แนะวิธีดูแลตนเองหลังผ่าตัด "ไส้เลื่อน" โภชนบำบัดช่วยฟื้นฟูร่างกาย
หลังผ่าตัดไส้เลื่อน การดูแลตนเองเป็นสิ่งสำคัญ รวมถึงการทานอาหารที่อุดมคุณประโยชน์ช่วยให้ร่างกายฟื้นฟูได้เร็วขึ้น
ไส้เลื่อนสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งกับผู้ชายและผู้หญิง เป็นภาวะที่ลำไส้บางส่วนเลื่อนออกจากผนังกล้ามเนื้อหน้าท้อง ซึ่งจำเป็นจะต้องทำการรักษาโดยเร็วด้วยการผ่าตัด หลังจากผ่าตัดแล้วผู้ป่วยควรดูแลแผลและปฏิบัติตัวอย่างถูกวิธีเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความผิดปกติกับแผล นอกจากนี้การดูแลด้านโภชนบำบัดก็สำคัญไม่แพ้กัน เพราะการกินอาหารที่ถูกวิธีช่วยฟื้นฟูร่างกายให้กลับมาแข็งแรงโดยเร็ว
วิธีดูแลตัวเองหลังการผ่าตัด
- งดยกของหนัก
- งดการออกกำลังกายหนัก เช่น การกระโดด ยกน้ำหนัก หรือออกกำลังกล้ามเนื้อท้องในช่วง 1 เดือนแรก
- ควรลดน้ำหนักในผู้ที่มีโรคอ้วนและน้ำหนักตัวเกิน การระวังไม่ให้มีน้ำหนักเกิน
- การไม่เบ่งถ่ายอุจจาระและปัสสาวะ หรือไอจามรุนแรงเป็นประจำ
รับประทานอาหารเหลวใสหลังผ่าตัดช่วงแรก
หลังผ่าตัดช่วงแรก ๆ ผู้ป่วยที่มีอาการไม่สุขสบาย เช่น ท้องอืด ท้องเฟ้อ แพทย์อาจให้รับประทานอาหารเหลวใส เช่น น้ำซุปใส น้ำผลไม้ที่ไม่มีฤทธิ์เป็นกรด เช่น น้ำแอปเปิล น้ำชา เจลลี่ แม้ว่าอาหารเหลวใสจะมีสารอาหารและพลังงานน้อย แต่ช่วยป้องกันการขาดน้ำหลังผ่าตัดได้
มะเร็งลำไส้ใหญ่ โรคที่ผู้ชายวัย 50+ เสี่ยงมากกว่าใคร
รับประทานอาหารป้องกันท้องผูก
การขาดการออกกำลังกาย การเคลื่อนไหวร่างกายที่ลดลง รวมถึงการรับประทานยาระงับปวด เป็นสาเหตุของอาการท้องผูกในผู้ป่วยหลังผ่าตัดไส้เลื่อน จึงควรดื่มน้ำให้มาก ปริมาณน้ำที่ควรดื่มขึ้นกับกิจกรรมที่ทำและสภาพอากาศ โดยเฉลี่ยอย่างน้อย 8 แก้ว / วัน
นอกจากน้ำเปล่าแล้วอาจเลือกดื่มน้ำผลไม้ 100% ชา กาแฟชนิดไม่หวานที่สกัดเอาคาเฟอีนออก หรือน้ำซุปใสที่เค็มน้อย และเลือกรับประทานอาหารที่มีใยอาหารสูง เช่น ผลไม้ ผัก ฯลฯ ธัญพืชที่ไม่ขัดสี เช่น ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีต ลูกเดือย ข้าวโอ๊ต ฯลฯ
รับประทานอาหารให้สมดุลฟื้นฟูร่างกาย
เลือกรับประทานอาหารให้สมดุลเพื่อส่งเสริมการฟื้นฟูร่างกายให้ครบ 5 หมู่ ได้แก่ ผลไม้ ผัก ธัญพืช อาหารที่ให้โปรตีน เช่น ปลา เนื้อสัตว์ ไข่ เต้าหู้ ถั่วเมล็ด นม และผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับนม เช่น นม โยเกิร์ต เนยแข็ง ฯลฯ
นอกจากนี้ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่ให้พลังงานและไขมันสูง แต่มีคุณค่าทางโภชนาการน้อย เช่น น้ำหวาน มันฝรั่งทอด ขนมหวาน ฯลฯ
แสบ ขัด ปัสสาวะไม่สุด ระวังโรค "มะเร็งต่อมลูกหมาก"
รับประทานโปรตีนซ่อมแซมกล้ามเนื้อ
การรับประทานโปรตีนให้เพียงพอจำเป็นต่อระบบภูมิคุ้มกันและช่วยลดการอักเสบ เพื่อส่งเสริมการซ่อมแซมกล้ามเนื้อ หลังผ่าตัดควรรับประทานโปรตีน 1 – 1.2 กรัมทุกๆ 1 กิโลกรัมของน้ำหนักตัว เช่น น้ำหนัก 70 กิโลกรัมควรรับประทานโปรตีน 70 – 84 กรัม แหล่งของโปรตีนคุณภาพดี ได้แก่ เนื้อปลา เนื้อหมู เป็ด ไก่ ไข่ อาหารทะเล ถั่วเมล็ดแห้ง เต้าหู้ นม และผลิตภัณฑ์ที่มีไขมันต่ำ
ตัวอย่างชนิดและปริมาณอาหารที่ให้โปรตีน 7 กรัม
- เนื้อปลา 2 ช้อนโต๊ะ
- เนื้อสันในหมู 2 ช้อนโต๊ะ
- เนื้อเป็ด 2 ช้อนโต๊ะ
- เนื้อไก่ 2 ช้อนโต๊ะ
- ไข่ 1 ฟอง
- ไข่ขาว 2 ฟอง
- เนื้อปู 2 ช้อนโต๊ะ
- ปลาหมึก (ขนาด 5 นิ้ว) 1 ตัว
- กุ้ง (ขนาด 2 นิ้ว) 4 – 6 ตัว
- ลูกชิ้น 5 – 6 ลูก
- ถั่วเมล็ดแห้งสุก ½ ถ้วยตวง
- เนยแข็ง 1 แผ่น
- เต้าหู้แข็ง ½ แผ่น
- เต้าหู้อ่อน ¾ หลอด
เช็กสัญญาณเตือนโรคร้าย อาการแบบนี้ควร "ส่องกล้อง" ก่อนโรคลุกลาม
การป้องกันและลดความเสี่ยงการเป็นไส้เลื่อน
- รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์
- เลือกรับประทานอาหารที่มีกากใย อย่าง ผัก ผลไม้ ธัญพืช
- ระมัดระวัง และหลีกเลี่ยงการยกของหนัก
- ไม่สูบบุหรี่
การใส่ใจดูแลโภชนบำบัดหลังผ่าตัดไส้เลื่อนไม่เพียงช่วยฟื้นฟูร่างกายได้ในเร็ววันยังช่วยให้เลือกรับประทานอาหารได้อย่างเหมาะสมเพื่อการมีสุขภาพที่แข็งแรงในระยะยาว
ขอบคุณข้อมูลสุขภาพจาก โรงพยาบาลกรุงเทพ, โรงพยาบาลเปาโล เกษตร