“มะเร็งช่องปาก” ชนิดโตเร็วเสี่ยงทะลุสู่ผิวหน้า แผลร้อนในบอกสัญญาณ
สุขภาพช่องปาก สำคัญ หากละเลยอาจจบลงที่มะเร็งช่องปาก ซึ่งพบว่ากว่า 80% จะมาพบแพทย์เมื่อในมะเร็งในระยะลุกลามแล้วและสัญญาณโรคอาจเป็นเพียงแค่แผลร้อนใน เช็กปัจจัยเสี่ยงที่ควรเลี่ยง เพราะแม้จะเป็นมะเร็งกระจายตัวช้าแต่โตเร็ว ปล่อยทิ้งไว้เพียง 1 เดือน ขยายใหญ่ 2 เท่า อีกทั้งยังกัดลึกไปยังส่วนอื่น เหงือก กราม ทั้งสามารถลุกลามไปยังต่อมน้ำเหลืองที่คอได้อีกด้วย
มะเร็งช่องปาก หากย้อนกลับไปเมื่อหลายสิบปีก่อน นับเป็นมะเร็งลำดับต้นๆที่พบในไทย เพราะค่านิยมเคี้ยวหมาก ทำให้สุขภาพปากไม่ดีพอ และพฤติกรรมเกี่ยวกับสูบบุหรี่ ดื่มสุรา สำหรับในปัจจุบันมีการรณรงค์เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพช่องปากมากขึ้น จึงทำให้ประชาชนใส่ใจการดูแลช่องปากกว่าในอดีตแต่ก็ยังพบว่า ยังพบมากอันดับ 6 ของผู้ป่วยมะเร็งที่พบในประเทศ โดยพบในผู้ชายมากกว่าผู้หญิงเล็กน้อย ซึ่งผู้ป่วยกว่า 80 % จะมาพบแพทย์ ในระยะลุกลามแล้ว ทำให้การรักษาไม่ค่อยได้ผลเท่าที่ควร
ปัจจัยที่มีความเกี่ยวข้องกับการเกิดเป็นมะเร็งช่องปาก
- การติดเชื้อไวรัสบางชนิด เช่น HPV (Human papilloma virus) ซึ่งเป็นไวรัสชนิดเดียวกับที่เป็นสาเหตุการเกิดโรคมะเร็งปากมดลูก ซึ่งในกรณีนี้มีที่มาจากการมีเพศสัมพันธ์โดยใช้ปาก (Oral sex)
- การสูบบุหรี่ เป็นปัจจัยที่สำคัญ ซึ่งส่งผลให้ผู้ที่สูบบุหรี่มีโอกาสเสี่ยงเป็นมะเร็งช่องปากได้มากกว่าคนปกติถึงสองเท่า
- การเคี้ยวหมาก พลู ยาเส้น ยาฉุน เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดมะเร็งจากสารก่อมะเร็งที่เจือปนอยู่
- การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
- มีการอักเสบของช่องปากบ่อยๆ
- ใส่ฟันปลอมที่ไม่พอดี
- มีประวัติบุคคลในครอบครัวเป็นโรคมะเร็งในช่องปาก
อาการมะเร็งช่องปาก ความจริงแล้วอวัยวะทุกชนิดของช่องปาก สามารถเป็นมะเร็งได้ทุกส่วน อาการส่วนใหญ่ของมะเร็งในช่องปากพบได้หลายลักษณะ
- รอยโรคสีแดงขาว หรือสีขาวปนแดง ในช่องปาก
- คล้ายแผลร้อนในที่เรื้อรังนานกว่า 2 – 3 สัปดาห์
- อาจมีก้อนเนื้อบวมโต
- มีฝ้าขาวๆ ที่บริเวณใต้ลิ้น เหงือก พื้นช่องปาก เมื่อเป็นนานๆ รอยฝ้านั้นจะนูนขึ้นได้
- อาจมีอาการชา ปวด หรือมีเลือดไหลในช่องปากโดยไม่ทราบสาเหตุ
- กลืน เคี้ยวอาหารลำบาก พูดหรืออ้าปากได้น้อย เสียงเปลี่ยน เจ็บในหู
- น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็ว
กรณีเกิดแผลของโรคมะเร็งช่องปาก มีลักษณะคล้ายอาการร้อน แต่จะมีความแตกต่างอย่างชัดเจน คือ ลักษณะแผลร้อนในทั่วไปจะเป็นไม่นานก็หาย แต่กรณีของแผลที่เป็นมะเร็งจะมีอาการมากกว่า 1 เดือน ไม่หาย แต่ไม่เจ็บปวดมากนัก และอาการก็จะพัฒนาต่อเนื่องตามระยะของโรคโดยลักษณะของแผลจะที่พบมีลักษณะดังนี้
- แผลเรื้อรังที่ลงลึกมักมีลักษณะเป็นแผลที่มีขอบแข็ง
- มีลักษณะเหมือนหงอนไก่ ดอกกะหล่ำ
- แผลมีลักษณะคล้ายแผลที่ลงลึกขอบแผลแข็ง ร่วมกับการมีรูปแบบเหมือนหงอนไก่ หรือดอกกะหล่ำ
มะเร็ง 5 ชนิด ลุกลามเสี่ยง “มะเร็งกระดูก” ตั้งแต่ระยะแรกของโรค
การตรวจรักษามะเร็งช่องปาก
มะเร็งช่องปาก สามารถตรวจวินิจฉัยเบื้องต้นได้จากการตรวจร่างกายโดยแพทย์ ทันตแพทย์ และตรวจเพิ่มเติมด้วยการเอกซเรย์ เอกซเรย์คอมพิวเตอร์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) การส่องกล้อง และการตรวจยืนยันด้วยการตัดชิ้นเนื้อตรวจพิสูจน์ส่วนใหญ่มะเร็งช่องปาก เกิดมาจากเซลล์เยื่อบุผิวชนิด Squamous cell carcinoma มะเร็งช่องปากในบางรายอาจกัดลึกทะลุออกมายังบริเวณผิวหน้า มะเร็งชนิดนี้มีการกระจายตัวได้ช้า แต่โตเร็ว หากปล่อยทิ้งไว้เพียง 1 เดือน สามารถใหญ่ขึ้นได้เป็น 2 เท่า อีกทั้งยังกัดลึกไปยังส่วนอื่น เหงือก กราม ทั้งสามารถลุกลามไปยังต่อมน้ำเหลืองที่คอได้อีกด้วย
วิธีการรักษา มะเร็งช่องปาก
การผ่าตัด คือ วิธีรักษาหลัก ซึ่งเป็นการพิจารณารักษาผ่าตัดแบบเฉพาะรายบุคคล คำนึงถึงการรักษาที่สามารถตัดเนื้องอกได้หมดแบบครอบคลุมทั้งในด้านความกว้าง ความลึก และอาจต้องเลาะต่อมน้ำเหลืองที่เกี่ยวข้องออก หรือร่วมกับการฉายรังสีรักษา ขึ้นอยู่กับระดับของมะเร็ง หรือในบางกรณีเมื่อผ่าตัดรักษาแล้ว อาจต้องผ่าตัดเสริม ได้ สำหรับการรักษามะเร็งช่องปาก มีข้อจำกัดที่สำคัญประการหนึ่ง คือ มีการลุกลามมากเกินไปจนกระทั่งไม่สามารถรักษาต่อมน้ำเหลืองได้
การดูแลตนเองกับเรื่องของมะเร็งช่องปาก
หมั่นดูแลใส่ใจสุขอนามัยช่องปากของตนเองเป็นประจำทุกวัน แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้งตื่นนอนและก่อนนอน หลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่างๆ เช่นการสูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์ จัดตารางสุขภาพให้ตนเองพบทันตแพทย์ เพื่อตรวจสุขภาพช่องปาก ทุกๆ 6 เดือน หรือทุกครั้งที่พบความผิดปกติในช่องปาก
ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท ,โรงพยาบาลมะเร็งกรุงเทพ วัฒโนสถ และ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย
“กลิ่นปาก” สัญญาณบอกสุขภาพช่องปากแย่ เช็กอาการบอกโรคเรื้อรัง
ช่องปากสำคัญ!“หมอมนูญ”ยกเคสแค่"ฟันผุ"เสี่ยงเกิดหนองในช่องเยื่อหุ้มปอด