สีอุจจาระบอกโรคได้นะ หมั่นสังเกตชิงรักษาก่อนได้เปรียบ
โอเคค่ะ ทุกคนอาจมองว่าอุจจาระที่ขอเรียกสั้นๆว่า เจ้าอุนจิ เป็นสิ่งสกปรกแต่รู้ไหมคะว่าเจ้าอุนจิสามารถเป็นสิ่งเตือนภัยของร่างกายเราได้นะ
อุจจาระหรือเจ้าอุนจิ คือกากที่ถูกขับออกมาจากการย่อยอาหารจากกระเพราที่ทำหน้าที่ย่อยและส่งต่อสารอาหารไปเลี้ยงร่างหายโดยปกติสีและลักษณะของเจ้าอุนจิ จะมีความแตกต่างกันตามประเภทของอาหารที่รับประทาน และปริมาณน้ำที่ดื่ม แต่ในบางครั้งสีและลักษณะ ยังบ่งบอกถึงปัญหาสุขภาพได้เป็นอย่างดี
- สีน้ำตาลอ่อน บ่งบอกถึงสุขภาพที่ดี ระบบทางเดินอาหารเป็นปกติ เป็นสีที่เกิดจากน้ำดีระหว่างการย่อยอาหาร
ถ่ายไม่สุดไม่ใช่แค่หงุดหงิดแต่เสี่ยง“โรคกระเปาะทวารหนัก”
- สีเขียว ก็ยังถือว่าปกติเช่นกัน เพราะเป็นสีที่เกิดจากการกินผักสีเขียวเข้าไปมากนั่นเอง
- สีออกโทนแดง อาจเกิดจากการกินอาหารที่มีสีแดง เช่น มะละกอ แตงโม กระเจี๊ยบ ซอสมะเขือเทศ เยลลีสีแดง เครื่องดื่มสีแดง เข้าไปในปริมาณมาก
- สีดำคล้ำ อาจเกิดจากการรับประทานอาหารที่มีสีดำ เช่น ตับหมู ตับวัว ตับเป็ด ตับไก่ เลือดหมู เฉาก๊วย ขนมเปียกปูนสีดำ ข้าวเหนียวดำ ลูกหม่อน ยาบำรุงเลือดที่มีธาตุเหล็ก หรือยาแก้ท้องเสียบางชนิด
- สีดำเข้มเหมือนยางมะตอย นี่คือสัญญาณอันตรายที่ชี้ว่า มีภาวะเลือดออกภายใน ต้องไปพบแพทย์ โดยด่วน เพื่อตรวจอาการเลือดออกบริเวณทางเดินอาหารด้านบน ลำไส้ กระเพาะอาหารหรือหลอดอาหาร หากถ่าย อุจจาระเป็นสีดำบ่อยครั้งอาจบ่งชี้ว่า คุณกำลังเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ และมีภาวะเลือดออกภายใน
- สีแดงมีเลือดปนออกมาจำนวนมาก มักเกิดจากริดสีดวงทวารภายในหรือภายนอกแตก หรืออาจเกิดจากภาวะเลือดออกในลำไส้ เช่น ถุงผนังลำไส้ใหญ่อักเสบ ผนังลำไส้แตก ซึ่งควรรีบพบแพทย์ในทันที
- สีเหลือง มีคราบมัน และกลิ่นเหม็น นั่นเกิดจากไขมันส่วนเกินที่อยู่ในอุจจาระ มีกระบวนการดูดซึมอาหารที่ผิดปกติ ซึ่งเป็นอาการผิดปกติเกี่ยวกับการดูดซึมอาหารของลำไส้ จึงควรพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย
- สีเทาเหมือนขี้เถ้า บ่งบอกถึงภาวะที่ตับหรือตับอ่อนกำลังมีปัญหา ซึ่งอาจเป็นอาการของตับอ่อนอักเสบ ตับแข็ง หรือตับอักเสบ ต้องรีบปรึกษาแพทย์ทันที
- สีอ่อน ขาว หรือสีคล้ายดิน อาจบอกได้ว่า ขาดน้ำดี ซึ่งมีสาเหตุจากท่อน้ำดีอุดตัน หรือผลข้างเคียงจากการรับประทานยาแก้ท้องเสียมากเกินไป
“ท้องผูก” สัญญาณที่ถูกมองข้าม จุดเริ่มต้นสารพัดโรค
เรื่องสีหมดแล้ว มาต่อกันที่เรื่องของรูปร่างของเจ้าอุนจิกันบ้างนะคะ
- ก้อนเล็ก แข็ง คล้ายลูกกระสุน หรืออุนจิของกระต่าย มักเกิดในผู้มีอาการท้องผูก เนื่องจากอุจจาระแห้ง เคลื่อนผ่านลำไส้ได้ยาก หรืออาจเพราะมีอุจจาระค้างในลำไส้เป็นเวลานาน สาเหตุมาจากการรับประทานอาหารที่มีกากใยไม่เพียงพอ และดื่มน้ำน้อย หรือรับประทานยาที่ส่งผลให้ท้องผูก หากไม่รีบแก้ไขอาจทำให้มีอาการท้องผูกเรื้อรัง และอาจกลายเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้ในที่สุด
- ก้อนเล็กๆ หลายก้อนรวมกัน คล้ายเอาลูกกระสุนมาโปะรวมมองเห็นก้อนเล็กๆ แข็งๆ มารวมกันอย่างชัดเจน เป็นลักษณะของอาการท้องผูกเช่นกัน ควรเลือกรับประทานอาหารที่มีกากใยเพิ่มขึ้น ดื่มน้ำให้พอเพียง หมั่นออกกำลังกาย ขยับร่างกาย และไม่เครียดจนเกินไป ก็จะช่วยไม่ให้อุจจาระกักอยู่ในลำไส้นานจนเกิดอาการท้องผูก
- ทรงรียาวคล้ายไส้กรอก ผิวขรุขระ ค่อนข้างแข็ง ขับถ่ายได้ไม่ลำบากนัก เป็นอุจจาระที่ปกติแต่ค่อนข้างขาดน้ำ ควรดื่มน้ำให้มากขึ้น
- เป็นลำสวยผิวเรียบคล้ายกล้วยหอมไม่แข็งหรืออ่อนยุ่ยจนเกินไป ถือว่าเป็นรูปทรงอุจจาระที่สมบูรณ์และสุขภาพดีที่สุด
- แตกๆ แต่เป็นชิ้นสั้นๆ ขับถ่ายง่ายยังนับว่าเป็นอุจจาระคุณภาพดี แต่อาจขาดสารอาหารหรือกากใย เนื่องจากการลดน้ำหนักหรือควบคุมอาหาร
- กึ่งเหลวกึ่งก้อนเปื่อยยุ่ย ขับถ่ายง่ายมาก อาการเริ่มต้นของท้องเสีย หรือเนื่องจากแบคทีเรียในลำไส้ไม่สมดุล หากถ่ายเหลวบ่อยๆ อาจส่งผลให้ขาดน้ำ หรือสารอาหารที่จำเป็น ควรรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ รวมถึงเพิ่มโยเกิร์ตเพื่อปรับสมดุลของแบคทีเรียในลำไส้
- เหลวเป็นน้ำอาการท้องเสีย ที่อาจหมายถึงมีการติดเชื้อในลำไส้ ควรรับประทานเกลือแร่และจิบน้ำบ่อยๆ หากเป็นติดต่อกันมากกว่า 1 วัน ควรรีบพบแพทย์
วิธีดูแลลำไส้และการขับถ่ายให้สุขภาพดี
ดื่มน้ำให้เพียงพอต่อวัน ช่วยส่งเสริการทำงานของลำไส้ตั้งแต่ระบบย่อยอาหารไปจนถึงระบบขับถ่าย ทำให้อุนจินิ่ม ขับออกได้ง่าย และยังช่วยชดเชยน้ำในร่างกายที่สูญเสียกับอาการท้องร่วงได้ทานผักผลไม้ให้มากขึ้นเพราะอุดมไปด้วยไฟเบอร์ที่ส่งผลดีต่อลำไส้และการขับถ่ายหมั่นออกกำลังกายเป็นประจำกระตุ้นการทำงานของระบบต่าง ๆ ภายในร่างกายให้ทำงานได้เป็นปกติ ทั้งนี้หากสีของน้องอุนจิมีความผิดปกติและมีอาการปวดท้องร่วมให้รีบไปหาแพทย์เพื่อชิงรักษาก่อนที่ร่างกายจะแย่ลงนะคะ
ข้อมูลสุขภาพจาก : โรงพยาบาลสมิติเวช,โรงพยาบาลเปาโล
โภชนาการก่อนผ่าตัด "ผู้ป่วยในกลุ่มโรคทางช่องท้องและทวารหนัก"
