จากกรณีที่สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาร่างแก้ไขพระราชบัญญัติประกันสังคม รวม 5 ฉบับ โดยมีมติรับหลักการ 4 ฉบับ แต่ไม่รับหลักการร่างกฎหมายที่เสนอโดย น.ส.รักชนก ศรีนอก หรือ “ไอซ์ รักชนก” สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งมีแนวคิดสำคัญในการปรับโครงสร้างสำนักงานประกันสังคมให้ออกจากระบบราชการ เพื่อเพิ่มความคล่องตัวในการบริหารจัดการ และเปิดทางให้ผู้บริหารมืออาชีพเข้ามาดูแลกองทุนประกันสังคม
ล่าสุด นายพนัส ไทยล้วน อดีตกรรมการประกันสังคม 8 สมัย และประธานสภาองค์การลูกจ้างสภาแรงงานแห่งประเทศไทย ให้สัมภาษณ์ทางโทรศัพท์กับทีมข่าว PPTV แสดงความคิดเห็นต่อกรณีดังกล่าวว่า ส่วนตัวมองว่าการนำสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการเป็นเรื่องที่ทำได้ยากในทางปฏิบัติ แม้ที่ผ่านมาจะเคยมีการหยิบยกแนวคิดลักษณะเดียวกันขึ้นมาหารือ แต่ก็ยังไม่สามารถหาคำตอบเกี่ยวกับแนวทางดำเนินการได้อย่างชัดเจนได้
นายพนัส ระบุว่า สิ่งแรกที่ต้องพิจารณาคือ หากสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการแล้ว จะนำบุคลากรที่มีความรู้ และประสบการณ์ด้านประกันสังคมจากที่ไหน เข้ามาทำงานแทนข้าราชการเดิม เนื่องจากปัจจุบันสำนักงานประกันสังคมมีภารกิจจำนวนมาก หากมีการเปลี่ยนโครงสร้างองค์กรโดยที่ข้าราชการเดิมไม่ประสงค์โอนย้ายไปทำงานในองค์กรใหม่ อาจทำให้เกิดปัญหาขาดแคลนบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญ
นายพนัส ยังตั้งข้อสังเกตถึงภาระค่าใช้จ่ายในการบริหารองค์กร โดยระบุว่า ปัจจุบันเงินเดือนข้าราชการและสวัสดิการบางประเภท เช่น ค่าเช่าบ้าน เป็นภาระที่รัฐบาลรับผิดชอบ แต่หากนำสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการ องค์กรใหม่อาจต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายเหล่านี้เองทั้งหมด จึงต้องพิจารณาว่าจะนำงบประมาณจากส่วนใดมารองรับ และจะกระทบต่อเงินกองทุนประกันสังคมหรือไม่
ขณะเดียวกัน ยังมีประเด็นเรื่องการกำกับดูแลเงินกองทุนประกันสังคมจำนวนมหาศาล โดย นายพนัส ตั้งคำถามว่า หากนำสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการ ใครจะเป็นผู้รับผิดชอบหากการบริหารเงินกองทุนเกิดความเสียหายหรือขาดทุน
โดยอ้างถึงมาตรา 24 ของพระราชบัญญัติประกันสังคม อธิบายว่า ปัจจุบันมีกลไกที่ให้รัฐบาลเข้ามาช่วยเหลือเมื่อกองทุนประกันสังคมประสบปัญหา จึงมองว่าการคงสำนักงานประกันสังคมไว้ภายใต้ระบบราชการยังมีความสำคัญต่อการกำกับดูแล และสร้างหลักประกันให้กับผู้ประกันตน
ส่วนกรณีที่สภาผู้แทนราษฎรรับหลักการร่างแก้ไข พ.ร.บ.ประกันสังคม 4 ฉบับ แต่กลับไม่รับหลักการร่างของ ไอซ์ รักชนก เพียงฉบับเดียวนั้น นายพนัส ระบุว่า ไม่รู้สึกกังวล หรือแปลกใจกับผลการลงมติดังกล่าว เพราะส่วนตัวคาดการณ์ตั้งแต่ต้นแล้วว่าร่างกฎหมายฉบับนี้จะไม่ผ่านความเห็นชอบจากสภาฯ
ส่วนประเด็นการเมืองเข้ามามีบทบาทในการเลือกตั้งคณะกรรมการประกันสังคม นายพนัส ระบุว่า เป็นเรื่องที่ตนแสดงความกังวลมาโดยตลอด เพราะมองว่าหากพรรคการเมืองเข้ามามีบทบาทสนับสนุนผู้สมัครบอร์ดประกันสังคมอย่างเต็มรูปแบบ อาจทำให้การเลือกตั้งตัวแทนผู้ประกันตนกลายเป็นการแข่งขันระหว่างพรรคการเมือง แทนที่จะเป็นการแข่งขันระหว่างบุคคลที่มีความรู้ความสามารถด้านแรงงาน และประกันสังคม
ขณะเดียวกัน นายพนัส ระบุว่า ปัจจุบันฝ่ายการเมืองก็มีบทบาทในการกำกับดูแลสำนักงานประกันสังคมอยู่แล้ว ผ่านอำนาจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานตามกฎหมาย รวมถึงการบริหารการลงทุนที่มีหน่วยงานภาครัฐเกี่ยวข้องในการกำกับดูแล ดังนั้น หากนำสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการ จะตั้งใครกำกับดูแล
นอกจากนี้ ยังเปรียบเทียบข้อเสนอทางการเมืองบางลักษณะกับคำว่า “น้ำต้มยำ” ซึ่งเป็นคำเปรียบเปรยที่ใช้ในแวดวงแรงงาน โดยระบุว่า เหมือนเวลาไปซื้อก๋วยเตี๋ยว ที่กินทุกอย่างหมดแล้วเหลือแต่น้ำ แม้จะอร่อย แต่ก็ไม่อิ่ม
นายพนัส ยังกล่าวถึง ไอซ์ รักชนก โดยวิพากษ์วิจารณ์ท่าทีในการทำงานทางการเมืองว่า อาจยังขาดประสบการณ์ในการรับฟังความคิดเห็นที่แตกต่าง โดยเฉพาะการตอบโต้บุคคลที่ออกมาให้คำแนะนำหรือวิพากษ์วิจารณ์ ซึ่งอาจทำให้เกิดความขัดแย้งกับบุคคลหลายฝ่ายมากขึ้น
พร้อมระบุว่า หากได้พูดคุยกับ ไอซ์ รักชนก ตัวต่อตัว ก็อยากถามว่า “หากนำประกันสังคมออกนอกระบบ จะตั้งเป็นอะไร จะเปลี่ยนชื่อหรือไม่ เป็นสำนักงานประกันสังคมอิสระ คำถามต่อมาจะตั้งที่ไหน และประกันสังคมจังหวัดยังมีอยู่หรือไม่ การเชื่อมโยงกับแพทย์จะเปลี่ยนไหม ข้าราชการที่มีทั้งหมดจะตามไปหรือไม่ แล้วในระหว่างช่วงเปลี่ยนถ่ายจะทำอย่างไร ถ้าทำได้ก็แทบจะกราบเลย โดยเปรียบเปรยว่าคงเป็น “ทารกอัจฉริยะ”
นอกจากนี้ นายพนัส ยังเตรียมตรวจสอบคุณสมบัติกรรมการประกันสังคมรายหนึ่ง ที่ถูกกล่าวอ้างว่าอาจมีลักษณะต้องห้ามจากประวัติการถูกให้ออกจากงานเพราะทุจริต หากผลตรวจสอบยืนยันว่าขาดคุณสมบัติ เตรียมเรียกร้องให้คืนค่าตอบแทนและเบี้ยประชุมทั้งหมด พร้อมยื่นเรื่องถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ให้ดำเนินการตามกฎหมาย หากเพิกเฉยอาจฟ้องฐานละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ มาตรา 157