ภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ เมื่อรู้ว่าเสี่ยง ปรับพฤติกรรมอย่างไรได้บ้าง?
คนส่วนใหญ่มักจะไม่ได้สังเกตถึงความผิดปกติในขณะหลับของตนเอง บ่อยครั้งที่ผู้พบความผิดปกติเป็นคู่สมรสหรือคนใกล้ชิด ทำให้อาการ “ภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ” เป็นภัยเงียบที่ก่ออันตรายเสี่ยงเสียชีวิตได้
อุบัติการณ์การเกิดภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ ประมาณ 25% ในผู้ชายและ 10 % ในผู้หญิง โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุมากกว่า 40 ปี แต่อย่างไรก็ตาม สามารถพบผู้ป่วยได้ในทุกกลุ่มอายุ และอุบัติการณ์จะเพิ่มขึ้นตามอายุที่เพิ่มขึ้น อีกกลุ่มหนึ่งที่พบภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับได้บ่อยครั้งก็คือ ในผู้ที่มีน้ำหนักตัวมากกว่าปกติ หรือมีลักษณะทางกายวิภาคที่ทำให้เกิดการอุดกั้นทางเดินหายใจง่ายกว่าปกติ เช่น กล้ามเนื้อของเพดานอ่อนหย่อน ต่อมทอนซิลมีขนาดใหญ่ หรือขากรรไกรมีขนาดเล็กกว่าปกติ เป็นต้น
อาการภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ
- นอนกรน
- เหงื่อออกตอนกลางคืน
- นอนหลับไม่สนิท นอนกระสับกระส่ายมาก
- สะดุ้งตื่นกลางดึก เพราะสำลักเหมือนขาดอากาศหายใจ
- รู้สึกคอแห้งหรือเจ็บคอเมื่อตื่นนอน
- ปวดศีรษะหลังตื่นนอนตอนเช้า
- บุคลิกภาพหรือสมาธิเปลี่ยนไป หลงลืมบ่อย หงุดหงิดง่ายกว่าปกติ
- ง่วงนอนหรือรู้สึกเหนื่อยอ่อนเพลียมากในเวลากลางวัน
- เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ
การหยุดหายใจขณะนอนหลับส่งผลกระทบต่อทั้งสุขภาพกายและจิตใจ ทำให้ผู้ป่วยง่วงนอนมากผิดปกติในเวลากลางวัน ทำให้การเรียนและการทำงานขาดประสิทธิภาพ มีโอกาสที่จะเกิดอุบัติเหตุได้ง่ายเมื่อเทียบกับคนปกติ นอกจากนี้ ยังมีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดสมอง โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ และโรคอ้วนอีกด้วย
เมื่อพบว่าเกิดภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการนอนหลับ จะเป็นผู้เลือกการรักษาให้เหมาะสมกับผลตรวจและลักษณะของคนไข้แต่ละราย ขึ้นกับลักษณะคลื่นไฟฟ้าสมอง การเคลื่อนไหวของลูกตา การเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อ การเต้นของหัวใจ ลักษณะการหายใจ รวมถึงปริมาณออกซิเจนในเลือดของผู้รับการตรวจ
- การปรับพฤติกรรมเสี่ยงด้วยตนเอง การลดน้ำหนักตัว จากการศึกษาวิจัย พบว่า การลดน้ำหนักลงแม้เพียงแค่ 10 % ก็สามารถลดจำนวนครั้งของการหยุดหายใจในขณะนอนหลับลงได้บ้าง
- หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์และยานอนหลับก่อนเข้านอน เพราะจะทำให้ทางเดินหายใจอุดกั้นได้ง่ายระหว่างนอนหลับ และยังทำให้การหยุดหายใจนานขึ้น
- พยายามนอนในท่าตะแคงจะช่วยลดความรุนแรงได้บ้างในบางราย
- ผู้ป่วยที่มีปัญหาการอุดกั้นทางเดินหายใจอันเนื่องมาจากปัญหาไซนัสหรือมีอาการคัดจมูก การใช้สเปรย์พ่นจมูกหรือยาลดอาการคัดจมูก จะสามารถช่วยให้การหายใจในขณะหลับสะดวกมากขึ้น
- หลีกเลี่ยงการอดนอน
- การใช้เครื่องช่วยสร้างแรงดันบวกในทางเดินหายใจ (Continuous positive airway pressure, CPAP)
- การใช้อุปกรณ์ทางทันตกรรม/ช่องปาก (Mandibular advancement devices, MAD) สำหรับผู้ป่วยที่มีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับไม่รุนแรง
- การรักษาด้วยการผ่าตัด แพทย์จะพิจารณาการผ่าตัดซึ่งมีด้วยกันหลายวิธี ขึ้นกับระดับความรุนแรงและอวัยวะที่ทำให้เกิดการอุดกั้นขณะนอนหลับ
กลไกการ “นอนกรน” ไม่ใช่เรื่องปกติส่งผลต่อสุขภาพระยะยาว หากไม่รักษา!
หากสังเกตพบอาการดังกล่าว ท่านสามารถพาคู่สมรส หรือผู้พบเห็นอาการเข้ามาพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญคุณภาพการนอนหลับ เพื่อรับการรักษาที่เหมาะสม โดยเพียงเข้านอนในห้องนอนที่เป็นส่วนตัว ณ ศูนย์คุณภาพการนอนหลับ เป็นเวลาหนึ่งคืน ท่านจะได้รับการบันทึกข้อมูลการหายใจและการทำงานต่างๆ ของร่างกายขณะกำลังนอนหลับ ประมวลผลโดยเจ้าหน้าที่ตรวจการนอนหลับและรายงานผลโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อวินิจฉัยภาวะความผิดปกติระหว่างการนอนหลับ (Polysomnogram, PS) และประเมินความรุนแรงของภาวะการหยุดหายใจขณะนอนหลับให้กับท่านได้อย่างเที่ยงตรงแม่นยำ
ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลกรุงเทพเชียงใหม่
พฤติกรรมทำให้กลายเป็นคนหลับยาก แพทย์เผยเทคนิคช่วยให้นอนหลับง่ายขึ้น