จากกระแสข่าวว่าคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์และข้อร้องเรียนมีคำสั่งให้กองทัพเรือยกเลิกการจัดซื้อจัดจ้างเรือฟริเกต และให้ทำการจัดซื้อจัดจ้างใหม่ โดยรายงานระบุเพิ่มเติมว่าคำอุทธรณ์ของ ST Engineering, TAIS, ASFAT, และ HHI นั้นฟังไม่ขึ้น แต่คำอุทธรณ์ของ Navantia ในนาม Thai Frigate Building Consortium นั้นฟังขึ้น และประเด็นเหล่านี้มีผลต่อการจัดซื้อจัดจ้างอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งนี้หากข่าวนี้เป็นความจริง แปลว่าผลการจัดซื้อจัดจ้างที่ Hanwha Oceans เป็นผู้ชนะนั้นต้องตกไป
ล่าสุดเพจ thaiarmedforce.com ได้เขียนวิเคราะห์ ปมการจัดซื้อเรือฟริเกตลำใหม่ ที่ส่อแววล่ม หลังกรมบัญชีกลางรับอุทธรณ์ จากบริษัท Navantia
โดย Navantia ได้ยื่นอุทธรณ์ว่า ในบรรดา 5 รายที่ตกคุณสมบัตินั้น Navantia ตกคุณสมบัติแตกต่างจากเจ้าอื่น คือ ตกคุณสมบัติตั้งแต่การประมูลในซองแรก คือซองคุณสมบัติของผู้ยื่นประมูล แปลว่าในทางทฤษฎี กองทัพเรือไม่ได้เปิดซองที่ 2 ซึ่งเป็นซองเทคนิคและข้อเสนอต่าง ๆ
หลังจากนี้ จะเป็นอย่างไรต่อ ทางเพจดังกล่าวระบุว่า ออกได้หลายทาง แต่คาดว่าจะเป็นการยกเลิกการจัดซื้อจัดจ้างที่ดำเนินการมาทั้งหมด อาจถึงขั้นต้องยกเลิก TOR และเริ่มการจัดซื้อจัดจ้างใหม่ เพราะประเด็นที่ Navantia อุทธรณ์ล้วนเป็นประเด็นเกี่ยวข้องกับคุณสมบัติและข้อกำหนดต่าง ๆ ทั้งนั้น ดังนั้นมีความเป็นไปได้สูงที่จะต้องมีการแก้ไข TOR ซึ่งพูดง่าย ๆ ก็คือ ทุกอย่างเหมือนย้อนเวลากลับไปเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2568 ก่อน TOR จะออกนั่นเอง
แต่กองทัพเรือก็ยังมีสิทธิจะทำอย่างอื่น นั่นคือทำมากกว่าที่กรมบัญชีกลางสั่งได้ นั่นคือ Factory Reset หรือยกเลิกโครงการไปเลยและคืนงบประมาณหรืออาจเปลี่ยนวัตถุประสงค์การใช้งบประมาณไปซื้ออย่างอื่น เช่น เรือดำน้ำ เป็นต้น ตรงนี้ต้องดูว่ากองทัพเรือจะดำเนินการอย่างไร
ส่วนกระบวนการจะเป็นอย่างไรนั้น เมื่อได้รับหนังสือจากกรมบัญชีกลางแล้ว กองทัพเรือต้องประกาศยกเลิกผลการจัดซื้อจัดหาที่ Hanwha Oceans ชนะ และอาจต้องประกาศแผนการจัดซื้อจัดจ้างใหม่ ต้องขึ้นเรื่องให้กระทรวงกลาโหมขอนุมัติกันเหลื่อมงบประมาณเอาไว้ เพราะงบประมาณนี้คืองบประมาณในปี 2569 ซึ่งหมดระยะเวลาไปแล้ว กองทัพเรืออาจต้องตั้งคณะกรรมการขึ้นมาพิจารณาร่าง TOR ใหม่ และรับฟังความคิดเห็น ก่อนประกาศ TOR และประกาศจัดซื้อจัดจ้างใหม่ ถ้าทำเร็ว ๆ จริงๆ คาดว่าจะล่าช้าไม่เกิน 6 เดือน นั่นก็คือราวมิถุนายน 2570 จะทราบผู้ชนะอีกครั้ง
หรือถ้าเลือกยกเลิกไม่จัดหาเรือฟริเกตไปเลย กองทัพเรือต้องทำเรื่องขึ้นไปที่กระทรวงกลาโหม ขอเปลี่ยนแปลงวัตถุประสงค์การใช้งบประมาณ และจะไปซื้ออะไรก็แล้วแต่กองทัพเรือ เพราะงบประมาณตรงนี้ไม่ต้องผ่านสภาฯ
ส่วนอะไรจะเกิดขึ้นได้บ้าง ตอนนี้ผู้บัญชาการทหารเรือเป็นคนใหม่ ถ้าเขียน TOR ใหม่ ก็สามารถเขียนอะไรก็ได้ ดังนั้น นี่คือเกมใหม่ ทุกอย่างใหม่หมด และยังไม่สามารถคาดการณ์ได้ว่าจะเป็นอย่างไร ดังนั้นสังคมอาจจะต้องช่วยกันจับตาดูให้ดียิ่งกว่าเดิม เพื่อให้แน่ใจว่าอุตสาหกรรมต่อเรือในไทยจะได้ประโยชน์
ไม่ว่าการตัดสินใจแบบใด มันมีข้อดีข้อเสีย เราอาจจะรอให้เห็นทิศทางชัดเจนว่ากองทัพเรือจะเลือกทิศทางใดก่อนที่จะวิเคราะห์ต่อไป ที่สำคัญคืออุตสาหกรรมต่อเรือของไทยต้องได้ประโยชน์สูงสุด