สัญญาณมะเร็ง และปัจจัยที่แท้จริงของภัยเงียบสาเหตุตายอันดับ 1 ในไทย

กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข เผยข้อมูล โรคมะเร็งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 ของคนไทยตลอดเวลา 20 ปีที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน โดยปี 2566 พบสถิติโรคมะเร็งในประเทศไทยจัดเป็นปัญหาสำคัญทางสาธารณสุข โดยมีผู้ป่วยรายใหม่ปีละประมาณ 140,000 คน และในจำนวนนี้มีผู้เสียชีวิตประมาณ 80,000 คนต่อปี นับเป็นภัยสุขภาพที่พบมากขึ้นในคนรุ่นใหม่และมีแนวโน้มสูงขึ้นทุกปี โดยเฉพาะคนที่มีอายุน้อยซึ่งอาจมาจากการไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิตในปัจจุบันที่เร่งรีบ ทำให้มีปัจจัยเสี่ยงโดยไม่รู้ตัว

มะเร็งคืออะไร ?

โรคที่เกิดจากความผิดปกติของยีน มีการกลายพันธุ์ของยีนที่ทำหน้าที่ควบคุมการแบ่งตัวและการเจริญเติบโตของเซลล์ ทำให้เซลล์เหล่านั้นกลายเป็นเซลล์มะเร็ง การกลายพันธุ์ของยีนเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้เป็นปกติในร่างกายของเรา แต่โดยส่วนใหญ่เกิดขึ้นกับยีนที่ไม่ได้มีหน้าที่สำคัญ หรือบางครั้งร่างกายของเราสามารถซ่อมแซมแก้ไขได้ จึงไม่เกิดปัญหาขึ้น การกลายพันธุ์ของยีนที่เกิดขึ้นในจุดสำคัญและมากเพียงพอ จะนำไปสู่การเกิดโรคมะเร็ง ซึ่งการกลายพันธุ์ของยีนดังกล่าวอาจจะเกิดขึ้นโดยความบังเอิญ หรือมีปัจจัยอื่นๆ มากระตุ้น หรือบางคนอาจจะได้รับยีนที่ผิดปกติถ่ายทอดมาทางกรรมพันธุ์ ก็เป็นได้

ปัจจัยที่แท้จริงของการเกิดมะเร็ง คืออะไร?

มีการศึกษามากมายที่พยายามจะหาปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคมะเร็ง แต่ยังไม่มีหลักฐานที่สามารถระบุสาเหตุที่แน่นอนได้ว่า  ทำไมคนคนหนึ่งถึงเป็นโรคมะเร็ง และทำไมบางคนถึงไม่เป็น แต่ข้อมูลจากการศึกษาพบว่า มีปัจจัยบางอย่างที่สัมพันธ์กับการเกิดโรคมะเร็ง เช่น

• การสูบบุหรี่
• การดื่มแอลกอฮอล์
• อายุที่มากขึ้น
• โรคอ้วน
• รังสียูวี
• การติดเชื้อบางชนิด เช่น ไวรัสตับอักเสบบีและซี ไวรัสเอชพีวี

ส่วนเรื่องอาหารยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจน แม้ข้อมูลส่วนใหญ่ที่ได้จากการศึกษาในสัตว์ทดลอง เช่น เนื้อสัตว์ที่ผ่านการปรุงด้วยความร้อนสูงๆ ทำให้มีสารจำพวก HCAs และ PAHs เกิดขึ้น สารเหล่านี้ทำให้เกิดมะเร็งในสัตว์ทดลองได้

แพทย์แนะมะเร็งปากมดลูกป้องกันด้วยวัคซีน HPV และคัดครองปีละครั้ง

อาการแบบที่น่าสงสัยว่าเป็นโรคมะเร็ง

• มีการเปลี่ยนแปลงของระบบขับถ่ายอุจจาระและปัสสาวะ อย่างการถ่ายอุจจาระเป็นสีดำ หรือปัสสาวะเป็นเลือด
• มีการกลืนอาหารลำบาก หรือมีอาการเสียด แน่นท้องเป็นเวลานาน
• มีอาการเสียงแหบและไอเรื้อรัง
• มีเลือดออกผิดปกติ เป็นแผลเรื้อรัง
• มีการเปลี่ยนแปลงของหูดหรือไฝตามร่างกาย
• มีก้อนตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย

อย่างไรก็ตามอาการเหล่านี้ไม่ได้จำเพาะต่อโรคมะเร็งเลย คืออาจเกิดจากสาเหตุอื่น ดังนั้นวิธีที่ดีที่สุดเมื่อมีอาการผิดปกติเกิดขึ้น คือการไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง และเมื่อแพทย์สงสัยโรคมะเร็ง จะมีการตรวจเพิ่มเติม เช่น การตรวจชิ้นเนื้อ เพื่อให้ได้การวินิจฉัยโรคมะเร็งที่แน่นอนและบอกรายละเอียดเกี่ยวกับชนิดของเซลล์มะเร็งได้ การตรวจวินิจฉัยทางรังสี เช่น การตรวจ CT scan การตรวจ MRI ก็เป็นการตรวจเพื่อให้ทราบรายละเอียดเกี่ยวกับการแพร่กระจาย และระยะของโรคมะเร็ง เป็นต้น หนทางที่ดีที่สุดในการป้องกันมะเร็งลุกลาม คือหมั่นเช็กอาการตัวเองและใส่ใจในการตรวจสุขภาพประจำปีตามวงรอบ

ขอบคุณข้อมูจาก : โรงพยาบาลพญาไท

ภาพจาก : Freepik

สัญญาณเตือน! 5 โรคมะเร็งอันตรายที่ผู้ชายวัยกลางคนควรระวัง

รพ.มะเร็งอุดร ผ่านมาตรฐานเวชศาสตร์นิวเคลียร์ระดับนานาชาติ แห่งแรกของสธ.