3 ความเชื่อผิด ๆ "การล้างจมูก"  เผยประโยชน์และวิธีปฏิบัติที่ถูกต้อง

เดี๋ยวนี้เวลาเป็นหวัดมีอาการคัดจมูกจากภูมิแพ้ หลายๆ คนเลือกใช้วิธี “ล้างจมูก” เพราะเชื่อว่ามีประโยชน์ ปลอดภัยและช่วยลดภูมิแพ้ได้ จริงหรือไม่อย่างไรลองไปหาคำตอบกัน

ล้างจมูก คืออะไร

การล้างจมูก ก็คือ การใช้น้ำเกลือที่มีความเข้มข้น 0.9% มาช่วยทำความสะอาดโพรงจมูก ซึ่งน้ำเกลือจะช่วยลดความเหนียวข้นของน้ำมูกได้ดี และยังเป็นการชำระล้างคราบมูก รวมถึงหนองที่คั่งค้างอยู่ในบริเวณโพรงจมูกและหลังโพรงจมูกให้หลุดออกไปได้ง่ายขึ้น

 

หลังจากล้างจมูกแล้ว นอกจากโพรงจมูกจะสะอาด ทำให้หายใจโล่ง วิธีนี้ยังช่วยลดเชื้อโรคที่สะสมอยู่ในโพรงจมูกได้ดีด้วย

ล้างจมูก เกี่ยวอะไรกับภูมิแพ้

จริงๆ แล้วหากล้างจมูกด้วยน้ำเปล่าๆ ธรรมดาก็อาจจะไม่ได้ช่วยอะไร แต่เพราะน้ำเกลือที่มีความเข้มข้น 0.9% นั้นช่วยให้มูกเหนียวข้น หนอง และสิ่งสกปรกตกค้างต่างๆ รวมถึงเชื้อโรคหลุดออกอย่างง่ายดาย เป็นการลดจำนวนเชื้อโรคและสิ่งสกปรกต่างๆ รวมทั้งสารก่อภูมิแพ้ให้ลดน้อยลงไปพร้อมๆ กันด้วย แล้วยังเป็นการป้องกันการลุกลามของเชื้อโรคจากจมูกและไซนัสลงไปที่ปอด ทำให้อาการหวัดเรื้อรังดีขึ้นด้วย 

อย่างไรก็ตาม การล้างจมูกเป็นการช่วยที่ปลายเหตุ สำหรับคนที่เป็นภูมิแพ้แนะนำว่าควรพบแพทย์เพื่อตรวจให้แน่ใจว่าเกิดจากสาเหตุใด และควรรักษาด้วยวิธีใดจะดีกว่า

นี่สิ! วิธีล้างจมูกที่ถูกต้อง

จริงๆ แล้วการล้างจมูกก็มีประโยชน์ แต่ก็ต้องทำอย่างถูกต้องและเหมาะสมด้วย

1. การล้างจมูกควรใช้เฉพาะในเวลาที่มีน้ำมูกเหนียวข้นเท่านั้น หากเป็นน้ำมูกใสไม่จำเป็นต้องล้างจมูกก็ได้ สามารถสั่งออกมาเองจะดีกว่า

2. การล้างจมูกสามารถทำได้วันละ 2 ครั้งช่วงเช้าหลังตื่นนอนและก่อนนอน แต่หากช่วงที่เป็นหวัดคัดจมูกและมีน้ำมูกเหนียวข้นค่อนข้างมากก็สามารถล้างได้มากกว่านั้น

3. ควรล้างจมูกก่อนรับประทานอาหาร หรือหลังรับประทานอาหารไปแล้วประมาณ 2 ชั่วโมง เพื่อเลี่ยงอาการอาเจียนหรือสำลักที่อาจเกิดขึ้นตามมาได้

4. ทำความสะอาดน้ำเกลือและอุปกรณ์ที่ใช้ล้างจมูกต้องสะอาดอยู่เสมอ ไม่เช่นนั้นก็อาจทำให้เกิดการติดเชื้อได้

5. ควรเริ่มล้างจมูกจากข้างที่คัดจมูกน้อยกว่า และไม่จำเป็นต้องอุดรูจมูกอีกข้าง 

6. หากยังไม่เคยล้างจมูกมาก่อน ให้เริ่มใช้น้ำเกลือจากปริมาณน้อยๆ ก่อน แล้วค่อยๆ เพิ่มปริมาณมากขึ้น

7. สำหรับเด็กเล็กหากต้องการล้างจมูกในช่วงที่เป็นหวัดมีน้ำมูกเหนียวข้น เดี๋ยวนี้มีน้ำเกลือในรูปของสเปรย์พ่นจมูก ซึ่งค่อนข้างใช้ง่ายและไม่ทำให้เด็กๆ ตกใจ รวมทั้งช่วยลดอาการน้ำมูกเหนียวข้นได้ดี เหมาะกับพ่อแม่มือใหม่มากๆ

3 ความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับการล้างจมูก

1. สามารถใช้น้ำเปล่าล้างจมูกแทนน้ำเกลือ (Normal saline solution/NSS) ได้ จริงหรือ

ตอบ ไม่ควร เนื่องจากน้ำเปล่ามีค่าความเข้มข้นที่แตกต่างจากของเหลวในร่างกาย (ของเหลวในร่างกายมีความเข้มข้นอยู่ที่ 0.9 %) หากนำน้ำเปล่ามาล้างจมูก อาจเกิดอาการระคายเคือง หรือแสบจมูกได้ และนอกจากนี้อาจมีสิ่งสกปรกเจือปนมากับน้ำ ทำให้มีโอกาสติดเชื้อทางเดินหายใจได้

2. คนที่ไม่เป็นโรคทางเดินหายใจ ไม่จำเป็นต้องล้างจมูกจริงหรือ

ตอบ ไม่จริง คนธรรมดาที่อยากทำความสะอาดโพรงจมูก ล้างคราบน้ำมูก ฝุ่น เชื้อโรค ออกจาก โพรงจมูกสามารถล้างจมูกได้ 

3. หากล้างจมูกแล้วมีอาการหูอื้อ ปวดหู มีเสียงดังในหู อาจทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายได้

ตอบ ไม่จริง การที่ล้างจมูกแล้วมีอาการหูอื้อ ปวดหู มีเสียงดังในหู สามารถเกิดขึ้นได้ เพราะน้ำเกลืออาจไปถูกรูเปิดของท่อยูสเตเชียนซึ่งเป็นท่อที่เชื่อมต่อระหว่างหูชั้นกลาง และโพรงหลังจมูก  ทำให้หูอื้อ หรือปวดหูได้ ซึ่งมักจะเป็นอาการที่เกิดขึ้นชั่วคราวไม่ได้เป็นอันตรายอย่างที่ใครหลาย ๆ คนคิด ยกเว้นหากมีอาการรุนแรง หรือมีอาการเป็นเวลานาน ๆ ควรหยุดล้างจมูก และรีบไปปรึกษาแพทย์

 

ขอบคุณข้อมูลสุขภาพจาก โรงพยาบาลเปาโล โชคชัย 4, สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ( อย. )