กำแพงภาษี “ทรัมป์” พ่นพิษเศรษฐกิจอาเซียน
สงครามการค้าระอุและดูเหมือนว่าจะรุนแรงยิ่งขึ้น โดยเฉพาะกับสหรัฐและ แต่สิ่งที่เราจะมาโฟกัสคือ กำแพงภาษีที่สหรัฐตั้งไว้กับกลุ่มประเทศอาเซียน อย่าง CLMV ใน Money Trick กับอิ๊งค์ กชพรรณ
กลุ่ม อาเซียนโดน ภาษีศุลกากรตอบโต้ (Reciprocal Tariffs) จากสหรัฐ สูงลำดับต้น ๆ โดยเฉพาะ เวียดนาม กัมพูชา กระทบ GDP มากที่สุด กลุ่มประเทศ CLMV ถูกเรียกเก็บภาษีตอบโต้สูงถึง 45%-49% ในขณะที่ ไทยถูกเก็บ 36% และอินโดนีเซีย 32% ส่วนประเทศสิงคโปร์ถูกเรียกเก็บภาษีตอบโต้ต่ำสุดในอาเซียนที่อัตรา 10%
ภาษีศุลกากรตอบโต้ ยกเว้นการบังคับใช้กับสินค้าบางประเภท ได้แก่ เซมิคอนดักเตอร์ ยารักษาโรค ไม้แปรรูป ทองแดง ทองคำแท่ง
และยกเว้นให้กับสินค้าที่อยู่ภายใต้มาตรา 232 อย่างเหล็ก อะลูมิเนียม รถยนต์และชิ้นส่วน ซึ่งปัจจุบันมีอัตราภาษีนำเข้าที่ 25% แน่นอนว่า มาตรการกำแพงภาษีนี้ของสหรัฐ มีผลกระทบเชิงลบต่อเศรษฐกิจอาเซียน เพราะส่วนใหญ่พึ่งพาการส่งออกไปยังสหรัฐ
มาดูที่เวียดนาม เจอเก็บไป 46% หากการเจรจาการค้ากับสหรัฐฯ ไม่สำเร็จ เวียดนามอาจไม่ดึงดูดเม็ดเงินลงทุนจากต่างชาติได้มากเหมือนที่ผ่านมา การส่งออกหดตัวแน่นอน
ผลกระทบทางตรงที่เวียดนามจะเจอ คือ ความต้องการสินค้าที่ลดลงในกลุ่มสินค้าที่เวียดนามพึ่งพาตลาดสหรัฐฯ เช่น สินค้าอิเล็กทรอนิกส์ เฟอร์นิเจอร์ เสื้อผ้า รองเท้า ของเล่น เกมส์ และอุปกรณ์กีฬา เป็นต้น
ส่วนผลกระทบทางอ้อม คือส่งออกสินค้าที่เกี่ยวเนื่องกับห่วงโซ่อุปทานที่จีนส่งออกไปยังสหรัฐฯ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ เส้นด้ายฝ้าย และกระดาษลูกฟูก เป็นต้น
การเจรจาล่าสุด คือ รัฐบาลเวียดนามขอให้สหรัฐ ฯ เลื่อนการเรียกเก็บภาษีตอบโต้ออกไปก่อน เนื่องจากอยู่ระหว่างการเจรจาการค้า ซึ่งเมื่อวันที่ 31 มี.ค. ที่ผ่านมา เวียดนามได้ประกาศลดภาษีนำเข้ารถยนต์ ก๊าซ LNG เอทานอล และสินค้าเกษตรหลายรายการ เช่น แอปเปิล อัลมอนด์ เชอร์รี่ อีกทั้งรัฐบาลเวียดนามยังให้คำมั่นจะนำเข้า เครื่องบิน ก๊าซธรรมชาติ สินค้าไฮเทค และสินค้าเกษตรจากสหรัฐ จึงเป็นการแสดงความร่วมมือในการแก้ปัญหาสมดุลการค้าระหว่างสองประเทศ
ต่อมา อินโดนีเซีย จริงๆ อินโดนีเซียได้รับผลกระทบจำกัด เพราะพึ่งพิงการส่งสหรัฐเพียง 10% สินค้าส่งออกส่วนใหญ่ใช้ทรัพยากรในประเทศที่ยังมีความได้เปรียบในตลาดสหรัฐฯ แต่ถ้าของที่ส่งไปมีราคาแพงขึ้นจนกระทบกำลังซื้อของคนในสหรัฐ ความต้องการสินค้าอาหารและสินค้าเพื่อการบริโภคลดลงและฉุดภาพรวม ซึ่งโดยสินค้ากลุ่มนี้คิดเป็น 55% ของการส่งออกอินโดนีเซียไปสหรัฐฯ
อินโดนีเซียเตรียมแผนเจรจาเพื่อลดทอนผลกระทบต่ออุตสาหกรรมแปรรูปแร่ น้ำมันปาล์ม แต่ผลต่อการลงทุนจากต่างประเทศมีจำกัด เนื่องจากอินโดนีเซียเป็นเป้าหมายของนักลงทุนต่างชาติเพื่อขยายตลาดในประเทศ เพราะประชากรอินโดนีเซีย เกือบ 300 ล้านคน
รวมถึงยังมีมาตรการดึงดูดการลงทุนอุตสาหกรรมเหมืองแร่ และโครงสร้างก่อสร้างขนาดใหญ่การก่อสร้างเมืองหลวงแห่งใหม่ที่ยังอยู่ในแผนงานจึงน่าจะยังพอส่งผลบวกต่อเศรษฐกิจในภาพรวม
สำหรับการเจรจา ทางการอินโดนีเซียมีการหารือกับสหรัฐฯ ตั้งแต่ต้นปี 2025 แต่ก็ยังถูกสหรัฐฯ เก็บภาษีตอบโต้ที่ 32% แต่ก็เตรียมส่งคณะผู้แทนระดับสูงไปเจรจาเพื่อบรรเทากระทบทางภาษี โดยทางการให้น้ำหนักกับการทบทวนข้อกังวลที่สหรัฐฯ เคยหยิบยกไว้ในรายงานของสำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) ได้แก่ การปรับปรุงระบบการออกใบอนุญาตนำเข้า กฎระเบียบด้านฮาลาล และข้อกำหนดตามกฎหมายอิสลามที่อาจเป็นอุปสรรคต่อการค้า เป็นต้น
กัมพูชา เสี่ยงกระทบการลงทุนกัมพูชาอย่างมากจากการพึ่งพาทุนจีนในระดับสูง และการส่งออกคาดหดตัว กระทบอุตสาหกรรมสิ่งทอ เสื้อผ้า รองเท้า สินค้าสำหรับการเดินทาง เพราะเม็ดเงินลงทุนจากต่างประเทศที่พึ่งพาทุนจีนมากกว่า 50% ทำให้แนวโน้มการลงทุนจากต่างประเทศในกัมพูชาไม่ค่อยดีนักอยู่แล้ว เมื่อมีภาษีศุลกากรตอบโต้ จากสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นอีก 49% ยิ่งส่งผลให้กัมพูชามีความสามารถในการดึงดูดเม็ดเงิน FDI ได้น้อยลง
ขณะที่จากความต้องการสินค้าที่ลดลงในกลุ่มสินค้าที่กัมพูชาพึ่งพาตลาดสหรัฐฯ มาก เช่น เสื้อผ้า รองเท้า สินค้าสำหรับการเดินทาง เฟอร์นิเจอร์และผลิตภัณฑ์จากไม้ ผลิตภัณฑ์พลาสติก ของเล่น เกมส์ และอุปกรณ์กีฬา เป็นต้น
อย่างไรก็ตาม กระทรวงพาณิชย์กัมพูชากำลังหาช่องทางเจรจากับรัฐบาลสหรัฐฯ แต่ทางสำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐ (USTR) มีข้อกังวลเกี่ยวกับกัมพูชาในประเด็นปัญหาการคอร์รัปชัน การบังคับใช้กฎหมายคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา เป็นต้น
สปป.ลาว: โดน 48% ได้รับผลกระทบทางอ้อมผ่านการชะลอตัวของเศรษฐกิจจีนเป็นหลัก ขณะที่การส่งออกไปสหรัฐฯ ที่ต้องกังวลอยู่ในกลุ่มเสื้อผ้า รองเท้า กาแฟ แต่ยังมีแรงดึงดูดในการลงทุนการผลิตพลังงานทางเลือก การผลิตและแปรรูปสินค้าเกษตรเพี่อส่งกลับไปสนับสนุนการบริโภคของจีนและประเทศใกล้เคียง ผลกระทบทางตรงจากการขึ้นภาษี Reciprocal tariffs ถึง 48%
และปิดท้ายที่ ไทย โดนไป 36% รัฐบาลกำหนด 5 ยุทธศาสตร์ ใช้ในการเจรจา
1.เพิ่มการนำเข้าสินค้าจากสหรัฐ
2.ลดอัตราภาษี ในสินค้าบางรายการที่ไทยเรียกเก็บกับสหรัฐฯในอัตราที่สูง รวมถึงมีการเพิ่มโควต้าการนำเข้าจากสหรัฐฯ
3.แก้ปัญหาอุปสรรคทางการค้า ขั้นตอนทางศุลกากรเพื่อการนำเข้าสินค้าบางอย่างจากสหรัฐฯให้ง่ายขึ้น
4.แก้ปัญหาที่ไม่ใช่ทางด้านภาษี (non tariff) อย่างการป้องกันการสวมสิทธิ์สินค้า ที่ไม่ได้ มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทยที่อาจจะใช้ไทยเป็นทางผ่าน เพื่อส่งออก
5.เพิ่มการลงทุนของไทยในสหรัฐ เช่น การลงทุนด้านพลังงาน
สำหรับตัวอย่างสินค้าที่ไทยอาจจะนำเข้าเพิ่มขึ้น โดยจะเน้นไปที่สินค้าเกษตรเป็นหลัก เพื่อนำเข้ามาแปรรูปสำหรับการส่งออก เช่น ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ เครื่องในสำหรับนำมาแปรรูปเป็นอาหารสัตว์ หรือการนำเข้า ก๊าซธรรมชาติ ซึ่งเป็นสินค้าที่ไทยต้องนำเข้าอยู่แล้ว เพียงแต่เปลี่ยนไปนำเข้าจากสหรัฐมากขึ้น ตอนนี้ USTR ตอบรับการเข้าเจรจาของไทยแล้ว แต่ยังไม่ได้กำหนดวัน
การเก็บภาษีศุลกากรตอบโต้ครั้งนี้ อาจทำให้การเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย เหลือแค่ 1% ตามที่หลายสำนักคาดการณ์ไว้
การเรียกเก็บ Reciprocal Tariffs กับทุกชาติของสหรัฐฯ มองว่าเป็นเกมการเจรจาของสหรัฐฯ เพื่อนำมาสู่ข้อตกลงใหม่ จึงจำเป็นต้องติดตามผลการเจรจาที่จะออกมา เพื่อเป็นตัวกำหนดทิศทางการค้าการลงทุนและแนวโน้มเศรษฐกิจของแต่ละประเทศต่อไปในระยะข้างหน้า
BTC
ETH
DOGE
ADA
BNB
KUB