“ปัสสาวะไม่ออก-แสบขัด” สัญญาณบอกกระเพาะปัสสาวะผิดปกติเกิดการอุดกั้น

ปกติแล้วคนเราถ่ายปัสสาวะวันละประมาณ 3-4 ครั้ง  และมักจะไม่ลุกขึ้นมาถ่ายในเวลากลางคืน โดยขั้นตอนการถ่ายปัสสาวะมีระบบประสาทมาควบคุมการทำงานเมื่อมีความรู้สึกปวด ซึ่งสาเหตุของการปัสสาวะไม่ออกนั้นมีสาเหตุใหญ่ ๆ คือ กระเพาะปัสสาวะไม่บีบตัว มีการอุดกั้นของท่อปัสสาวะ

กระเพาะปัสสาวะไม่บีบตัว อาจเกิดจากการไม่สามารถทำหน้าที่ได้ของกระเพาะปัสสาวะ โดยอาจมีความผิดปกติตั้งแต่สมอง ไขสันหลัง และปลายประสาทที่มาเลี้ยงกระเพาะปัสสาวะและท่อปัสสาวะ

• อาจเกิดจากอุบัติเหตุ การผ่าตัดจากโรคของระบบประสาท ที่พบมากคือ กระดูกสันหลังได้รับบาดเจ็บ เช่น หักทำให้ประสาทไขสันหลังเสียหน้าที่ไป
• โรคเบาหวานที่ทำให้ปลายประสาทเสียหน้าที่ และที่กล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะไม่สามารถบีบตัวได้
• มีการอุดกั้นทางออกของกระเพาะปัสสาวะ เช่น ต่อมลูกหมากโต หรือจากการที่มีโรคของกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะทำให้บีบตัวไม่ได้

ปัสสาวะไม่ออกเฉียบพลัน

• ปวดปัสสาวะ แต่เบ่งหรือปัสสาวะไม่ออก
• ปวดแน่นท้อง รู้สึกไม่สบายบริเวณท้องช่วงล่าง
• ท้องอืดบริเวณท้องช่วงล่าง

ปัสสาวะไม่ออกเรื้อรัง

• ปัสสาวะบ่อยมากกว่า 8 ครั้งขึ้นไปต่อวัน
• ถ่ายปัสสาวะไม่สุดอาการแสบขัด
• ต้องออกแรงเบ่ง
• ปัสสาวะสะดุด น้ำปัสสาวะที่ออกมาหยุดเป็นช่วง ๆ หรือไม่พุ่งเป็นสาย
• ปวดปัสสาวะอีกครั้งหลังจากเพิ่งปัสสาวะเสร็จ
• รู้สึกแน่นท้องหรือปวดบริเวณท้องช่วงล่าง

อาการแทรกซ้อนหากไม่รีบรักษา

• อาการปวด เป็นอาการที่นำผู้ป่วยมาพบแพทย์ ผู้ป่วยมีอาการปวดทุรนทุราย และมีก้อนที่หน้าท้อง
• มีการติดเชื้อ  เพราะมีน้ำปัสสาวะค้างอยู่ ทำให้มีการติดเชื้อง่าย บางคนมีไข้สูง หนาวสั่น  น้ำปัสสาวะขุ่นบางรายเป็นหนอง
• ทำให้เกิดนิ่วได้ การที่มีปัสสาวะคั่งอยู่ในกระเพาะปัสสาวะทำให้เกิดนิ่วในกระเพาะปัสสาวะได้
• ไตวาย เนื่องจากมีน้ำเต็มกระเพาะปัสสาวะ น้ำปัสสาวะจากท่อไตก็ไหลลงมาไม่ไต้ ทำให้การกรองของเสียจากไตเสียไป
• ในผู้ป่วยส่วนหนึ่งที่เป็นผู้หญิง และมีประวัติเป็นมะเร็งในช่องเชิงกราน โดยเฉพาะมะเร็งปากมดลูกได้รับการฉายแสงและฝังแร่ พวกนี้มักมีประวัติปัสสาวะเป็นเลือดเป็นๆหายๆ ในรายที่รุนแรงก็มีเลือดออกมากพร้อมกับมีก้อนเลือดออกมา ทำให้อุดกั้นทางเดินปัสสาวะ ปัสสาวะไม่ออก พวกนี้มีอาการซีดอ่อนเพลีย และบางรายมีไตวายร่วมด้วย

อั้นปัสสาวะ-กินน้ำน้อยเสี่ยง “กระเพาะปัสสาวะอักเสบ”พร้อมสัญญาณเตือนโรค

การรักษาผู้ที่ปัสสาวะไม่ออก

• ใส่สายสวนปัสสาวะเพื่อให้น้ำปัสสาวะออก แล้วคาสายสวนไว้ก่อน ในรายที่มีเลือดออกและมีก้อนเลือด ต้องสวนล้างเอาก้อนเลือดออกให้หมดหากยังมีเลือดไหลอยู่ให้ใช้ไฟฟ้าจี้ห้ามเลือด หรือคาสายสวนปัสสาวะ แล้วสวนล้างด้วยน้ำเกลือ
• ในรายที่ใส่สายสวนไม่ได้ เนื่องจากท่อปัสสาวะตีบ หรือต่อมลูกหมากโตมาก หรือมีนิ่วมาอุดก็ต้องใช้เครื่องมือขยายท่อปัสสาวะ และใส่สายสวนปัสสาวะ หากเป็นนิ่วก็ใช้เครื่องมือดันนิ่วเข้ากระเพาะปัสสาวะ แล้วก็คาสายสวนปัสสาวะ
• ในรายที่ไม่สามารถใส่สายสวนปัสสาวะ หรือขยายท่อปัสสาวะได้ ก็ต้องระบายน้ำปัสสาวะออกทางหน้าท้อง โดยการผ่าตัด หรือเจาะรูใส่สายสวนปัสสาวะทางหน้าท้องเหนือหัวหน่าว

อาการปัสสาวะไม่ออกเกิดได้จากหลายสาเหตุ จึงยังไม่สามารถป้องกันได้เต็มที่ แต่อาจลดความเสี่ยงได้ด้วยการรักษาโรคต้นเหตุให้หายขาด และ อาจป้องกันได้โดยการดื่มน้ำให้เพียงพอต่อร่างกาย กินผักผลไม้ที่มีปริมาณน้ำมาก หากพบความผิดปกติให้รีบพบแพทย์เพื่อทำการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ

ขอบคุณข้อมูลจาก : คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล และ pobpad

ปัสสาวะปนเลือด สัญญาณ “มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ” สูบบุหรี่เสี่ยงเพิ่ง 3-4 เท่า

ปัสสาวะเป็นเลือด-มีฟอง สัญญาณ “โรคไต” เร่งรักษาก่อนเสี่ยงไตวาย