เช็กเงื่อนไข “ผ่าตัดลดน้ำหนักซ้ำ” ทางออกใหม่เมื่อการผ่าตัดครั้งแรกไม่ได้ผล

การผ่าตัดลดน้ำหนัก หรือ Bariatric Surgery เป็นทางเลือกที่ได้รับความนิยมและได้ผลอย่างมากสำหรับผู้ที่มีภาวะอ้วนระดับรุนแรง (Morbid Obesity) โดยการลดขนาดกระเพาะอาหารหรือเปลี่ยนทางเดินอาหารจะช่วยจำกัดปริมาณการรับประทานและการดูดซึมพลังงาน ทำให้น้ำหนักลดลงอย่างต่อเนื่อง แต่ในบางราย แม้จะผ่านการผ่าตัดลดน้ำหนักมาแล้วกลับพบว่า น้ำหนักลดไม่ถึงเป้าหมาย น้ำหนักกลับมาเพิ่มใหม่ (weight regain) หรือเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัด เช่น กรดไหลย้อนรุนแรง รูรั่ว แผลเรื้อรัง หรือปัญหาการดูดซึมสารอาหาร

ในกรณีเหล่านี้ แพทย์อาจพิจารณาให้ผู้ป่วยเข้ารับ การผ่าตัดลดน้ำหนักซ้ำ หรือ Re-Do Bariatric Surgery

การผ่าตัดลดน้ำหนักซ้ำ คืออะไร?

สำหรับผู้ป่วยที่เคยผ่าตัดมาก่อนแล้วเกิดปัญหา หรือไม่ได้ผลลัพธ์ที่ต้องการ การผ่าตัดซ้ำนี้จำเป็นต้องอาศัยเทคนิคเฉพาะทางและประสบการณ์ของศัลยแพทย์อย่างมาก เพราะสภาพทางเดินอาหารของผู้ป่วยได้ผ่านการเปลี่ยนแปลงมาแล้วครั้งหนึ่ง ทำให้การผ่าตัดซ้ำมีความซับซ้อนมากขึ้น

สาเหตุที่พบบ่อยว่าทำไมต้องผ่าตัดซ้ำ

• น้ำหนักกลับมาเพิ่มอีกครั้ง (Weight Regain) สาเหตุจากกระเพาะอาหารที่ขยายตัวหลังเวลาผ่านไป หรือพฤติกรรมการกินที่ไม่เหมาะสม เช่น กินจุบจิบ กินของหวานมากเกินไป
• ไม่ได้ผลลัพธ์ที่ต้องการในครั้งแรก บางรายน้ำหนักลดได้น้อยมาก โดยเฉพาะในผู้ที่ผ่าตัดด้วยวิธีที่จำกัดเฉพาะปริมาณอาหาร เช่น Gastric Banding
• เกิดภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัด เช่น กรดไหลย้อนรุนแรง รูรั่ว แผลไม่สมาน หรือการดูดซึมอาหารผิดปกติ

เกณฑ์เข้ารับการผ่าตัดซ้ำ

• ห่างจากการผ่าตัดกระเพาะอาหารเพื่อลดน้ำหนัก สำหรับรักษาโรคอ้วนครั้งก่อน อย่างน้อย 2 ปี
• น้ำหนักลดลงน้อยกว่า 50% ของน้ำหนักที่เกิน
• น้ำหนักยังคงมากกว่า 30% ของน้ำหนักในอุดมคติ
• สำหรับการผ่าตัดซ้ำกรณีอื่น ควรร่วมพิจารณากับแพทย์สหสาขาอื่นร่วมด้วย

วิธีการผ่าตัดซ้ำมีอะไรบ้าง

การผ่าตัดซ้ำจะพิจารณาจากวิธีที่เคยผ่าตัดมาก่อน และสภาพร่างกายของผู้ป่วยในปัจจุบัน เช่น

• จาก Sleeve Gastrectomy → เปลี่ยนเป็น Roux-en-Y Gastric Bypass ใช้ในกรณีที่มีภาวะกรดไหลย้อน หรือจำเป็นต้องลดน้ำหนักเพิ่มเติม
• จาก Gastric Banding → เปลี่ยนเป็น Sleeve หรือ Bypass หากพบการเคลื่อนหรือหลุดของอุปกรณ์ แก้ไขภาวะแทรกซ้อนเฉพาะจุด เช่น การปิดรูรั่ว หรือซ่อมทางเดินอาหารที่ผิดปกติ

ข้อดีของการผ่าตัดซ้ำ

• ช่วยให้กลับมาลดน้ำหนักได้ต่อเนื่อง
• ลดความเสี่ยงจากโรคร่วม เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือด
• แก้ไขภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดครั้งก่อน
• ฟื้นฟูคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น

ข้อควรระวัง

• การผ่าตัดซ้ำมีความเสี่ยงมากกว่าการผ่าตัดครั้งแรก
• ต้องอาศัยการประเมินอย่างละเอียดจากทีมแพทย์เฉพาะทาง
• ควรได้รับการดูแลจากศูนย์ผ่าตัดโรคอ้วนที่มีความพร้อมทั้งด้านทีมแพทย์ เทคโนโลยี และการดูแลหลังผ่าตัดอย่างต่อเนื่อง

คำแนะนำสำหรับผู้ที่กำลังพิจารณา Re-Do Bariatric Surgery  หากคุณเคยผ่าตัดลดน้ำหนักมาแล้วแต่ไม่ได้ผลลัพธ์ที่คาดหวัง หรือมีภาวะแทรกซ้อนที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต อย่าปล่อยไว้โดยไม่ปรึกษาแพทย์

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท 2