ๆ
  3. การปรับปรุงสภาพน้ำและลำคลอง ทั้งการขุดลอกและปรับปรุงคลอง
  4. การทำทางระบายน้ำ
  5. การทำแก้มลิง

นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ผู้สื่อข่าว
นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร

โดยหลักการของแก้มลิง คือ ต้องเป็นจุดที่มีน้ำและมีทางเข้าและออกของน้ำได้ดี เปรียบเหมือนลิงที่กินกล้วยแล้วเก็บไว้ในกระพุ้งแก้ม

ดังนั้น พื้นที่แก้มลิงจะต้องเป็นจุดที่สามารถรับน้ำเข้ามาได้ เมื่อมีน้ำปริมาณมากก็ให้น้ำลงไปพักอยู่ในแก้มลิง และเมื่อถึงเวลาที่เหมาะสมจึงระบายน้ำออกไป

หลังจากนั้น เมื่อปี 2554 สำนักการระบายน้ำ กทม. ได้มีการคิดโครงการต่าง ๆ ขึ้นมา โดยไม่ได้มีเฉพาะเรื่องแก้มลิง แต่มีหลายแนวทางในการแก้ไขปัญหาน้ำท่วม และมีการเสนอพื้นที่สำหรับทำแก้มลิงประมาณ 6-7 พื้นที่

แต่เมื่อมาพิจารณาในรายละเอียด โดยเฉพาะโครงการที่กำลังมีการพูดถึง ซึ่งอยู่ในพื้นที่บึงกุ่มและออเงิน พบว่าพื้นที่ดังกล่าวเป็นพื้นที่ของเอกชน และมีข้อจำกัดเรื่องการระบายน้ำออก เพราะไม่สามารถระบายน้ำออกได้อย่างสะดวก

เมื่อ กทม. นำมาพิจารณาในทางเทคนิคแล้ว พบว่าหากจะดำเนินโครงการ จะต้องใช้งบประมาณในการเวนคืนที่ดิน รวมถึงต้องจัดทำระบบเพิ่มเติมเพื่อรับและระบายน้ำ โดยมีมูลค่าประมาณ 11,000 ล้านบาท เมื่อเปรียบเทียบกับแนวทางอื่น เช่น การทำอุโมงค์ระบายน้ำ หรือการปรับปรุงคลอง จะใช้งบประมาณน้อยกว่าและมีความคุ้มค่ามากกว่า

เรื่องนี้เป็นการพิจารณาในทางเทคนิคโดยตรง และจริง ๆ แล้ว โครงการที่มีการพูดถึงว่าเกี่ยวข้องกับพระราชดำรินั้น พระองค์ท่านไม่ได้พระราชทานโครงการนี้มาโดยตรง แต่พระองค์ท่านพระราชทานแนวคิดหลักเรื่องแก้มลิง ขณะที่การเลือกพื้นที่ต่าง ๆ ว่าจะทำตรงไหน เป็นการพิจารณาของ กทม. โดยสำนักการระบายน้ำเป็นผู้เลือกพื้นที่

ดังนั้น กทม. จึงยังนำแนวคิดอื่น ๆ ที่พระองค์ท่านพระราชทานมาใช้ เช่น การปรับปรุงคลองให้ดีขึ้น การทำทางด่วนน้ำ หรือการกั้นน้ำ เพราะเมื่อมีการนำเรื่องนี้ไปเชื่อมโยงว่า กทม. ยกเลิกโครงการพระราชดำริ จึงต้องทำความเข้าใจว่าไม่ใช่โครงการพระราชดำริโดยตรง แต่เป็นแนวคิดที่พระองค์ท่านพระราชทานมา

และพระองค์ท่านมีพระราชทานแนวคิดหลายแนวทาง กทม. จึงนำแนวคิดเหล่านั้นมาพิจารณาและเลือกใช้ให้เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่ โดยระบบที่นำมาทดแทนในพื้นที่ดังกล่าวมีมูลค่าถูกกว่าและมีประสิทธิภาพมากกว่า

นายชัชชาติกล่าวว่า อย่าไปเชื่อมโยงว่าเป็นการยกเลิกโครงการพระราชดำริ เพราะไม่ใช่โครงการพระราชดำริ พระองค์ท่านไม่ได้เป็นผู้บอกให้ทำโครงการนี้ แต่พระราชทานแนวคิดเรื่องแก้มลิงมา ส่วนสิ่งที่ กทม. ดำเนินการ ก็ยังเป็นการนำแนวคิดที่พระองค์ท่านพระราชทานมาใช้ในมิติอื่น ๆ เช่น การทำทางด่วนน้ำ การกั้นน้ำ และแนวทางด้านการบริหารจัดการน้ำ

สำหรับพื้นที่ดังกล่าวที่มีมูลค่าโครงการสูงถึงประมาณ 11,000 ล้านบาท เนื่องจากต้องมีการเวนคืนที่ดิน และพื้นที่ดังกล่าวไม่ได้มีคลองสายหลักผ่าน อีกทั้งเป็นพื้นที่ลักษณะที่เข้าใจว่าเดิมอาจมีการขุดดินไปขาย จึงจำเป็นต้องจัดทำระบบเพิ่มเติมเพื่อรับน้ำและดึงน้ำเข้ามายังพื้นที่แก้มลิง ซึ่งทำให้เกิดผลกระทบในเรื่องความคุ้มค่าของโครงการ

ส่วนข้อกล่าวหาว่าการไม่ดำเนินโครงการดังกล่าวเป็นการเอื้อประโยชน์ให้เอกชนนั้น นายชัชชาติกล่าวว่า ไม่มีทางเป็นเช่นนั้น เพราะพื้นที่ดังกล่าวเป็นที่ดินของเอกชน และหาก กทม. จะดำเนินโครงการ ก็ต้องเวนคืนหรือจัดซื้อที่ดินจากเอกชน

ซึ่งหมายความว่า กทม. ต้องใช้งบประมาณจ่ายให้เอกชนอยู่ดี หากจะมองในอีกด้านหนึ่ง การทำโครงการดังกล่าวอาจต้องใช้งบประมาณในการซื้อที่ดินจากเอกชนด้วย จึงไม่ใช่การเอื้อประโยชน์ให้เอกชน

เมื่อถามว่า แสดงว่ากระแสดรามาที่ออกมาเป็นความเข้าใจที่ผิดพลาด เพราะบางพื้นที่ที่เคยคาดว่าจะทำแก้มลิงเป็นพื้นที่ของเอกชน และไม่สามารถดำเนินการได้โดยตรงใช่หรือไม่ นายชัชชาติกล่าวว่า สามารถทำได้ แต่ต้องเวนคืนที่ดิน และเมื่อมีการเวนคืน มูลค่าโครงการก็จะสูงขึ้น

โดยหลักการของแก้มลิง หากไปดูข้อมูลของสำนักการระบายน้ำ จะระบุไว้อย่างชัดเจนว่า โครงการแก้มลิงต้องมีทางน้ำเข้าและทางน้ำออกที่สะดวก สามารถนำน้ำจากพื้นที่ต่าง ๆ เข้ามารวบรวมไว้ และเมื่อถึงเวลาที่เหมาะสมก็สามารถปล่อยน้ำออกไปได้

เพราะฉะนั้น แก้มลิงแต่ละจุดจะต้องมีระบบที่สามารถดึงน้ำจากพื้นที่โดยรอบเข้ามายังแก้มลิง และเมื่อระดับน้ำภายนอกลดลง ก็ต้องสามารถปล่อยหรือระบายน้ำออกจากแก้มลิงได้ โดยจากการศึกษาโครงการดังกล่าวมีการประเมินมูลค่าไว้ประมาณ 11,000 ล้านบาท

ส่วนในบางพื้นที่ที่เคยมีการคาดการณ์ว่าจะทำแก้มลิง จะมีการดำเนินการอย่างไร นายชัชชาติกล่าวว่า หากเป็นพื้นที่ของ กทม. ที่มีอยู่แล้ว ก็จะพัฒนาพื้นที่ทั้งหมด โดยจะปรับปรุงคลอง ขุดลอกคลอง ทำเขื่อน และดำเนินการต่าง ๆ เพื่อพัฒนาพื้นที่ธรรมชาติ รวมถึงเชื่อมโยงพื้นที่เหล่านั้นเข้ากับระบบระบายน้ำโดยรวม

เพราะฉะนั้น แนวคิดที่พระองค์ท่านพระราชทานมามีหลายแนวคิด ไม่ได้มีเพียงเรื่องแก้มลิงเท่านั้น การทำอุโมงค์ก็เป็นอีกวิธีหนึ่ง หรือการทำทางด่วนน้ำ เพื่อเร่งระบายน้ำให้ไหลไปยังแม่น้ำเจ้าพระยา หรือคลองสายหลักต่าง ๆ แนวทางเหล่านี้อาจเหมาะสมมากกว่าการทำแก้มลิงในบางพื้นที่ เพราะการทำแก้มลิงอาจมีประสิทธิภาพจำกัด เนื่องจากสามารถรับน้ำได้เฉพาะพื้นที่โดยรอบที่จะต้องมีระบบดึงน้ำเข้ามา

ยกตัวอย่างเช่น บึงหนองบอน ซึ่ง กทม. มีแก้มลิงขนาดใหญ่ที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน แต่ปัจจุบันน้ำก็ยังไม่ได้เข้าไปเต็มพื้นที่ เพราะต้องมีการดึงน้ำจากพื้นที่ภายนอกเข้ามา และเมื่อถึงเวลาระบายก็ต้องมีระบบดึงน้ำออกเช่นกัน

ดังนั้น แนวคิดเรื่องแก้มลิงอาจเหมาะกับพื้นที่ที่มีพื้นที่รับน้ำอยู่แล้ว เช่น หมู่บ้านที่มีบึงอยู่ภายในพื้นที่ ก็สามารถใช้บึงดังกล่าวเป็นแก้มลิงของหมู่บ้าน และสูบน้ำออกไปภายนอกเมื่อระดับน้ำด้านนอกลดลง

ขณะเดียวกัน หากมีแก้มลิงขนาดเล็กกระจายอยู่ตามพื้นที่ต่าง ๆ ก็สามารถช่วยกันรับน้ำได้ ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นเรื่องทางเทคนิคที่ต้องพิจารณาให้เหมาะสมกับแต่ละพื้นที่

นายชัชชาติกล่าวอีกว่า ต้องทำความเข้าใจว่า การที่เรียกว่าเป็นโครงการแก้มลิงพระราชดำรินั้น พระองค์ท่านไม่ได้พระราชทานแก้มลิงในพื้นที่นี้มาโดยระบุว่าจะต้องดำเนินการ แต่พระองค์ท่านพระราชทานแนวคิดหลักเรื่องแก้มลิงเท่านั้น จึงทำให้เมื่อนำไปเชื่อมโยงกับโครงการที่ กทม. เคยศึกษา เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์หรือดรามาขึ้น

นายชัชชาติย้ำว่า เรื่องนี้เป็นเรื่องทางเทคนิค และที่ผ่านมาโครงการแก้มลิงที่ กทม. เคยคิดไว้ประมาณ 6 โครงการ ก็มีหลายโครงการที่ถูกยกเลิกไปก่อนหน้านี้แล้ว เพราะในช่วงแรกของการศึกษา หลังเกิดเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ อาจมีการคิดภาพคร่าว ๆ ว่าพื้นที่ใดมีที่ว่างและน่าจะสามารถทำแก้มลิงได้

แต่เมื่อมาวิเคราะห์ในรายละเอียดจริง ๆ กลับพบข้อจำกัด ทั้งเรื่องการนำน้ำเข้ามาในพื้นที่ การระบายน้ำออก รวมถึงการจัดซื้อหรือเวนคืนที่ดิน

ส่วนข้อกล่าวหาว่าเป็นการเอื้อประโยชน์ให้เอกชนนั้น ไม่เป็นความจริง เพราะหาก กทม. จะทำแก้มลิง ก็ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถนำที่ดินของเอกชนมาใช้ได้ฟรี แต่ต้องใช้งบประมาณในการจัดซื้อหรือเวนคืนที่ดินจากเอกชน และเอกชนก็ได้รับค่าตอบแทนตามกระบวนการ ดังนั้น จึงไม่มีการเอื้อประโยชน์ให้ใคร

นายชัชชาติกล่าวต่อว่า เรื่องนี้ไม่ใช่โครงการพระราชดำริโดยตรง และไม่ใช่ว่าใครจะกล้ายกเลิกโครงการพระราชดำริ เพราะตัวแนวคิดที่พระองค์ท่านพระราชทานไม่ได้มีเฉพาะเรื่องแก้มลิง แต่มีอยู่ 5 เรื่อง ซึ่ง กทม. ยังคงน้อมรับและนำมาดำเนินการอย่างต่อเนื่อง

สำหรับโครงการนี้ พระองค์ท่านพระราชทานแนวคิดเรื่องแก้มลิง แต่สถานที่ที่จะดำเนินการไม่ได้เป็นสถานที่ที่พระองค์ท่านพระราชทานหรือกำหนดมาให้ โดยเป็นพื้นที่ที่หน่วยงานไปพิจารณาและเลือกกันเอง

นายชัชชาติกล่าวว่า โครงการตามแนวพระราชดำริมีประโยชน์อย่างมาก โดยตัวอย่างแก้มลิงที่ กทม. ดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน มีทั้งบริเวณฝั่งตะวันตกของกรุงเทพมหานครก่อนออกสู่ทะเล โดยเฉพาะพื้นที่แถบบางขุนเทียน ซึ่งมีแก้มลิงขนาดใหญ่ เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่มีน้ำหลากเข้ามา สามารถพักน้ำไว้ และเมื่อระดับน้ำทะเลลดลงจึงระบายน้ำออก

แก้มลิงที่เห็นในลักษณะดังกล่าว จำเป็นต้องมีแม่น้ำหรือสายน้ำขนาดใหญ่ที่สามารถใช้เป็นทางรับและระบายน้ำ เช่น พื้นที่ทุ่งรับน้ำบริเวณฝั่งตะวันตกของ กทม. เมื่อมีน้ำเข้ามาก็สามารถพักน้ำไว้ และเมื่อระดับน้ำทะเลลดลงก็สามารถระบายน้ำออกได้ เพราะต้องมีสายน้ำหลักที่สามารถดึงน้ำเข้าและระบายน้ำออก

ดังนั้น ต้องย้ำว่า พระองค์ท่านพระราชทานแนวคิดที่ดีไว้หลายเรื่อง และ กทม. จำเป็นต้องนำแนวคิดต่าง ๆ มาประกอบกันเพื่อให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ จึงขออย่านำเรื่องนี้ไปดรามาว่าเป็นการยกเลิกโครงการพระราชดำริ เพราะ กทม. พยายามดำเนินการเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด

ส่วนประเด็นที่มีการพูดถึงว่าเป็นพื้นที่สาธารณะหรือพื้นที่เอกชนนั้น นายชัชชาติย้ำว่า พื้นที่ดังกล่าวไม่ใช่พื้นที่สาธารณะ แต่เป็นที่ดินที่ต้องไปจัดซื้อหรือเวนคืนมา หากจะดำเนินโครงการ ขณะที่กรณีที่มีการตั้งข้อสังเกตว่า กทม. ไม่ได้พร่องน้ำหรือบริหารจัดการน้ำล่วงหน้านั้น นายชัชชาติกล่าวว่า กทม. พร่องน้ำทั้งหมด โดยมีตัวเลขที่สามารถตรวจสอบได้อย่างชัดเจน ทั้งการพร่องน้ำในคลองและบึงต่าง ๆ โดยพยายามพร่องน้ำจนเกือบหมด เพื่อเตรียมพื้นที่รองรับน้ำ

แต่เมื่อเกิดสถานการณ์น้ำท่วมและมีน้ำไหลลงมา ก็ยังมีปัญหาในเรื่องการบริหารจัดการน้ำ เนื่องจากปริมาณน้ำที่ไหลเข้ามาและลักษณะของพื้นที่แตกต่างกัน จึงต้องบริหารจัดการให้เหมาะสมกับสถานการณ์และสภาพพื้นที่ของแต่ละจุด

ส่วนกรณีที่มีเสียงจากประชาชนบางส่วนเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีปลดออกจากตำแหน่งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครนั้น นายชัชชาติกล่าวว่า อันนี้ก็แล้วแต่ท่านนายก ไม่มีปัญหาอะไรทั้งสิ้น

เมื่อถามต่อว่าท้อใจหรือไม่ นายชัชชาติกล่าวว่า ไม่เป็นไร เราก็ทำเต็มที่ แต่ตนเองว่าเรื่องที่ไปดรามาเชื่อมโยงกับโครงการพระราชดำริ ต้องย้ำว่าเรื่องนี้ไม่ได้เกี่ยวข้องเลย เราดูตามเทคนิคเป็นหลัก อะไรดีเราก็ทำ เข้าใจว่ามีประชาชนบางพื้นที่ที่อยากได้โครงการนี้

แต่พอเป็นแก้มลิงทั้งจังหวัด ต้องดูว่าภาพรวมได้น้ำมาจริงหรือไม่ น้ำจะเข้ามาได้หรือไม่ และจะออกอย่างไร ต้องลงทุนเท่าไหร่ ตนเองมองว่าถ้าเกิดมันเป็นโครงการที่มีมานานแล้ว ต้องมาคิดต่อว่ามันคุ้มค่าหรือไม่ แล้วมันก็มีเทคโนโลยีที่มาทดแทนได้ เราเชื่อว่ามีระบบที่มาทดแทนและมีประสิทธิภาพสูงกว่า

ส่วนเสียงสะท้อนของประชาชนที่สะท้อนว่าอยากให้ปลดออก เนื่องจากการรับมือปัญหาน้ำท่วมในครั้งนี้กรุงเทพมหานครมีข้อผิดพลาดเยอะมาก นายชัชชาติกล่าวว่า เรื่องนี้ก็เคารพความเห็นทุกคน ตนเองคิดว่าก็มีคนทั้งชอบไม่ชอบ แต่ทุกคนบอกได้ ก็คงแล้วแต่ท่านนายกว่าจะปลดไม่ปลด แต่ว่าเราก็ตอบได้ทุกคำถามว่าเกิดอะไรขึ้น แล้วเราทำอะไรอยู่

วิดีโอยอดนิยม

ข่าวเด่นในรอบสัปดาห์

PPTVHD36

เพิ่ม PPTVHD36
ลงในหน้าจอหลักของคุณ