มือบวมอักเสบ เกิดจากโรคอะไรได้บ้าง อาการแบบไหนควรรีบพบแพทย์?
มือบวม นิ้วบวม อาการที่มักมาอย่างฉับพลัน ซึ่งเกิดได้จากหลายปัจจัย ทั้งการใช้ชีวิตทำงานหนัก ออกกำลังหักโหม หรือแม้กระทั่งการเกิดอุบัติเหตุและติดเชื้อต่างๆ และรู้หรือไม่ ? มือบวมยังบอกโรคได้อีกด้วย
อาการมือบวม เป็นภาวะที่มีของเหลวสะสมอยู่ในเนื้อเยื่อบริเวณมือในปริมาณมาก ซึ่งเกิดได้จากหลายปัจจัย อาทิ บาดเจ็บจากการออกกำลังกายผิด กินอาหารที่มีเกลือสูง หรือโรคบางชนิด สร้างความเจ็บบวดและความอึดอัดให้กับผู้ป่วยได้ไม่มากก็น้อย แม้ส่วนใหญ่แล้วมือบวมมักไม่ มีอะไรน่ากังวล แต่บางครั้งกลับเป็นสัญญาณเตือนของการเจ็บป่วยบางอย่างที่จำเป็นต้องได้รับการ รักษาก่อนจะส่งผลเสียต่อสุขภาพ มือบวมเกิดจากอะไรได้บ้าง ?
การบวมแบ่งได้ 2 ประเภท
- บวมแบบกดแล้วไม่บุ๋มค้าง วิธีการทดสอบคือ ใช้นิ้วกดลงบริเวณที่บวม 5-10 วินาที เมื่อยกนิ้วออกแล้วไม่บุ๋มค้าง เป็นเนื้อแข็ง ๆ แน่น ๆ ผิวหนังมีสำคล้ำและหนาขึ้น สาเหตุ อาจมาจากการอุดตันของทางเดินน้ำเหลือง จำเป็นต้องพบแพทย์เนื่องจากอาจะเกิดการติดเชื้อได้
- บวมแบบกดแล้วบุ๋มค้าง สาเหตุหลัก ๆ ของอาการบวมลักษณะนี้ มีอยู่ 5 สาเหตุ ได้แก่
- หลอดเลือดดำที่ขาอุดตัน
- แพ้ยา หรือสารต่าง ๆ
- ได้รับอุบัติเหตุ หรือการติดเชื้อ
- บวมน้ำ จากน้ำหนักร่างกายที่มากเกินไป
- ผลข้างเคียงของยา
นอกจากนี้การบวมยังเกิดจากโรคต่างๆ อาทิ
- ภาวะบวมน้ำเหลือง เป็นภาวะคั่งของของเหลวที่เกิดจากการอุดตันภายในระบบต่อมน้ำเหลือง (Lymphatic System) เมื่อร่างกายไม่สามารถไหลเวียนน้ำเหลืองได้ตามปกติ ก็จะทำให้มีโอกาสเกิดการคั่งของเหลวที่บริเวณนิ้วมือ มือ นิ้วเท้า หรือเท้าได้
- ข้ออักเสบ การอักเสบของข้อต่ออาจก่อให้เกิดการบวมของมือและนิ้วในตอนเช้าได้โดยประเภทของโรคข้ออักเสบที่ส่งผลให้ผู้ป่วยมือบวม ได้แก่ข้อเสื่อม โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์และข้ออักเสบสะเก็ดเงิน
- โรคเก๊าต์เทียม เป็นโรคข้ออักเสบชนิดหนึ่งซึ่งเกิดจากการคั่งและสะสมของผลึกเกลือชนิดที่เรียกว่าแคลเซียมไพโรฟอสเฟตไดไฮเดรต เป็นโรคข้อจากผลึกเกลือที่พบได้บ่อยรองมาจากโรคเก๊าท์ สามารถทำให้ข้อเกิดการอักเสบเฉียบพลันเป็นพักๆ พบการอักเสบได้บ่อยในโรคเก๊าท์เทียมคือ ข้อเข่า ข้อมือ ข้อไหล่ข้อศอก ข้อเท้า และข้อนิ้วมือ เป็นต้นการอักเสบที่โดยความเสี่ยงของการเกิดโรคเพิ่มขึ้นตามอายุผลึกแคลเซียมไพโรฟอสเฟตไดไฮเดรตพบได้ร้อยละ 3 ในคนที่อายุ 60 ปีขึ้นไปยิ่งอายุมากขึ้นก็ยิ่งพบผลึกนี้มากขึ้น และพบได้ถึงประมาณร้อยละ 50 ของคนที่อายุตั้งแต่ 90 ปีขึ้นไปแต่ก็ไม่ใช่ว่าทุกคนที่มีผลึกนี้สะสมอยู่ในข้อ จะเกิดอาการข้ออักเสบ
- เอ็นข้อมืออักเสบ พบบ่อยในกลุ่มคนที่ใช้มือทำงานหนัก ๆ จนเกิดการอักเสบที่เอ็นบริเวณข้อมือทางด้านหลังฝั่งนิ้วหัวแม่มือ เจ็บเมื่อกระดกนิ้วหัวแม่มือ จะมีอาการมากขึ้นขณะบิดหมุนข้อมือ จับวัตถุ กำมือ หรือหยิบสิ่งของ กรณีอาการรุนแรงอาจเจ็บมากจนของหลุดมือ
- โรคหนังแข็ง เป็นโรคที่เกิดความผิดปกติกับระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายที่ส่งผลต่อเนื้อเยื่อเกี่ยวพันทำให้ผิวหนังหนาและแข็งขึ้น ซึ่งอาจสังเกตได้ในระยะเริ่มแรกว่ามือและนิ้วบวมในตอนเช้า
ปวดมือ ชามือ มืออ่อนแรง ฟ้องโรคการกดทับเส้นประสาทปล่อยไว้เสี่ยงมือลีบ
- กลุ่มอาการประสาทมือชา ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าป่วยเป็นกลุ่มอาการประสาทมือชา ข้อมืออาจถูกกดทับในขณะที่นอนหลับ และส่งผลให้เกิดอาการบวมที่มือในตอนเช้าได้
- ปัญหาเกี่ยวกับไต เนื่องจากไตมีหน้าที่กำจัดของเสียและน้ำส่วนเกินของร่างกาย หากกระบวนการทำงานของไตมีความผิดปกติอาจทำให้เกิดการคั่งน้ำ และส่งผลให้มือบวมได้แต่มักจะมีอาการบวมบริเวณอื่นของร่างกายด้วย
- ครรภ์เป็นพิษ เป็นภาวะที่ความดันโลหิตสูงขึ้นและทำให้อวัยวะต่าง ๆ ในร่างกายทำงานผิดปกติเกิดขึ้นได้หลังคุณแม่ตั้งครรภ์ประมาณ 20 สัปดาห์และอาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตแม่และเด็กได้ทั้งนี้ ภาวะนี้ทำให้ร่างกายกักเก็บของเหลวและมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้มีอาการบวมเกิดขึ้นโดยเฉพาะที่มือและเท้า
อย่างไรก็ตาม อาการบวม เป็นความผิดปกติที่มีสาเหตุการเกิดหลากหลายสาเหตุบางอย่างอาจไม่รุนแรงแต่บางสาเหตุก็รุนแรงจำเป็นต้องได้รับการรักษาให้ทันท่วงที สัญญาณเตือนจากร่างกายที่บ่งบอกว่า คุณควรรีบเข้าพบแพทย์โดยเร็ว มีดังนี้
- ผิวหนังมีอาการบวม แดง แตกลาย
- ลักษณะพื้นผิวมีความมันวาว กดลงไปแล้วเกิดรอยลึก
- มีอาการหายใจไม่สะดวก เจ็บหน้าอกร่วมกับมีอาการบวมที่ขา
- มีความถี่ในการเกิดอาการนิ้วบวมบ่อยครั้ง
- ระดับความรุนแรงของอาการไม่ลดลง
- มีเหตุการณ์ที่ทำให้สงสัยได้ว่า อาจเกิดการติดเชื้อ
- นิ้วบวมช้ำ บาดเจ็บจากการเกิดอุบัติเหตุ
วิธีป้องกัน
- ควบคุมปริมาณโซเดียม
- หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ หรือชนิดสารระคายเคืองที่ก่อให้เกิดปฏิกิริยาแพ้
- หมุนแขนไปทางข้างหน้าและข้างหลัง เพื่อเพิ่มการไหลเวียนเลือด
- เหยียดนิ้วกว้างและกำมือหลายๆครั้ง เพื่อเพิ่มการไหลเวียนและป้องกันการสะสมของเหลวระหว่างออกกำลังกาย
- หลีกเลี่ยงการใส่เครื่องประดับที่รัดแน่นจนเกินไป
- นวดบริเวณนิ้ว ข้อนิ้ว มือ และเท้าเบาๆ เป็นประจำ
- ทำท่าบริหารนิ้วมือ เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นและความแข็งแรง
ทั้งนี้สุขภาพเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้ามการตรวจสุขภาพประจำปี และการใช้ชีวิตอย่างเหมาะสมไม่ทำงานหนัก หรือ ทำกิจกรรมที่หักโหมร่างกายจนเกินไป เพื่อชีวิตที่ดีไม่มีโรคมีภัยนะคะ ^^
ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลสมิติเวช ,ศูนย์ข้อมูลสุขภาพกรุงเทพ,มหาวิทยาลัยมหิดล และโรงพยาบาลท่าตูม
อายุน้อยก็เสี่ยง! รู้จัก “โรคเก๊าต์” ปวดบวมตามข้อเลี่ยงได้แค่กินให้ถูก
วัยไหนก็เป็นได้! “วัยทอง” สัญญาณ-พฤติกรรมเสี่ยงทั้งชายและหญิง