นักวิชาการ เชื่อ ระเบิดใต้โยงเจรจาสันติภาพ

สาเหตุที่เหตุความรุนแรงในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ถูกเชื่อมโยงกับการจัดสรรงบประมาณ เนื่องจาก มีการย้อนดูสถิติการก่อเหตุความรุนแรง พบว่า อย่างน้อย 3 ปี ที่ผ่านมา ช่วงการพิจารณางบประมาณ มักจะเกิดเหตุความรุนแรงในพื้นที่ ยกตัวอย่างเช่น สิงหาคม 3 ปีย้อนหลัง คือ 2562-2564

เช่น ปี 2562  ช่วงวันที่ 4 สิงหาคม ที่จ.ปัตตานี มีการลอบวางระเบิดตู้ ATM และใช้อาวุธปืน ใน 3 อำเภอ จนได้รับความเสียหายแต่ไม่มีใครได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต รวมถึงมีการเผายางรถยนต์กลางถนนด้วย

หรือปี 2563 ช่วง 13 สิงหาคม มีการลอบวางระเบิดทหารพราน 45 ซึ่งเป็นชุดคุ้มครองครู ในพื้นที่ จ.นราธิวาส และ ปัตตานี

ส่วนปี 2564 วันที่ 28 สิงหาคม มีการวางระเบิดขบวนรถไฟ ที่จ.นราธิวาส

 ทั้งหมดนี้ทำให้ถูกวิจารณ์ว่า การก่อเหตุในช่วงนี้ เชื่อมโยงกับการพิจารณางบประมาณที่จะจัดสรรลงมาในพื้นที่หรือไม่ ขณะที่บางส่วนมองว่า น่าจะเกี่ยวกับการเจรจาสันติภาพและปัญหาเฉพาะพื้นที่มากกว่า

นายกูเฮง ยาวอหะซัน ส.ส.นราธิวาส พรรคประชาชาติ บอกว่าการที่รัฐเทงบประมาณด้านความมั่นคงลงในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนใต้ มากกว่า งบประมาณ ด้านการพัฒนา ถือว่าเป็นสิ่งที่บกพร่อง เพราะในรอบ 10 ที่ผ่านมา ความไม่ไว้ใจของประชาชนกับเจ้าหน้าที่รัฐยมีเพิ่มขึ้น แม้ ทุ่มงบประมาณความมั่นคงมหาศาลแต่ไม่สามารถแก้ไขได้ นายกูเฮงยังตั้งข้อสังเกตอีกว่า ความไม่สงบที่เกิดขึ้นในช่วงการอภิปรายงบประมาณ ใครได้ประโยชน์ หรือ เสียประโยชน์ เพราะ เมื่อมีความไม่สงบ งบประมาณด้านความมั่นคงก็จะถูกพูดถึง ส่วนตัวนายกูเฮง ย้ำว่า  รู้สึกสิ้นหวังกับรัฐบาลชุดนี้

ส่วน นายกมลศักดิ์ ลีวาเมาะ ส.ส.นราธิวาส พรรคประชาชาติ วิจารณ์ว่า เหตุการณ์ความไม่สงบมักจะเกิดขึ้นในช่วงพิจารณางบประมาณจ่ายประจำปี และ เหตุการณ์รอบนี้ถือว่า ตอกย้ำชัดเจนว่า รัฐบาลแก้ปัญหาสถานการณ์ความไม่สงบใน 3 จังหวัชายแดนภาคใต้ ไม่ได้ แม้ว่าก่อนหน้านี้จะพยายามสื่อสารว่าทุกอย่างเรียบร้อยดี แต่เหตุการณ์ที่เกิดสะท้อนชัดเจนว่า จริงที่รัฐบาลพูดไม่จริง

ด้าน นาย ตายูดิน อุสมาน อาจารย์คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา วิเคราะห์สถานการณ์ว่า น่าจะเป็นการตอบโต้ผลมาจากการเจรจาพูดคุยเจรจาสันติภาพครั้งล่าสุด มากกว่า เรื่องงบประมาณ เพราะ การพูดคุยครั้งล่าสุดไม่ได้มีการบันทึกข้อตกลงกัน ต่างจากการพูดคุยก่อนหน้านี้ ที่มีการบันทึกข้อตกลงหยุดยิงในช่วงเดือนรอมฎอน

ส่วนสาเหตุที่รอบนี้สร้างสถานการณ์ พร้อมกัน 3 จังหวัด เชื่อว่า เป็นเพราะ ต้องการทำให้ส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจและเพื่อให้ภาครัฐหันมาสนใจ รวมถึงเชื่อว่า เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นไม่เป็นผลดีกับฝ่ายเห็นต่างด้วย เพราะ พื้นที่ก่อเหตุ มีชาวมุสลิมอาศัยอยู่จำนวนมาก เชื่อว่า การลงมือครั้งนี้ทำให้เสียมวลชนด้วย