เปิด! 3 เทรนด์นวัตกรรมปี 69 หนุนโอกาสใหม่ธุรกิจไทย

ดร.กริชผกา บุญเฟื่อง ผู้อำนวยการสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA เปิดเผยมุมมองทิศทางนวัตกรรมปี 2569 ว่า มี 3 เทรนด์หลักที่เป็นทั้งโอกาสทางธุรกิจและโจทย์การปรับตัวของผู้ประกอบการไทย ได้แก่ เทรนด์เทคโนโลยี เทรนด์ทางธุรกิจ และเทรนด์ในผู้บริโภค ซึ่งการก้าวกระโดดของปัญญาประดิษฐ์ ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ มาตรการกีดกันทางการค้า และกฎระเบียบด้านสิ่งแวดล้อม ได้เร่งให้ธุรกิจต้องปรับตัวเร็วขึ้น

 

โดย “นวัตกรรม” ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพ แต่เป็นปัจจัยชี้ขาดความอยู่รอดและการเติบโตของธุรกิจในระยะยาว

สำหรับเทรนด์ทางเทคโนโลยี จะเข้ามามีบทบาทในการลดต้นทุนและเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขัน เช่น Agentic AI ปัญญาประดิษฐ์เชิงปฏิบัติการ และ Hyper-Automation ระบบอัตโนมัติเชื่อมโยง ที่ช่วยให้ธุรกิจเอสเอ็มอีสามารถทำงานแทนคน ลดงานซ้ำซ้อน เพิ่มความแม่นยำ และขยายธุรกิจได้โดยไม่ต้องเพิ่มต้นทุนแรงงานมากนัก ขณะที่ Carbon Accounting กลายเป็นต้นทุนจำเป็นของธุรกิจส่งออกและซัพพลายเออร์ในห่วงโซ่อุปทานโลก เพื่อรองรับกฎระเบียบอย่าง CBAM และกฎหมายสิ่งแวดล้อมในอนาคต

ด้านเทรนด์ทางธุรกิจ สะท้อนอุตสาหกรรมที่ยังเติบโตสวนกระแสเศรษฐกิจ โดยเฉพาะ Health and Wellness ธุรกิจฮีลกายและใจ ที่ขยายจากการรักษาสู่การป้องกันและฟื้นฟูสุขภาพ / Pet Economy เศรษฐกิจทาสหมาแมว ที่ตลาดสัตว์เลี้ยงกลายเป็นตลาดกระแสหลัก เช่น เสื้อผ้าสัตว์เลี้ยงแฟชั่น เฟอร์นิเจอร์ที่ออกแบบให้มีฟังก์ชันสำหรับแมว ตลอดจนบริการสปา คอนโด และโรงแรมสำหรับสัตว์เลี้ยง /และ Green & Circular Business สร้างคุณค่าจากของเหลือใช้ ซึ่งเปิดโอกาสให้เอสเอ็มอีและธุรกิจท้องถิ่นสร้างมูลค่าเพิ่มจากวัตถุดิบเหลือใช้ พร้อมตั้งราคาสินค้าในระดับพรีเมียมได้

ขณะที่ เทรนด์ผู้บริโภค ชี้ชัดว่าคนไทยให้ความสำคัญกับ “ความคุ้มค่าและใส่ใจตัวเอง” มากขึ้น ส่งผลให้ธุรกิจที่สามารถทำ Hyper-Personalization ตอบโจทย์เฉพาะบุคคล / Sliver Solution สูงวัยมีสุข ธุรกิจเพื่อสังคมสูงวัย เช่น บริการปรับปรุงห้องน้ำ/บ้านเพื่อความปลอดภัย / Magic Economy สายมูฮีลใจ หรือธุรกิจบนฐานความเชื่อและวัฒนธรรม เหมาะกับการส่งเสริมธุรกิจทัวร์ทำบุญไหว้พระ ซึ่งผสมรวมระหว่างงานศิลปะและความเชื่อเรื่องอำนาจเหนือธรรมชาติที่มีพลังวิเศษ

เทรนด์ที่มองเห็น คือ เทคโนโลยี AI ซึ่งเกี่ยวข้องในอนาคตและเกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรม ควรสร้างสตาร์ทอัพที่ตอบโจทย์ด้านนี้มากขึ้น ส่วนเทรนด์ในเรื่องของสูงวัย เรื่องสุขภาพ เป็นเรื่องที่มีความสำคัญเป็นสิ่งที่อยากจะ Scale นวัตกรรมนี้ให้สามารถจับต้องและเข้าถึงได้ทุกกลุ่ม โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง และ 3.กลุ่ม Pet Friendly หรือว่า Pet Economy เป็นสิ่งที่ตลาดกำลังเติบโตสูง แล้วใช้นวัตกรรมในนั้นเยอะ

ดร.กริชผกา กล่าวด้วยว่า นวัตกรรมกลายเป็นเทรนด์สำคัญของการกำหนดนโยบายในปัจจุบัน โดยเฉพาะในเวทีการหาเสียงทางการเมือง ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงบทบาทของนวัตกรรมในการขับเคลื่อนประเทศอย่างเป็นรูปธรรม หากมีนวัตกรรมที่มีคุณภาพจะช่วยให้การทำงานและการดำเนินนโยบายของภาครัฐมีประสิทธิภาพมากขึ้น

เทรนด์ในเรื่องของนโยบาย ตอนนี้เทรนด์นโยบายในนวัตกรรมกำลังมาแรงมาก โดยเฉพาะเรื่องของการหาเสียง ก็อยากจะบอกว่า นวัตกรรมมีส่วนสำคัญจริงๆ ถ้ามีนวัตกรรมที่ดี การทำงานขับเคลื่อนจะง่ายขึ้น แล้วถ้ารัฐ เอกชน ร่วมมือกัน ภาคประชาชน ภาคสังคม เราจะทำให้ประเทศไทยเป็นชาตินวัตกรรมไปด้วยกัน

นอกจากนี้ NIA ยังเดินหน้าขับเคลื่อน 4 นโยบายนวัตกรรม เพื่อสนับสนุนภาคธุรกิจไทยอย่างเป็นรูปธรรม ได้แก่ การส่งเสริมการลงทุนธุรกิจนวัตกรรม ผ่านเงินทุนและการร่วมลงทุน /การเชื่อมโยงทุกภาคส่วนเพื่อการพัฒนานวัตกรรม / ส่งเสริมการพัฒนานวัตกรรมในระดับพื้นที่ เพื่อสร้างเศรษฐกิจฐานราก /และการยกระดับทักษะนวัตกรรมของประเทศ