ไฝแบบไหน? สัญญาณมะเร็งผิวหนัง มีเยอะเสี่ยงมากกว่าคนอื่น 7 เท่า!
ไฝ ที่หลายคนอาจมีมาตั้งแต่เกิดและอาจเป็นเอกลักษณ์ประจำตัวของใครหลายคน แต่นั้นอาจเป็นสัญญาณของโรคมะเร็งผิวหนังได้ เช็กก่อนรู้ก่อน คุณอาจเสี่ยงมากกว่าคนอื่น 7 เท่าก็ได้!
“ไฝ” เกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสีของร่างกายมีการรวมตัวในบริเวณเดียวกันจนเห็นเป็นสีเข้ม อาจเป็นสีน้ำตาลหรือดำ และอาจมีลักษณะเรียบหรือนูน การเกิดของไฝมีทั้งที่เป็นมาตั้งแต่แรกเกิด หรือเกิดในภายหลัง โดยอาจจะมีการเปลี่ยนแปลงได้ ทั้งมีสีเข้มขึ้นหรืออ่อนลง เม็ดใหญ่ขึ้นหรือจางหายไปก็ได้
หากมีไฝ 100 ตำแหน่งขึ้นไป ก็มีโอกาสที่จะเป็นมะเร็งผิวหนังมากกว่าประชากรปกติถึง 7 เท่า
ลักษณะของไฝที่อาจกลายเป็นมะเร็งเป็นอย่างไร?
- A – Asymmetry ไฝโดยทั่วไปมักมีขนาดกลม ไฝที่มีรูปร่างไม่สมมาตรมีโอกาสสูงที่จะกลายเป็นมะเร็ง
- B – Border ขอบเขต โดยขอบเขตของไฝที่มีโอกาสกลายเป็นมะเร็งมักมีขอบเขตไม่สม่ำเสมอหรือไม่ชัดเจน
- C – Color สี โดยทั่วไปไฝหนึ่งเม็ดควรจะเป็นสีเดียวกัน หากสีของไฝไม่สม่ำเสมอหรือมีหลายสีในเม็ดเดียวควรระวัง
- D – Diameter ขนาด หากไฝมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางมากกว่า 6 มิลลิเมตร อาจเป็นมะเร็งผิวหนังได้
- E – Evolving การเปลี่ยนแปลง หากไฝมีการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจนหรือเร็วเกินไป เช่น สี ขนาด รูปร่าง โตเร็วผิดปกติ ตกสะเก็ด หรือมีเลือดออก ควรระวังและปรึกษาแพทย์
ผู้ที่มีความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งผิวหนัง
- ผู้ที่มีผิวสีอ่อนหรือมีความไวต่อแสงแดดมาก
- มีไฝจำนวนมาก
- มีไฝขนาดใหญ่แต่กำเนิด
- มีไฝลักษณะผิดปกติหรือมีการเปลี่ยนแปลง
- ได้รับแสงแดดมากในช่วงวัยเด็กหรือวัยรุ่น
- มีประวัติมะเร็งผิวหนังในครอบครัว
- ต้องสัมผัสแสงแดดอย่างมากเป็นประจำ
- มีประวัติเคยเป็นมะเร็งผิวหนังมาก่อน
- ได้รับยากดภูมิบางชนิด
มะเร็งผิวหนังมีหลายชนิด แต่ชนิดที่รุนแรงที่สุดคือ melanoma ซึ่งพบผู้ป่วยกว่าสองแสนคนทั่วโลกและมีผู้เสียชีวิตถึง ห้าหมื่นคนต่อปี เพศชายมีโอกาสเกิดมากกว่าเพศหญิง โดย melanoma เกิดจากความผิดปกติของเซลล์สร้างเม็ดสีของผิวหนังซึ่งสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดคือ การสัมผัสรังสีอัลตราไวโอเลต (UV) ที่มากเกินไป การตรวจพบมะเร็งผิวหนังชนิดนี้และเริ่มรักษาตั้งแต่ในระยะเริ่มแรกจะเพิ่มโอกาสการรอดชีวิตจากมะเร็งชนิดนี้ได้ถึง 99%
วิธีการกำจัดไฝ
หากสงสัยภาวะมะเร็งผิวหนัง ควรทำการฝานหรือตัดเพื่อส่งตรวจชิ้นเนื้อ ไม่ควรทำเลเซอร์ แต่ถ้าหากได้รับการตรวจว่าไฝนั้นไม่มีลักษณะที่เข้าข่ายสงสัยมะเร็งผิวหนังก็สามารถเอาออกด้วยการทำเลเซอร์ได้ ขึ้นอยู่กับระดับความลึกของไฝ และดุลยพินิจของแพทย์ผู้ตรวจ
การรักษามะเร็งผิวหนัง
การรักษามะเร็งผิวหนังที่ดีที่สุดคือ การผ่าตัดเอาบริเวณที่เป็นมะเร็งผิวหนังออกให้หมด อาจใช้วิธีการขูดออกร่วมกับการจี้ด้วยไฟฟ้าหรือไนโตรเจนเหลว แต่หากรอยโรคมีขนาดใหญ่ต้องใช้วิธีเคมีบำบัดหรือการฉายแสงร่วมด้วย
ตากแดดนานๆ เสี่ยง “มะเร็งผิวหนัง” จริงหรือไม่? สัญญาณของโรคคืออะไร?
การป้องกันมะเร็งผิวหนัง
- ควรหลีกเลี่ยงแสงแดดจัด โดยเฉพาะในช่วงเวลา 10.00 – 15.00 น.
- ใช้ครีมกันแดดที่มี SPF 15 ขึ้นไปเป็นประจำ
- หากจำเป็นต้องออกแดดควรใส่เสื้อผ้าป้องกัน
- หลีกเลี่ยงการอาบแดดหรือการใช้เครื่องอบผิวให้เป็นสีแทน
- หากมีไฝ ขี้แมลงวัน หูด หรือปาน ควรสังเกตและปรึกษาแพทย์
- หากมีแผลเรื้อรังหรือแผลที่ไม่หายภายใน 2 สัปดาห์ ควรปรึกษาแพทย์
ไฝบางชนิดอาจกลายเป็นมะเร็งผิวหนัง ได้ ควรหมั่นสังเกตความเปลี่ยนแปลงและปรึกษาแพทย์โดยเร็วเพื่อทำการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ระยะแรกซึ่งจะสามารถช่วยลดความเสี่ยงในการเสียชีวิตได้อย่างมาก
ขอบคุณข้อมูลจาก: โรงพยาบาลสมิติเวช
สาววัย 27 ปี เล่าประสบการณ์อายุน้อยป่วยมะเร็งผิวหนังระยะ 3 ลามกระดูก
6 อาหารบำรุงผิว ต้านมะเร็งผิวหนัง ยิ่งกินผิวยิ่งดี เปล่งปลั่งสุขภาพดี