เพื่อขอพร เพื่อสิริมงคลแก่บ้านและครอบครัว เพื่อขอบคุณเทพเจ้าที่คุ้มครองตลอดปีที่ผ่านมา เพื่อเปิดทางให้สิ่งมงคลที่จะมาถึงในปีใหม่ ในเทศกาลตรุษจีนจึงมีประเพณี “ไหว้เจ้า” เพราะชาวจีนเชื่อว่าเทพ คือผู้ปกปักรักษาให้ครอบครัวอยู่ดีมีสุข การไหว้คือการ “กล่าวขอบคุณ” สำหรับสิ่งดี ๆ ที่ได้รับในปีเก่า
“วันตรุษจีน” คือช่วงเวลาที่พลังฟ้าดินเปิด คำอธิษฐานจะส่งผลดีที่สุด ขอบคุณอดีต คลี่คลายพลังเก่า เปิดรับโชคในปีใหม่ ช่วยให้จิตใจสงบ มั่นคง และเริ่มต้นปีด้วยพลังบวกเต็มเปี่ยม
วันไหว้ตรุษจีน จะมี 3 วันที่มีความสำคัญ คือ
- วันจ่าย (ก่อนตรุษจีน 1 วัน) วันเตรียมของไหว้
- วันไหว้ (วันสิ้นปีจีน) วันไหว้เทพเจ้าและบรรพบุรุษ
- วันเที่ยว (วันขึ้นปีใหม่จีน) งดฆ่าสัตว์ แต่งกายดี อวยพรญาติผู้ใหญ่
"โต๊ะไหว้" และของที่ใช้ในการจัด จะแบ่งเป็นประเภท โต๊ะไหว้เทพเจ้า โต๊ะไหว้บรรพบุรุษ โต๊ะไหว้ผีไม่มีญาติ ดังนี้
1. โต๊ะไหว้เทพเจ้า "ไฉ่ซิ้งเอี้ย"
2. โต๊ะไหว้บรรพบุรุษ
3. โต๊ะไหว้ผีไร้ญาติ
การไหว้ผีไร้ญาตินั้น เพื่อแผ่เมตตาให้วิญญาณที่ไม่มีลูกหลานไหว้ และเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่บ้านเรือน เป็นการให้ทานและแสดงความเมตตา สะเดาะเคราะห์ ป้องกันสิ่งไม่ดี ทำควบคู่กับการไหว้บรรพบุรุษ แต่แยกโต๊ะ ไม่ตั้งในบ้าน และไม่ใช้โต๊ะเดียวกับไหว้เจ้า
ประกอบด้วย
- อาหารคาว ข้าวสวย กับข้าวง่าย ๆ 2–5 อย่าง เช่น ผัดผัก ต้มจืด ไข่ต้ม หมู ไก่ ปลา เน้นย้ำในการจัดโต๊ะ ไม่ต้องจัดสวยงาม
- อาหารหวาน เช่น ขนมเข่ง ขนมเทียน ขนมถ้วย ขนมเปี๊ยะ ผลไม้นิยม 3 หรือ 5 อย่าง
- เครื่องดื่ม น้ำเปล่า ชาจีน บางบ้านใช้น้ำหวาน เช่นน้ำแดง
- ของแห้งหรือของแจก ข้าวสาร บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป หลังไหว้เสร็จสามารถนำไปแจกหรือทำบุญต่อได้
- กระดาษเงิน กระดาษทอง บางพื้นที่ใช้ “เสื้อผ้ากระดาษ” สำหรับผีไม่มีญาติ
คำกล่าวไหว้ เป็นการกล่าวถึงผีไม่มีญาติ อาจใช้คำกล่าวในใจว่า “ข้าพเจ้าขออุทิศอาหารและสิ่งของเหล่านี้ แด่ดวงวิญญาณที่ไม่มีญาติ ไม่มีผู้ไหว้ ขอให้ท่านได้รับส่วนบุญส่วนกุศล และอย่าได้เบียดเบียนข้าพเจ้าและครอบครัว”
ข้อควรระวัง ไม่เรียกชื่อผี หรือเชิญเข้าบ้าน หลังไหว้เสร็จ ประมาณ 15–30 นาที ค่อยเผากระดาษอาหารไม่ควรนำกลับมารับประทานในบ้าน
เคล็ดลับ “การจัดโต๊ะไหว้”
ให้เป็นมงคลควรเริ่มจากการตั้งจิตให้ดี เลือกของไหว้ที่ครบ สด สะอาด จัดวางให้เป็นระเบียบ ตามลำดับสูง-ต่ำ หันโต๊ะไปทิศที่เหมาะสม หลีกเลี่ยงพื้นที่อับหรือใกล้ห้องน้ำ แต่งกายสุภาพสีมงคล และระหว่างไหว้ไม่ควรพูดจาหยาบหรือทะเลาะกัน อย่าใช้ของชำรุดหรือรีบเก็บของไหว้ก่อนธูปหมด เพราะเชื่อว่าจะทำให้พลังมงคลสะดุด
“ทั้งหมดนี้จะช่วยให้พิธีไหว้สมบูรณ์และเสริมโชคลาภรับปีใหม่จีน”