“ยากรดไหลย้อน” กินเยอะกินนาน เสี่ยงสุขภาพพังอัลไซเมอร์-กระดูกพรุน

กรมสุขภาพจิต ให้ข้อมูลถึง การกินยารักษาโรคกรดไหลย้อน สามารถทำให้เกิดโอกาสเสี่ยงที่จะเป็นโรคปอดบวม กระดูกพรุน และสมองเสื่อมอย่างอัลไซเมอร์ได้ ซึ่งนพ.เคนดี เบอรี่ นายแพทย์ชาวอเมริกัน ได้บอกเล่าความเชื่อมโยงกันของการเกิดโรคเพิ่มจากการรักษา ซึ่งทางการแพทย์นั้นระบุว่า โรคกรดไหลย้อนเกิดจากกล้ามเนื้อหูรูดส่วนปลายของหลอดอาหารทำงานผิดปกติ ทำให้กรดหรือน้ำย่อยไหลย้อนขึ้นมาที่ หลอดอาหาร ทำให้ผนังหลอดอาหารระคายเคือง รู้สึกแสบร้อนกลางอก เรอเปรี้ยว

หากปล่อยไว้อาจเป็นหลอดอาหารอักเสบ เป็นแผล ตีบ มะเร็งหลอดอาหาร รักษาได้ด้วยการผ่าตัด กินยา หรือเปลี่ยนพฤติกรรม หมอเคนดี เบอรี่ บอกว่า การกินยาทำให้เซลล์ผลิตกรดในกระเพาะอาหารถูกหยุดการทำงาน ซึ่งอาจไม่ดีต่อร่างกายเพราะในกระเพาะอาหารจำเป็นต้องมีกรดไว้ย่อยอาหาร และป้องกันลำไส้จากแบคทีเรียไม่ดี ถ้าจะรักษาให้ดีต้องค่อยๆแก้ไขไปเพราะถ้าหยุดยาทันทีจะทำให้เป็นหนักขึ้น

การกินยาไม่เพียงแต่ยับยั้งการเกิดกรด แต่ยับยั้งการได้รับสารอาหารด้วย เพราะแร่ธาตุ วิตามิน สารอาหารต่างๆจะดูดซึมไม่ได้ เนื่องจากกรดเป็นตัวช่วยในการดูดซึม ถ้าไม่มีกรดเลย จะเพิ่มโอกาสเสี่ยงเป็นปอดบวม กระดูกพรุน และสมองเสื่อม อย่างอัลไซเมอร์ได้ หากกินมาก กินทุกวัน เป็นเวลาหลายปี สิ่งที่ต้องควบคุมคือแรงดันในกระเพาะอาหาร,ความเป็นกรดด่างในหลอดอาหารให้มีความเป็นด่างให้สูงสักเล็กน้อยและต้องจัดการให้มีแบคทีเรียดีในลำไส้

รู้จักยาลดกรดกลุ่ม PPIs

ยาลดกรดกลุ่ม PPIs ที่ขึ้นทะเบียนโดย อย. ประเทศไทย มีดังนี้

• รักษาแผลในกระเพาะอาหาร (Gastric ulcers) แผลในลำไส้เล็กส่วนต้น (Duodenal ulcers)
• รักษาแผลในทางเดินอาหารจากการใช้ยาบรรเทาอาการอักเสบในกลุ่มที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAID-associated ulcers)
• รักษากรดไหลย้อน (Gastro-Esophageal reflux disease)
• รักษาภาวะที่มีการหลั่งกรดมากเกิน (รวมถึง Zollinger – Ellison syndrome)
• รักษาการติดเชื้อ Helicobacter Pylori (H. Pylori) โดยใช้ร่วมกับยาต้านจุลชีพ (Antibiotics)
• รักษาหลอดอาหารอักเสบชนิดปานกลางถึงรุนแรง (Moderate to severe reflux esophagitis)

สำหรับกรณีที่ใช้ยาเป็นระยะเวลานาน อาจทำให้เสี่ยงต่อการเกิดอาการไม่พึงประสงค์

ท่านอน-พฤติกรรมเสี่ยง “กรดไหลย้อนกำเริบ”แนะวิธีป้องกัน

ผลต่อระบบทางเดินอาหาร

• เกิดการหลั่งกรดในกระเพาะอาหารมากกว่าปกติเมื่อหยุดใช้ยา พบได้ในผู้ที่ใช้ยาติดต่อกันนาน 8 สัปดาห์ หรือมากกว่า ดังนั้นในผู้ป่วยบางรายอาจต้องปรับลดขนาดยาลงก่อนหยุดยา
• เกิดการติดเชื้อในทางเดินอาหาร โดยเฉพาะอย่างยิ่งเชื้อ Clostridium difficile ทำให้เกิดอาการท้องเสีย ซึ่งความรุนแรงอาจแตกต่างกันในแต่ละรายเนื่องจากการใช้ยาทำให้กระเพาะอาหารมีความเป็นกรดน้อย จึงมีโอกาสทำให้เชื้อนี้เจริญเติบโต
• การดูดซึมสารอาหารลดลง ทำให้เกิดการขาดวิตามินและแร่ธาตุ เช่น วิตามินบี 12 แคลเซียม และแมกนีเซียม
• ผลต่อไต การใช้ยาเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดโรคไตเรื้อรังและการดำเนินของโรคแย่ลง ดังนั้นการใช้ยากลุ่มนี้เป็นเวลานาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้สูงอายุจึงควรมีการติดตามค่าการทำงานของไต หรือค่า Glomerular filtration rate (GFR)
• ผลต่อระบบทางเดินหายใจ พบว่าผู้ที่ใช้ยาลดกรดกลุ่ม PPIs มีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคปอดอักเสบชุมชน (Community acquired pneumonia) มากกว่าผู้ไม่ใช้ยาทั้งนี้อาจเกิดจากการที่กระเพาะอาหารมีความเป็นกรดน้อยลงทำให้เกิดการเจริญเติบโตของเชื้อและเกิดการสำลักเชื้อที่สะสมรวมอยู่บริเวณหลอดคอลงสู่เนื้อปอด
• ผลต่อระบบจิตประสาท การใช้ยาลดกรดกลุ่ม PPIs ในผู้สูงอายุเป็นเวลานานมีความสัมพันธ์กับการเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดโรคสมองเสื่อม ทั้งนี้มีรายงานว่าการใช้ยากลุ่มนี้มีผลทำให้เกิดการสะสมของเบต้าอะไมลอยด์ (Beta-amyloid) ทำให้เกิดพยาธิสภาพของโรคอัลไซเมอร์ได้
• ผลต่อกระดูก การใช้ยาในระยะยาวและขนาดสูงอาจทำให้เสี่ยงต่อโรคกระดูกพรุนและพบความเสี่ยงของการเกิดกระดูกสะโพกและกระดูกไขสันหลังหักได้ ดังนั้นจึงควรระมัดระวังอย่างยิ่งในการใช้ยานี้ในกลุ่มผู้สูงอายุ

ควรหลีกเลี่ยงการใช้ยานี้ในกลุ่มผู้สูงอายุเป็นเวลานาน ๆ โดยไม่ปรึกษาแพทย์ หรือหากจำเป็นต้องใช้ ควรพบแพทย์ตามนัดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อติดตามผลการใช้ยาและเฝ้าระวังอาการไม่พึงประสงค์ที่อาจเกิดขึ้นอย่างใกล้ชิด

ขอบคุณข้อมูลจาก : กรมสุขภาพจิต และ สภากาชาดไทย

ภาพจาก : Shutterstock

“กรดไหลย้อน” โรควัยทำงาน ยิ่งอ้วนยิ่งเสี่ยง เผยพฤติกรรมต้องระวัง

4 กลุ่มอาหารที่ไม่ควรกินก่อนนอน ย้ำกินแล้วนอนเสี่ยงกรดไหลย้อน