ไทยเที่ยวนอกคึกคัก! ปี 69 จ่อแตะ 13.5 ล้านคน เปิดภาษี-ค่าธรรมเนียม เที่ยว 1 ทริปต้องจ่ายอะไรบ้าง?

การเดินทางไปท่องเที่ยวต่างประเทศยังเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่คนไทยให้ความสนใจ แต่ในปี 2569 การเดินทางอาจไม่ได้คึกคักเท่าปีก่อน หลังเศรษฐกิจชะลอตัวและต้นทุนการท่องเที่ยวปรับตัวสูงขึ้น ทั้งค่าตั๋วเครื่องบิน ค่าธรรมเนียมต่าง ๆ และค่าใช้จ่ายในประเทศปลายทาง ซึ่งกลายเป็นอีกหนึ่งภาระที่นักเดินทางต้องนำมาคำนวณก่อนตัดสินใจออกเดินทาง

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย คาดการณ์ว่า ปี 2569 จะมีคนไทยเดินทางท่องเที่ยวต่างประเทศประมาณ 13.45 ล้านคน เติบโต 3% จากปีก่อนหน้า

ชะลอลงจากปี 2568 ที่ขยายตัวถึง 12% ทั้งนี้ ตัวเลขดังกล่าวนับจำนวนการเดินทาง โดยคนหนึ่งคนสามารถเดินทางได้มากกว่าหนึ่งครั้งและมากกว่าหนึ่งประเทศ

ปัจจัยสำคัญมาจากภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัว ประกอบกับต้นทุนการเดินทางที่เพิ่มขึ้น ทั้งราคาตั๋วเครื่องบิน ค่าธรรมเนียมที่จัดเก็บจากนักท่องเที่ยวทั้งในประเทศต้นทางและประเทศปลายทาง รวมถึงค่าครองชีพและค่าใช้จ่ายระหว่างท่องเที่ยว ส่งผลให้บางกลุ่มลดความถี่ในการเดินทางลง โดยเฉพาะกลุ่มผู้มีรายได้ปานกลาง และกลุ่มที่เดินทางผ่านโครงการท่องเที่ยวเพื่อเป็นรางวัลขององค์กร (Incentive) ซึ่งค่อนข้างอ่อนไหวต่อภาวะเศรษฐกิจและค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้น

จีนขึ้นแท่นจุดหมายยอดนิยม หลังเปิดฟรีวีซ่า

สำหรับจุดหมายปลายทางยอดนิยมของคนไทย ส่วนใหญ่ยังอยู่ในภูมิภาคเอเชีย โดยหากไม่นับการเดินทางข้ามพรมแดนไปยังประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซียและ สปป.ลาว จุดหมายระยะใกล้ที่ได้รับความนิยมเป็นอันดับ 1 คือจีน

หลังทางการจีนเริ่มมาตรการฟรีวีซ่าให้คนไทยเมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2567 ทำให้การเดินทางไปจีนเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด โดยในปี 2568 มีคนไทยเดินทางไปจีนสูงถึง 3.06 ล้านคน เพิ่มขึ้น 1,220% เมื่อเทียบกับปี 2566 ซึ่งอยู่ที่ 2.32 แสนคน และยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่องในปี 2569

ส่วนจุดหมายปลายทางสำคัญอื่น ๆ ที่คนไทยนิยมเดินทางไป ได้แก่ ญี่ปุ่น ฮ่องกง ไต้หวัน และเกาหลีใต้

เที่ยวต่างประเทศ 1 ทริป มีภาษี-ค่าธรรมเนียมอะไรบ้าง?

นอกจากค่าใช้จ่ายหลักอย่างตั๋วเครื่องบิน ที่พัก อาหาร และของที่ระลึกแล้ว อีกหนึ่งต้นทุนที่นักเดินทางต้องเจอคือภาษีและค่าธรรมเนียมที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวต่างประเทศ ซึ่งศูนย์วิจัยกสิกรไทยประเมินว่า โดยเฉลี่ยคนไทยมีภาระค่าใช้จ่ายส่วนนี้ประมาณ 3.5–9.5% ของค่าใช้จ่ายต่อคนต่อทริป

ที่สำคัญ ค่าธรรมเนียมเหล่านี้ไม่ได้จัดเก็บเฉพาะในประเทศปลายทางเท่านั้น แต่ยังมีการจัดเก็บจากประเทศต้นทางด้วย โดยแต่ละประเทศมีรูปแบบและอัตราการจัดเก็บแตกต่างกัน สามารถแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่

1. ค่าธรรมเนียมที่รวมอยู่ในตั๋วเครื่องบิน เช่น ค่าบริการผู้โดยสารขาออก (Passenger Service Charge: PSC) และภาษีเดินทางออกนอกประเทศ (Departure Tax) ซึ่งบางประเทศมีการจัดเก็บ เช่น ญี่ปุ่นและฮ่องกง

สำหรับประเทศไทย มีการกำหนดภาษีการเดินทางออกนอกราชอาณาจักรในอัตรา 1,000 บาท แต่ได้เลื่อนการจัดเก็บออกไปก่อน

2. ค่าธรรมเนียมที่ชำระล่วงหน้าผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ เช่น ค่าธรรมเนียมเข้าเมือง (Tourism Entry Fee) ค่าขออนุมัติเดินทาง (Electronic Travel Authorization) รวมถึงค่าธรรมเนียมด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เช่น ค่าธรรมเนียมที่เก็บจากนักท่องเที่ยวที่เดินทางไปเกาะบาหลี ประเทศอินโดนีเซีย

3. ค่าธรรมเนียมที่ชำระ ณ ประเทศปลายทาง เช่น ภาษีการพำนัก (City Tax / Occupancy Tax) ซึ่งเรียกเก็บโดยตรงจากผู้เข้าพักผ่านสถานประกอบการที่พัก โดยบางประเทศมีการจัดเก็บ เช่น ญี่ปุ่น ในพื้นที่โตเกียวและเกียวโต รวมถึงมาเลเซีย

เศรษฐกิจ-ภูมิรัฐศาสตร์ ตัวแปรกดดันต้นทุนเดินทาง

สำหรับแนวโน้มในระยะข้างหน้า ตลาดท่องเที่ยวต่างประเทศของคนไทยยังต้องติดตามปัจจัยท้าทายหลายด้าน แม้การเลื่อนจัดเก็บภาษีการเดินทางออกนอกราชอาณาจักรจะช่วยให้คนไทยยังไม่ต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมในส่วนนี้ แต่ต้นทุนการเดินทางโดยรวมยังมีแนวโน้มเผชิญแรงกดดัน

โดยเฉพาะภาวะเศรษฐกิจที่ยังไม่แน่นอน และสถานการณ์ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ซึ่งอาจส่งผลต่อต้นทุนการเดินทางให้ปรับสูงขึ้น ทำให้การวางแผนท่องเที่ยวต่างประเทศของคนไทยในระยะต่อไปยังต้องคำนึงถึงค่าใช้จ่ายอย่างรอบคอบ