7 สัญญาณ "ลิ้น" บอกสุขภาพพังเตือนสุขอนามัยขาดวิตามิน-เสี่ยงมะเร็ง

‘ลิ้น’ มัดของกล้ามเนื้อโครงร่างขนาดใหญ่ที่อยู่บริเวณฐานของช่องปากเพื่อรองรับอาหาร เป็นอวัยวะสำคัญที่มีหน้าที่ในการเคี้ยวและกลืนอาหาร รวมถึงใช้ในการพูดและการออกเสียงต่างๆ และรู้หรือไม่? ลิ้นยังสามารถส่งสัญญาณเตือนเกี่ยวกับสุขภาพร่างกายของเราได้ เพราะโดยปกติแล้วลิ้นที่สุขภาพดีจะต้องมีสีชมพูอ่อน ปกคลุมไปด้วยปุ่มเล็ก ๆ และต้องไม่มีสีที่เข้ม หรือจุดผิดปกติใดๆ อยู่บนลิ้น รวมทั้งไม่มีอาการเจ็บหรือแสบ

เช็กสุขภาพลิ้นเบื้องต้นด้วยตัวเอง

• ลิ้นมีผิวเรียบ มัน และมีสีชมพูหรือแดง

เกิดจากตุ่มรับรสที่ลิ้นฝ่อลงไปสัญญาณเตือนว่าร่างกายการติดเชื้อหรือได้รับวิตามินไม่เพียงพอ โดยเฉพาะธาตุเหล็กและวิตามินบี 12 หากปล่อยทิ้งไว้นาน ลิ้นจะเรียบเนียนขึ้น เพราะต่อมรับรสอ่อนตัวลงในกรณีที่ร้ายแรง หากเผลอไปดื่มเครื่องดื่มร้อนๆหรือรับประทานอาหารที่มีรสเผ็ด จะทำให้มีอาการเจ็บปวดที่ลิ้นอย่างรุนแรงเมื่อเป็นเช่นนี้แนะนำให้รีบไปพบแพทย์เพื่อปรึกษา

• ลิ้นเป็นฝ้าสีน้ำตาลหรือสีดำ

พบคราบสีดำหรือสีน้ำตาลบนลิ้นร่วมกับลักษณะปุ่มรับรสที่ยาวเป็นเส้นขน เป็นสัญญาณของสุขอนามัยในช่องปากที่ไม่ดี เช่น การสูบบุหรี่ หรือขาดการดูแลความดังนั้น สิ่งแรกที่ควรทำคือเลิกนิสัยที่ไม่ดีนี้เสีย รวมถึงหมั่นดูแลความสะอาดในช่องปาก ควรแปรงฟันและลิ้นทุกวันด้วย

• ลิ้นเป็นฝ้าขาวจากเชื้อรา

ลักษณะเป็นรอยสีขาวที่ลิ้น บางครั้งอาจมีอาการแสบร้อนร่วมด้วย คราบนี้จะปรากฏขึ้นเมื่อ Candida albicans (ยีสต์ชนิดหนึ่งเป็นเชื้อก่อโรค) เจริญเติบโตมากเกินไป เหตุผลของการขยายตัวของยีสต์ชนิดนี้ก็แตกต่างกันออกไป ไม่ว่าจะเป็น การใช้ยาปฏิชีวนะ เป็นโรคเบาหวาน ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ หรือความดันโลหิตสูง ถ้าลิ้นเป็นฝ้าขาวเมื่อไร แนะนำให้ไปพบแพทย์ทันที

• ลิ้นมีร่อง มีรอยแตก หรือมีลายคล้ายแผนที่

ลิ้นที่มีรอยย่นอาจเป็นสัญญาณของความชรา โดยปกติแล้ว มักไม่มีอาการเจ็บหรือแสบไม่มีอันตราย สามารถหายได้แต่หากแปรงฟันไม่ดีพอ อาจเกิดการติดเชื้อในรอยแตก และทำให้ปวดอย่างรุนแรงได้ ควรไปพบแพทย์เพื่อนำยามารักษาอาการดังกล่าว นอกจากนี้ รอยย่นบนลิ้นอาจมีสาเหตุจากการใส่รากฟันเทียมผิดวิธีก็เป็นได้

• ลิ้นมีรอยจุดสีขาว

จุดสีขาวเล็กๆ คืออาการระคายเคืองบนผิวลิ้น บางครั้งอาจเกิดจากการที่ฟันกระทบโดนผิวลิ้นอย่างต่อเนื่อง โดยส่วนใหญ่ จุดสีขาวเล็กๆ เหล่านี้มักเกิดบนลิ้นของผู้ที่สูบบุหรี่ ที่สำคัญคือ ร้อยละ 17 ของเซลล์เหล่านี้สามารถกลายเป็นเซลล์ก่อมะเร็งได้ ดังนั้น หากพี่ๆ มีจุดแบบนี้และไม่หายภายใน 1-2 สัปดาห์ ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจสอบว่าสาเหตุเกิดจากอะไร
“รากฟันเทียม” ทางออกของสุขภาพฟัน คุณภาพต่างจากรากฟันแท้หรือไม่?

• ลิ้นเป็นแผล

หากมีแผลที่ลิ้น และไม่ดีขึ้นภายในสองสัปดาห์ต้องระวังภาวะมะเร็งที่ลิ้น ควรพบแพทย์โดยเร็ว

• รู้สึกแสบร้อนที่ลิ้น

พบได้บ่อยในเพศหญิงที่กำลังเข้าสู่วัยหมดประจำเดือน เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนภายในร่างกาย มีอาการแสบร้อนหรือรู้สึกแปลบ ๆ เหมือนไฟฟ้าช็อตโดยที่ไม่มีความผิดปกติที่ผิวของลิ้นให้เห็นอาจเกิดจากการขาดวิตามินบางชนิดหรือ หรืออาจเกิดการใช้ยาสีฟันแล้วแพ้ส่วนผสมบางอย่างหากรบกวนคุณภาพชีวิตควรพบแพทย์
ทั้งนี้การแปรงฟันทุกครั้งควรแปรงลิ้นด้วยในคราวเดียวกันเพื่อให้ลิ้นสะอาดหรือเกิดปัญหาสุขอนามัยได้ อย่าลืมทานอาหารให้ครบ 5 หมู่และดื่มน้ำให้เพียงพอต่อร่างกายเพื่อให้ร่างกายสมดุลแข็งแรงด้วยนะคะ 
ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย และ สสส.

“มะเร็งช่องปาก” ชนิดโตเร็วเสี่ยงทะลุสู่ผิวหน้า แผลร้อนในบอกสัญญาณ

เสียงแหบ-กลืนยาก อาจเป็นสัญญาณ "มะเร็งโคนลิ้น" ชนิดโตเร็วเสี่ยงต่อชีวิต