วิธีดูแลฮอร์โมน คุมความอยากอาหาร ป้องกันระบบเผาผลาญพัง

เคยสงสัยไหมว่าทำไมเราถึงอ้วน ทั้งที่ก็ไม่ได้กินเยอะ หรือควบคุมอาหารยังไงก็ไม่ผอมลงสักที เพราะความจริงแล้วความอ้วนไม่ได้ขึ้นอยู่กับอาหารการกินเสมอไป เชื่อหรือไม่ว่า ฮอร์โมนส่งผลต่อน้ำหนักตัวของเราหรือความอ้วนด้วย เพราะหลายชนิดที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการทำงานของระบบต่างๆ ในร่างกาย เช่น การเผาผลาญ ความอยากอาหาร การย่อยอาหาร และอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับน้ำหนักตัว ซึ่งจะส่งผลตั้งแต่ความรู้สึกหิวจนถึงกระบวนการสะสมไขมัน

Magnific/EyeEm

ฮอร์โมนไม่สมดุลทำอ้วนง่าย

คอร์ติซอล (Cortisol)

ฮอร์โมนที่กระตุ้นจากความเครียด คอร์ติซอลจะถูกกระตุ้นให้หลั่งมากขึ้นเพื่อต่อสู้กับความเครียดและฟื้นฟูร่างกาย ฮอร์โมนตัวนี้จึงไปกระตุ้นความหิวโหย เพื่อให้เรากินอาหารเข้าไปเป็นพลังงานให้กับร่างกาย ปลุกสมองให้ตื่นตัว โดยเฉพาะอาหารพลังงานสูง ดังนั้น เมื่อไรที่เรารู้สึกเครียด ร่างกายจะถูกสั่งการให้รู้สึกหิวและอยากหาอะไรที่หวานๆ มันๆ หรืออาหารจำพวกแป้งมากินมากขึ้น จนเป็นสาเหตุที่ทำให้อ้วนขึ้นโดยไม่รู้ตัว

เลปติน (Leptin)

ฮอร์โมนทำหน้าที่ควบคุมความอยากอาหาร ซึ่งหากร่างกายมีภาวะต้านฮอร์โมนเลปติน ฮอร์โมนนี้ก็จะไม่สามารถส่งสัญญาณไปยังสมองได้ ทำให้เรารู้สึกหิวตลอดเวลา และกินเท่าไรก็ไม่รู้จักอิ่ม จึงนำมาซึ่งโรคอ้วนและน้ำหนักเกินในที่สุด โดยภาวะการขาดฮอร์โมนเลปตินนั้นเกิดจากการพักผ่อนไม่เพียงพอ ดังนั้นหากเรายิ่งนอนน้อยก็จะยิ่งอยากกินอาหารเพิ่มมากขึ้น

เกรลิน (Ghrelin)

ฮอร์โมนความหิว หลั่งออกมาจากเซลล์กระเพาะอาหาร ช่วยกระตุ้นความหิว ทำให้เรารู้สึกอยากกินอาหารต่างๆ ซึ่งเกรลินจะหลั่งมากเป็นพิเศษในขณะที่เรารู้สึกเครียดหรือวิตกกังวล ทำงานหนัก นอนดึกหรือพักผ่อนน้อย ส่งผลให้เรารู้สึกหิวง่ายและอยากกินนู่นกินนี่ตลอดเวลา ทั้งๆ ที่กินจนอิ่มแล้ว

โกรทฮอร์โมน (Growth Hormone)

ทำหน้าที่ควบคุมการเจริญเติบโตและการทำงานของร่างกาย ช่วยฟื้นฟูและซ่อมแซมกล้ามเนื้อขณะนอนหลับลึก ที่สำคัญคือช่วยในการเผาผลาญไขมัน หากนอนพักผ่อนไม่เพียงพอ ร่างกายก็จะขาดโกรทฮอร์โมน ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง กระตุ้นให้ร่างกายหลั่งอินซูลินมากขึ้น ทำให้สะสมไขมันมากขึ้น รวมทั้งระบบเผาผลาญของร่างกายทำงานช้าลง ความอ้วนจึงมาเยือนในที่สุด

ไทรอยด์ฮอร์โมน (Thyroid Hormone)

ต่อมไทรอยด์ทำหน้าที่ผลิตไทรอยด์ฮอร์โมนเข้าสู่กระแสเลือด ช่วยควบคุมการเผาผลาญพลังงาน ระดับอุณหภูมิของร่างกาย ระดับไขมันในเลือด อารมณ์ความรู้สึก รวมถึงความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ดังนั้น หากต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ ผลิตฮอร์โมนออกมาได้น้อย ความสามารถในการเผาผลาญพลังงานก็จะต่ำกว่าปกติ น้ำหนักตัวก็จะเพิ่มขึ้นได้ง่าย อาการอ้วนแบบบวมฉุก็จะตามมา

เทคนิคดูแลฮอร์โมนคุมน้ำหนัก

หากเราพยายามควบคุมอาหารแล้ว แต่น้ำหนักยังไม่ลดลง การปรับพฤติกรรมบางอย่าง เพื่อเสริมสร้างสมดุลให้กับฮอร์โมนอาจเป็นอีกหนึ่งทางออก เพราะหากต่อมผลิตฮอร์โมนตัวใดตัวหนึ่งบกพร่องไป ย่อมส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการทำงานของต่อมอื่นๆ ด้วย โดยเฉพาะระบบเผาผลาญและไขมันสะสมในร่างกาย ข้อแนะนำที่ควรทำเพื่อดูแลฮอร์โมนให้ทำงานเป็นปกติ ได้แก่

• เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์มากขึ้น โดยเฉพาะโปรตีนไขมันต่ำที่ดี เช่น เนื้อปลา เต้าหู้ ถั่ว และอาหารที่มีกากใยสูงจากผัก ผลไม้
• หลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูง เช่น ของทอด ของมัน ขนมเบเกอรี และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง เช่น น้ำหวาน น้ำอัดลม ชา กาแฟ
• นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ โดยควรนอนพักผ่อนวันละ 8 ชั่วโมงอย่างต่อเนื่อง และไม่ควรอดนอนติดต่อกันหลายวัน
• ทำจิตใจให้สบาย ไม่เครียด

ขอบคุณข้อมูลจาก : BDMS Wellness Clinic