สศช. เผย ไตรมาส4 ปี 68 จ้างงานลด 0.9% โดยเฉพาะภาคเกษตร จับตาเลิกจ้างพุ่ง 18.1%

นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) เปิดเผยภาวะสังคมไทยไตรมาส 4 และภาพรวมปี 2568 ว่า สถานการณ์แรงงานในไตรมาส 4 ปี 2568 การจ้างงานลดลงต่อเนื่อง โดยผู้มีงานทำมีจำนวน 39.8 ล้านคน ลดลง 0.9% เมื่อเทียบกับไตรมาส 4 ปี 2567 จากการจ้างงานภาคเกษตรกรรมลดลงถึง 3.4% ส่วนหนึ่งเป็นผลจากอุทกภัยในพื้นที่ภาคใต้ในช่วงเดือนพฤศจิกายน 2568 ที่สร้างความเสียหายแก่พื้นที่เพาะปลูกกว่า 210,000 ไร่ ประกอบกับแรงงานบางส่วนอยู่ในช่วงรอฤดูเพาะปลูก 

ขณะที่การจ้างงานนอกภาคเกษตรกรรมโดยรวมขยายตัวเล็กน้อยที่ 0.2% โดยการจ้างงานในสาขาการขนส่งและจัดเก็บสินค้าขยายตัว 3.2% สาขาการผลิตขยายตัว 1.2% ขณะที่สาขาการก่อสร้าง หดตัวต่อเนื่องถึง 7.4% ส่วนสาขาโรงแรมและภัตตาคาร หดตัว 1.1% และสาขาการค้าส่งและค้าปลีกหดตัว 0.8% 

สำหรับอัตราการว่างาน ในไตรมาส 4 ปี 2568 มีผู้ว่างงานในภาพรวม 280,000 คน ลดลง 21.7% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน  สำหรับสาเหตุของการว่างงาน พบว่า มาจากกลุ่มที่เคยทำงานมาก่อนและนายจ้างเลิกจ้าง หยุด หรือปิดกิจการ มีจำนวนเพิ่มขึ้น โดยเป็นกลุ่มเดียวที่เพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีก่อนถึง 18.1% 

ในส่วนของค่าจ้างเฉลี่ยของแรงงานในภาพรวมทรงตัว โดยอยู่ที่ 15,882 บาทต่อคนต่อเดือน ขณะที่ค่าจ้างเฉลี่ยของกลุ่มลูกจ้างในระบบปรับเพิ่มขึ้น 1.1% มาอยู่ที่ 15,912 บาทต่อคนต่อเดือน จากการเพิ่มขึ้นของค่าจ้างเฉลี่ยทั้งลูกจ้างเอกชนและลูกจ้างรัฐบาลและรัฐวิสาหกิจ แต่สำหรับค่าจ้างเฉลี่ยของกลุ่มอาชีพอิสระปรับลดลง 1.5% มาอยู่ที่ 15,837 บาทต่อคนต่อเดือน แต่เมื่อปรับด้วยผลของอัตราเงินเฟ้อในไตรมาส 4 ปี 2568 ซึ่งลดลง 0.52% พบว่า ค่าจ้างแรงงานที่แท้จริงในภาพรวมเพิ่มขึ้น 1.6% โดยของลูกจ้างในระบบเพิ่มขึ้น 2.7% และกลุ่มอาชีพอิสระปรับเพิ่มขึ้นเล็กน้อยที่ 0.2% 

ขณะที่ภาพรวมในปี 2568 ผู้มีงานทำมีจำนวน 39.6 ล้านคน ลดลง 0.5% จากปี 2567 โดยเป็นผลจากกำลังแรงงานที่มีจำนวนลดลง ค่าจ้างงานในภาคเกษตรกรรมลดลงจากปีก่อน 2.6% ขณะที่การจ้างงานในสาขานอกภาคเกษตรกรรมโดยรวมขยายตัวเล็กน้อยที่ 0.4% จากการขยายตัวของสาขาการขนส่งและจัดเก็บสินค้า ที่ 5.1% สาขาโรงแรมและภัตตาคาร 1.2% และสาขาการผลิต 1.0%  ส่งผลให้อัตราการว่างงานปี 2568 อยู่ที่ 0.81% ลดลงจากปี 2567 ที่มีอัตราการว่างงาน 1%

อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่ต้องการให้ความสำคัญ ได้แก่ การสนับสนุนการเชื่อมโยงการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศกับธุรกิจไทย และการพัฒนาทักษะแรงงานเพื่อสร้างงานที่มีคุณภาพ โดยระบุว่า การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) เป็นสิ่งสำคัญในการเพิ่มการใช้งานให้แก่ประเทศไทย โดยที่ผ่านมาประเทศไทยสามารถดึงดูด FDI ได้ในระดับสูง แต่ยังสร้างงานที่มีคุณภาพสูงได้อย่างจำกัด ส่วนหนึ่งเกิดจากการเชื่อมโยงระหว่าง FDI กับธุรกิจไทยที่ยังไม่เพียงพอ อีกทั้ง แรงงานไทยยังมีข้อจำกัด ด้านทักษะที่ไม่สอดคล้องกับความต้องการของภาคการลงทุน ทำให้มีการนำเข้าแรงงานต่างชาติมาทดแทน โดยเฉพาะในตำแหน่งที่ใช้ทักษะสูง 

โดยในช่วงที่ผ่านมา แม้คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ได้กำหนดเงื่อนไขให้โครงการลงทุนจากต่างประเทศในกิจการผลิตที่มีการจ้างงานตั้งแต่ 100 คนขึ้นไป และขอรับการส่งเสริมการลงทุนจะต้องจ้างบุคลากรไทยไม่น้อยกว่า 70% พร้อมทั้งออกมาตรการส่งเสริมการใช้ชิ้นส่วนในประเทศ (Local Content) ในอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าและเครื่องใช้ไฟฟ้า ที่ช่วยเพิ่มโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยเข้าร่วมในของห่วงโซ่อุปทานของนักลงทุนต่างชาติ  และในระยะถัดไป อาจต้องพิจารณาขยายการดำเนินมาตรการดังกล่าวไปสู่อุตสาหกรรมอื่นและให้ครอบคลุมกิจการขนาดกลางและขนาดย่อม ควบคู่กับการออกแบบเงื่อนไขการส่งเสริมการลงทุนที่จูงใจให้เกิดการถ่ายทอดทักษะและเทคโนโลยี ซึ่งจะช่วยยกระดับทักษะแรงงานและส่งเสริมการสร้างงานที่มีคุณภาพในประเทศ

นอกจากนี้ยังต้องให้ความสำคัญกับการบรรเทาความกังวลต่อความมั่นคงในสถานะการจ้างงานของแรงงาน เนื่องจาก ผลการสำรวจ What Worries Thailand? H2 2025 ของ Ipsos พบว่า คนไทยกว่า 41% รู้สึกว่าความมั่นคงในงานของตนลดลง และ26% กังวลว่าอาจตกงานภายใน 6 เดือนข้างหน้า ขณะเดียวกัน แรงงานบางส่วนยังเผชิญแรงกดดันจากบทบาทของ AI ที่เพิ่มขึ้น โดยรายงานผลสำรวจความหวังและความกังวลของกำลังแรงงานไทย ประจำปี 2568 ของ PwC พบว่า แม้แรงงานไทยมีการใช้ AI ในการทำงานสูงถึง 72% หรือถือว่าสูงกว่าค่าเฉลี่ยของโลกที่ 54% และส่วนใหญ่มีทัศนคติเชิงบวก มากกว่าความกังวลเกือบสามเท่า 

ดังนั้น จึงควรมีการกำหนดแนวทางการนำ AI มาใช้อย่างชัดเจนและเป็นธรรมต่อแรงงาน ควบคู่กับการลงทุนพัฒนาทักษะด้านดิจิทัลและ AI ให้แก่แรงงานทุกระดับเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการทำงานร่วมกับเทคโนโลยี ลดความกังวลต่อการถูกทดแทนตำแหน่งงาน และเสริมสร้างความมั่นคงในการจ้างงานในระยะยาว