การชุมนุมของกลุ่ม นปผ. นำโดย "กำนันมะโน" นายมะโน เครือแก้ว ที่เคลื่อนขบวนรถบรรทุกกว่า 500 คันจากภาคใต้เข้ากรุงเทพฯ เมื่อ 8 พ.ย. 2569 เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลลดราคาน้ำมันลงลิตรละ 10 บาท แก้ปัญหายาเสพติดและราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ กลายเป็นประเด็นจับตา หลังตำรวจประกาศห้ามชุมนุมในรัศมี 50 เมตรรอบทำเนียบรัฐบาลระหว่าง 5-20 พ.ย. แม้การชุมนุมโดยสงบจะเป็นสิทธิของประชาชน แต่ก็มีเงื่อนไขทางกฎหมายกำกับ ทั้งขั้นตอนการแจ้งล่วงหน้า พื้นที่ต้องห้าม ข้อปฏิบัติของผู้ชุมนุม ตลอดจนโทษที่อาจได้รับหากฝ่าฝืน
การชุมนุมสาธารณะคืออะไร? ใครบ้างที่อยู่ภายใต้กฎหมายนี้
สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ให้ความรู้เรื่องพระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558 โดยระบุว่า พ.ร.บ. ดังกล่าวกำหนดความหมายของการชุมนุมสาธารณะ ว่าเป็นการรวมตัวของบุคคลในที่สาธารณะ เพื่อเรียกร้อง สนับสนุน คัดค้าน หรือแสดงความคิดเห็นในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง โดยแสดงออกต่อประชาชนทั่วไปและเปิดให้บุคคลอื่นสามารถเข้าร่วมได้ ไม่ว่าการชุมนุมนั้นจะมีการเดินขบวนหรือเคลื่อนย้ายหรือไม่ก็ตาม
หลักการสำคัญตามมาตรา 6 กำหนดให้การชุมนุมสาธารณะต้องเป็นไปโดยสงบและปราศจากอาวุธ โดยผู้ชุมนุมต้องใช้สิทธิและเสรีภาพภายใต้ขอบเขตที่รัฐธรรมนูญและกฎหมายกำหนด
อย่างไรก็ตาม มาตรา 3 ระบุว่า กฎหมายฉบับนี้ไม่ใช้บังคับกับการชุมนุมบางประเภท ได้แก่ การชุมนุมเนื่องในงานพระราชพิธีและงานรัฐพิธี การประกอบพิธีกรรมทางศาสนา กิจกรรมตามประเพณีหรือวัฒนธรรมท้องถิ่น การจัดมหรสพ กีฬา การท่องเที่ยว หรือกิจกรรมเพื่อประโยชน์ทางการค้าตามปกติของผู้จัด
รวมถึงการชุมนุมภายในสถานศึกษา การประชุมตามบทบัญญัติของกฎหมาย การประชุมสัมมนาทางวิชาการของสถานศึกษาหรือหน่วยงานด้านวิชาการ ตลอดจนการชุมนุมระหว่างประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินหรือกฎอัยการศึก และการชุมนุมเพื่อหาเสียงเลือกตั้งในช่วงเลือกตั้ง ซึ่งต้องปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องเป็นการเฉพาะ
อยากชุมนุมต้องแจ้งใคร? เปิดขั้นตอนก่อนรวมตัวอย่างถูกกฎหมาย
มาตรา 10 กำหนดให้ผู้ประสงค์จัดการชุมนุมสาธารณะต้องแจ้งต่อผู้รับแจ้ง ซึ่งโดยทั่วไปคือหัวหน้าสถานีตำรวจในพื้นที่ที่จะจัดการชุมนุม ก่อนเริ่มการชุมนุมไม่น้อยกว่า 24 ชั่วโมง
การแจ้งดังกล่าวต้องระบุวัตถุประสงค์ วัน ระยะเวลา และสถานที่จัดการชุมนุมให้ชัดเจน โดยสามารถดำเนินการตามวิธีที่กำหนด รวมถึงผ่านระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ
เมื่อได้รับแจ้งแล้ว มาตรา 11 กำหนดให้ผู้รับแจ้งส่งสรุปสาระสำคัญตามกฎหมายให้ผู้แจ้งทราบภายใน 24 ชั่วโมง หากพบว่าการชุมนุมอาจขัดต่อข้อกำหนดเกี่ยวกับสถานที่ตามมาตรา 7 หรือมาตรา 8 เจ้าหน้าที่มีอำนาจสั่งให้แก้ไขภายในระยะเวลาที่กำหนด และหากไม่ดำเนินการแก้ไข สามารถออกคำสั่งห้ามชุมนุมได้
กรณีผู้จัดไม่เห็นด้วยกับคำสั่งห้ามชุมนุม สามารถยื่นหนังสืออุทธรณ์ต่อผู้บังคับบัญชาชั้นเหนือผู้รับแจ้งขึ้นไปหนึ่งชั้น โดยผู้รับอุทธรณ์ต้องวินิจฉัยและแจ้งผลภายใน 24 ชั่วโมง ทั้งนี้ ระหว่างมีคำสั่งห้ามชุมนุม รวมถึงระหว่างการอุทธรณ์และพิจารณาอุทธรณ์ ต้องงดการชุมนุมไว้ก่อน
สำหรับกรณีที่ไม่สามารถแจ้งล่วงหน้าได้ครบ 24 ชั่วโมง มาตรา 12 เปิดช่องให้ผู้จัดยื่นแจ้งการชุมนุมพร้อมคำขอผ่อนผันระยะเวลาก่อนเริ่มการชุมนุม โดยในกรุงเทพมหานครให้ยื่นต่อผู้บังคับการตำรวจที่รับผิดชอบพื้นที่ ส่วนต่างจังหวัดให้ยื่นต่อผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัด
ผู้รับคำขอจะต้องแจ้งคำสั่งพร้อมเหตุผลเป็นหนังสือภายใน 24 ชั่วโมง หากได้รับแจ้งว่าไม่มีเหตุผลสมควรให้ผ่อนผัน แต่ยังดำเนินการชุมนุมต่อไป จะถือเป็นการชุมนุมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย
นอกจากนี้ มาตรา 14 ยังกำหนดให้การชุมนุมที่ไม่เป็นไปโดยสงบและปราศจากอาวุธ การไม่แจ้งชุมนุมตามกฎหมาย การไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้รับแจ้ง หรือการจัดชุมนุมฝ่าฝืนคำสั่งห้าม เป็นการชุมนุมที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย
ส่วนกรณีมีการเดินขบวนหรือเคลื่อนย้ายการชุมนุมโดยไม่ได้แจ้งไว้ตั้งแต่ต้น มาตรา 17 กำหนดให้ต้องแจ้งหัวหน้าสถานีตำรวจที่รับผิดชอบล่วงหน้า และมาตรา 18 กำหนดให้ยุติการชุมนุมตามเวลาที่แจ้งไว้ หากต้องการขยายเวลา ต้องแจ้งต่อผู้รับแจ้งภายใน 24 ชั่วโมงก่อนครบกำหนด
พื้นที่ไหนห้ามชุมนุม? ทำไมรอบทำเนียบรัฐบาลถึงมีกฎ 50 เมตร
สำหรับสถานที่จัดการชุมนุม มาตรา 7 กำหนดห้ามชุมนุมสาธารณะภายในรัศมี 150 เมตร จากพระบรมมหาราชวัง พระราชวัง วังของพระรัชทายาทหรือพระบรมวงศ์ตั้งแต่สมเด็จเจ้าฟ้าขึ้นไป พระราชนิเวศน์ พระตำหนัก ตลอดจนสถานที่ประทับหรือพำนักของพระมหากษัตริย์ พระราชินี พระรัชทายาท พระบรมวงศ์ตั้งแต่สมเด็จเจ้าฟ้าขึ้นไป ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ หรือสถานที่พำนักของพระราชอาคันตุกะ
ขณะเดียวกัน ยังห้ามจัดการชุมนุมภายในพื้นที่รัฐสภา ทำเนียบรัฐบาล และศาล เว้นแต่มีการจัดสถานที่สำหรับการชุมนุมไว้ภายในพื้นที่นั้น
ในกรณีจำเป็นเพื่อรักษาความปลอดภัยสาธารณะและความสงบเรียบร้อย ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติหรือผู้ได้รับมอบหมายมีอำนาจประกาศห้ามชุมนุมในรัศมีไม่เกิน 50 เมตรรอบสถานที่ดังกล่าว โดยต้องคำนึงถึงจำนวนผู้ชุมนุมและพฤติการณ์ในการชุมนุมด้วย
นอกจากนี้ มาตรา 8 ยังห้ามการชุมนุมที่กีดขวางทางเข้าออก หรือรบกวนการปฏิบัติงานและการใช้บริการสถานที่สำคัญ ได้แก่ หน่วยงานของรัฐ ท่าอากาศยาน ท่าเรือ สถานีรถไฟ สถานีขนส่งสาธารณะ โรงพยาบาล สถานศึกษา ศาสนสถาน สถานทูต สถานกงสุล และสถานที่ทำการองค์การระหว่างประเทศ
อย่างไรก็ตาม มาตรา 9 เปิดให้หน่วยงานรัฐสามารถจัดสถานที่สำหรับการชุมนุมสาธารณะได้ โดยการจัดสถานที่ดังกล่าวไม่กระทบต่อเสรีภาพของประชาชนในการชุมนุมในพื้นที่สาธารณะอื่น และการชุมนุมในสถานที่ที่รัฐจัดไว้ตามมาตรานี้ไม่อยู่ภายใต้ขั้นตอนการแจ้งชุมนุมตามหมวด 2
9 ข้อห้าม ผู้เข้าร่วมชุมนุมต้องปฏิบัติอย่างไร
นอกจากข้อกำหนดเรื่องสถานที่และขั้นตอนการแจ้งแล้ว มาตรา 16 ยังระบุหน้าที่ของผู้ชุมนุมไว้ 9 ประการ ได้แก่
- ไม่ก่อให้เกิดความไม่สะดวกแก่ประชาชนที่ใช้พื้นที่สาธารณะ หรือทำให้ผู้อื่นเดือดร้อนเกินสมควร
- ไม่ปิดบังหรืออำพรางตนโดยจงใจไม่ให้ระบุตัวบุคคลได้ ยกเว้นการแต่งกายตามประเพณี
- ไม่พกพาอาวุธ ดอกไม้เพลิง สิ่งเทียมอาวุธปืน หรือสิ่งที่อาจใช้เป็นอาวุธเข้าไปในพื้นที่ชุมนุม
- ไม่บุกรุก ทำลาย หรือทำให้ทรัพย์สินของผู้อื่นเสียหายหรือใช้การไม่ได้ตามปกติ
- ไม่กระทำการให้ผู้อื่นหวาดกลัวว่าจะเกิดอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย ทรัพย์สิน หรือเสรีภาพ
- ไม่ใช้กำลังประทุษร้าย หรือข่มขู่ว่าจะใช้กำลังต่อผู้ชุมนุมหรือบุคคลอื่น
- ไม่ขัดขวางหรือกระทำการเป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ดูแลการชุมนุม
- ไม่เดินขบวนหรือเคลื่อนย้ายการชุมนุมระหว่างเวลา 18.00-06.00 น. ของวันรุ่งขึ้น เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากเจ้าหน้าที่
- ปฏิบัติตามเงื่อนไขหรือคำสั่งของเจ้าหน้าที่ดูแลการชุมนุมสาธารณะ
ขณะเดียวกัน มาตรา 15 ยังวางหน้าที่ของผู้จัดการชุมนุม โดยต้องดูแลการชุมนุมให้เป็นไปโดยสงบและปราศจากอาวุธ ไม่ขัดขวางการใช้พื้นที่สาธารณะของประชาชนเกินสมควร รวมถึงแจ้งหน้าที่และข้อกำหนดให้ผู้เข้าร่วมชุมนุมทราบ
ผู้จัดต้องให้ความร่วมมือกับเจ้าหน้าที่ ไม่ยุยงหรือชักจูงให้ผู้ชุมนุมฝ่าฝืนข้อกำหนด และห้ามใช้เครื่องขยายเสียงเพื่อปราศรัยหรือจัดกิจกรรมระหว่างเวลา 24.00-06.00 น. ของวันรุ่งขึ้น
นอกจากนี้ ยังห้ามใช้เครื่องขยายเสียงเกินระดับที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติกำหนด โดยประกาศที่เกี่ยวข้องกำหนดระดับเสียงไว้ไม่เกิน 115 เดซิเบล
หากชุมนุมผิดกฎหมาย เจ้าหน้าที่มีอำนาจดำเนินการอย่างไร
ตามมาตรา 19 เจ้าพนักงานดูแลการชุมนุมสาธารณะมีหน้าที่อำนวยความสะดวกแก่ประชาชนที่ใช้พื้นที่สาธารณะ รักษาความปลอดภัยให้ผู้ชุมนุมและประชาชนโดยรอบ บรรเทาความเดือดร้อนรำคาญ และดูแลการจราจรกับระบบขนส่งสาธารณะ
เจ้าหน้าที่สามารถกำหนดเงื่อนไขหรือมีคำสั่งให้ผู้จัด ผู้ชุมนุม และบุคคลที่อยู่ในพื้นที่ปฏิบัติตาม รวมถึงสั่งปิดหรือปรับเส้นทางจราจรเป็นการชั่วคราวได้ตามความจำเป็น
หากเป็นการชุมนุมในท้องที่เดียว หัวหน้าสถานีตำรวจในพื้นที่จะทำหน้าที่เป็นเจ้าพนักงานดูแลการชุมนุม แต่หากการชุมนุมต่อเนื่องหลายพื้นที่ จะเป็นหน้าที่ของผู้บังคับการหรือผู้บัญชาการตำรวจที่รับผิดชอบพื้นที่ โดยผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติสามารถแต่งตั้งเจ้าหน้าที่อื่นเพิ่มเติมหรือให้ปฏิบัติหน้าที่แทนได้
นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ต้องแจ้งหน่วยงานฝ่ายปกครอง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือหน่วยงานประชาสัมพันธ์ที่เกี่ยวข้องให้ทราบ ขณะที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติและหน่วยงานประชาสัมพันธ์ของรัฐต้องแจ้งข้อมูลการชุมนุมและเส้นทางจราจรแก่ประชาชนเป็นระยะ ทั้งก่อน ระหว่าง และหลังการชุมนุม เพื่อลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น
สำหรับกรณีการชุมนุมไม่ชอบด้วยกฎหมาย มาตรา 21 กำหนดให้เจ้าหน้าที่ประกาศให้ผู้ชุมนุมยุติการชุมนุมหรือแก้ไขการฝ่าฝืนภายในเวลาที่กำหนด หากไม่ปฏิบัติตาม เจ้าหน้าที่สามารถยื่นคำร้องต่อศาลแพ่งหรือศาลจังหวัดที่มีเขตอำนาจ เพื่อขอให้มีคำสั่งเลิกการชุมนุม
ระหว่างรอคำสั่งศาล เจ้าหน้าที่สามารถดำเนินมาตรการที่จำเป็นตามแผนหรือแนวทางที่คณะรัฐมนตรีเห็นชอบ โดยต้องหลีกเลี่ยงการใช้กำลัง และหากไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ ให้ใช้กำลังและเครื่องมือควบคุมฝูงชนเท่าที่จำเป็น
มาตรา 22 กำหนดให้ศาลพิจารณาคำร้องโดยด่วน หากมีคำสั่งให้เลิกชุมนุม ผู้ที่ไม่เห็นด้วยสามารถอุทธรณ์ต่อศาลอุทธรณ์หรือศาลอุทธรณ์ภาคได้ โดยคำสั่งของศาลอุทธรณ์ถือเป็นที่สุด และเจ้าพนักงานบังคับคดีต้องนำคำสั่งไปปิดประกาศในบริเวณที่ชุมนุม
หากผู้ชุมนุมยังไม่ยุติการชุมนุมตามคำสั่งศาล มาตรา 23 กำหนดให้เจ้าหน้าที่รายงานต่อศาลและรัฐมนตรี พร้อมประกาศให้พื้นที่ชุมนุมเป็นพื้นที่ควบคุม สั่งให้ผู้ชุมนุมออกจากพื้นที่ภายในเวลาที่กำหนด และห้ามบุคคลที่ไม่ได้รับอนุญาตเข้าไปในพื้นที่
กรณีดังกล่าว ผู้บัญชาการตำรวจนครบาลจะเป็นผู้ควบคุมสถานการณ์ในกรุงเทพมหานคร ส่วนต่างจังหวัดเป็นหน้าที่ของผู้ว่าราชการจังหวัด หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากรัฐมนตรี
เมื่อพ้นกำหนดเวลาแล้ว หากยังมีผู้ฝ่าฝืน มาตรา 24 ให้อำนาจเจ้าหน้าที่ดำเนินการตามคำสั่งศาล โดยสามารถจับกุม ค้น ยึด อายัด หรือรื้อถอนทรัพย์สินที่ใช้ในการชุมนุม รวมถึงออกคำสั่งห้ามการกระทำที่เป็นอุปสรรคต่อการยุติการชุมนุม ทั้งนี้ ต้องดำเนินการเท่าที่จำเป็นตามแผนหรือแนวทางที่กำหนด
สำหรับกรณีการชุมนุมที่มีความรุนแรง มาตรา 25 ให้อำนาจเจ้าหน้าที่สั่งยุติการกระทำที่อาจเป็นอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือทรัพย์สินของผู้อื่นจนเกิดความวุ่นวายขึ้นในบ้านเมือง หากไม่ปฏิบัติตามสามารถใช้มาตรการตามมาตรา 23 และมาตรา 24 ได้
ผู้ชุมนุมที่ไม่เห็นด้วยกับคำสั่งดังกล่าวสามารถยื่นคำร้องคัดค้านต่อศาลที่มีเขตอำนาจภายใน 30 วัน และสามารถอุทธรณ์คำสั่งศาลต่อศาลอุทธรณ์หรือศาลอุทธรณ์ภาค โดยคำสั่งของศาลอุทธรณ์ถือเป็นที่สุด
ฝ่าฝืนกฎหมายชุมนุมสาธารณะ มีโทษอะไรบ้าง?
พระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะ พ.ศ. 2558 กำหนดบทลงโทษสำหรับการฝ่าฝืนไว้หลายระดับ ตามลักษณะและความร้ายแรงของการกระทำ โดยมีรายละเอียดสำคัญดังนี้
มาตรา 27 ผู้ที่จัดการชุมนุมในสถานที่ต้องห้ามตามมาตรา 7 หรือกีดขวางและรบกวนสถานที่ตามมาตรา 8 มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา 28 ผู้ที่ฝ่าฝืนขั้นตอนการแจ้งชุมนุม การขอผ่อนผัน การแจ้งเดินขบวนหรือเคลื่อนย้าย และข้อกำหนดเกี่ยวกับระยะเวลาชุมนุมตามมาตรา 10, 12, 17 และ 18 มีความผิดทางพินัย ต้องชำระค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 10,000 บาท
มาตรา 29 ผู้ที่ฝ่าฝืนคำสั่งห้ามชุมนุมหรือจัดชุมนุมระหว่างมีคำสั่งห้ามตามมาตรา 11 มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา 30 ผู้จัดการชุมนุมที่ไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ในมาตรา 15 (1)-(3) หรือผู้ชุมนุมที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรา 16 (1)-(2) มีความผิดทางพินัย ต้องชำระค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 10,000 บาท
มาตรา 31 ผู้จัดการชุมนุมที่ฝ่าฝืนมาตรา 15 (4)-(7) หรือผู้ชุมนุมที่ฝ่าฝืนมาตรา 16 (3)-(8) มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
หากการกระทำดังกล่าวทำให้ระบบขนส่งสาธารณะ ระบบสื่อสารหรือโทรคมนาคม ระบบผลิตหรือส่งกระแสไฟฟ้า ระบบประปา หรือระบบสาธารณูปโภคอื่นใช้การไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นการชั่วคราวหรือถาวร ผู้จัดการชุมนุมมีโทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา 32 ผู้จัดการชุมนุมหรือผู้ชุมนุมที่ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งหรือประกาศของเจ้าหน้าที่ตามมาตรา 19 (5) หรือมาตรา 23 มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนบุคคลอื่นที่อยู่ภายในสถานที่ชุมนุมและฝ่าฝืนข้อกำหนดดังกล่าว มีค่าปรับไม่เกิน 10,000 บาท โดยศาลอาจพิจารณาลดโทษหรือไม่ลงโทษได้ตามความเหมาะสม
มาตรา 33 ผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้ควบคุมสถานการณ์หรือผู้ได้รับมอบหมายตามมาตรา 24 และ 25 มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ โดยศาลอาจพิจารณาลดโทษหรือไม่ลงโทษได้ตามความเหมาะสม
มาตรา 34 ผู้ที่ไม่ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมาย แต่พาอาวุธเข้าไปในสถานที่ชุมนุม มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ แม้จะได้รับอนุญาตให้มีอาวุธนั้นติดตัวก็ตาม
หากอาวุธดังกล่าวเป็นอาวุธปืน วัตถุระเบิด หรือวัตถุอื่นที่มีสภาพคล้ายคลึงกัน จะมีโทษสูงขึ้นเป็นจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ทั้งนี้ การกำหนดโทษจะขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและองค์ประกอบความผิดของแต่ละกรณี โดยการฝ่าฝืนข้อกำหนดบางประเภทเป็นความผิดทางพินัย ขณะที่การกระทำที่มีความร้ายแรงยังมีโทษทางอาญา
การชุมนุมสาธารณะจึงไม่ใช่สิ่งที่กฎหมายห้ามประชาชนกระทำ แต่เป็นสิทธิและเสรีภาพที่สามารถใช้ได้ภายใต้กรอบของรัฐธรรมนูญและกฎหมาย โดยผู้จัดและผู้เข้าร่วมต้องคำนึงถึงความสงบเรียบร้อย ความปลอดภัย และสิทธิของประชาชนคนอื่นควบคู่กัน
ขณะเดียวกัน เจ้าหน้าที่รัฐก็มีหน้าที่คุ้มครองและอำนวยความสะดวกแก่การชุมนุมโดยสงบ ไม่ใช่เพียงกำกับดูแลหรือบังคับใช้กฎหมายเท่านั้น เพื่อให้ประชาชนสามารถแสดงความคิดเห็นและเรียกร้องต่อภาครัฐได้อย่างเหมาะสม โดยลดผลกระทบต่อสังคมส่วนรวมให้มากที่สุด
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP สังคม
- วิดีโอยอดนิยม
