"หมอเด็ก" แนะวิธีเตรียมตัวก่อนเปิดเรียน On-Site ลูกสุขภาพแข็งแรงทั้งกายและใจ

เด็กๆ ต่างดีใจ โรงเรียนจะเปิดภาคเรียนแบบ On-Site หลังรัฐบาลประกาศ เปิดภาคเรียน 1/2565 แต่ในฐานะคนเป็นผู้ปกครองก็คงจะเป็นกังวลไม่น้อยที่ต้องให้ลูกออกไปเผชิญสิ่งแวดล้อมท่ามกลางสถานการณ์ไวรัสโควิด-19 ที่ยังมีการแพร่ระบาดอยู่อย่างต่อเนื่อง

โดย พญ.ปิยะรัตน์ เลิศบรรณพงษ์ กุมารแพทย์ด้านการเจริญเติบโต โรคต่อมไร้ท่อและเมตาบอลิสม หัวหน้ากุมารแพทย์ โรงพยาบาลเด็กสมิติเวช สุขุมวิท ได้แนะวิธีดูแลและเตรียมตัวของเด็กๆ และผู้ปกครองก่อนวันเปิดเทอมกับทีม News Media PPTV ดังต่อไปนี้

พญ.ปิยะรัตน์ เลิศบรรณพงษ์ 

เตรียมพร้อมลูกก่อนไปโรงเรียน

ดูแลสุขภาพลูกหลานให้แข็งแรง ด้วยการให้ทานอาหารที่มีประโยชน์โดยเฉพาะผักผลไม้ที่มีวิตามินซี และนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ

รับวัคซีนตามเกณฑ์ตามวัยอย่างครบถ้วน เช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี วัคซีนตามเกณฑ์ก่อน 5 ขวบ คือ บาดทะยัก คอตีบไอกรน หัดคางทูม หัดเยอรมัน หากใครขาดนัดช่วงโควิด-19 ควรเข้ารับวัคซีนให้ครบถ้วนก่อนเปิดเทอม

รับวัคซีนโควิด-19 เด็กที่อายุมากกว่า 5 ขวบ ขึ้นไป ควรเข้ารับการฉีดวัคซีนป้องกันโรคโควิด-19 ตามเกณฑ์ที่รัฐบาลกำหนด ดังนี้

แนวทางการให้ "วัคซีนโควิด" เข็ม 1,2 และเข็มกระตุ้น ในกลุ่มเป้าหมาย เด็กอายุ 5-17 ปี

1. เด็กอายุ 5-6 ปี (กรณีเข็มที่ 1 Pfizer ฝาส้ม)

เข็มที่ 1 Pfizer ฝาสีส้ม

เข็มที่ 2 Pfizer ฝาสีส้ม โดยเว้นจากเข็มที่ 1 อย่างน้อย 8 สัปดาห์

เข็มที่ 3 ยังไม่ถึงกำหนด

2. เด็กอายุ 6-11 ปี

เข็มที่ 1 Pfizer ฝาสีส้ม

เข็มที่ 2 Pfizer ฝาสีส้ม โดยเว้นจากเข็มที่ 1 อย่างน้อย 8 สัปดาห์

เข็มที่ 3 ยังไม่ถึงกำหนด

หรือ

เข็มที่ 1 Sinovac

เข็มที่ 2 Pfizer ฝาสีส้ม โดยเว้นจากเข็มที่ 1 อย่างน้อย 4 สัปดาห์

เข็มที่ 3 ยังไม่ถึงกำหนด

3. เด็กอายุ 12-17 ปี

เข็มที่ 1 Pfizer ฝาสีม่วง

เข็มที่ 2 Pfizer ฝาสีม่วง โดยเว้นจากเข็มที่ 1 อย่างน้อย 3-4 สัปดาห์

เข็มที่ 3 เป็น Pfizer ฝาสีม่วงครึ่งโดสหรือเต็มโดส โดยเว้นจากเข็มที่ 2 อย่างน้อย 4-6 เดือน

หรือ

เข็มที่ 1 Sinovac

เข็มที่ 2 Pfizer ฝาสีม่วง โดยเว้นจากเข็มที่ 1 อย่างน้อย 4 สัปดาห์ 

เข็มที่ 3 Pfizer ฝาสีม่วงเต็มโดส โดยเว้นจากเข็มที่ 2 อย่างน้อย 4-6 เดือน

4. เด็กอายุ 6-17 ปี

เข็มที่ 1 Sinovac หรือ Sinophram

เข็มที่ 2 Sinovac หรือ Sinophram

เข็มที่ 3 Pfizer ฝาสีส้มหรือสีม่วงในขนาดเต็มโดส ตามช่วงอายุ โดยเว้นระยะจากเข็มที่ 2 อย่างน้อย 4 สัปดาห์

เตรียมพร้อมวันเปิดเทอม สอนวิธีป้องกันตนเอง

เมื่อเตรียมพร้อมร่างกายลูกหลานให้แข็งแรงแล้ว สิ่งต้องเตรียมเมื่อลูกไปโรงเรียนคือ อุปกรณ์เสริมจากสถานการณ์ปกติ ได้แก่

• หน้ากากอนามัย ให้ใส่หน้ากากอนามัยตลอดเวลา ไม่ให้หล่นลงมาที่จมูก ซึ่งผู้ปกครองต้องเลือกขนาดที่มีความเหมาะสมกับเด็ก
• สเปรย์แอลกอฮอล์ ควรเลือกขนาดที่สะดวกนำมาใช้ เช่น ขนาดแบบแขวนคอ ไม่ไว้ในกระเป๋าหรือโต๊ะจนลืมใช้
• สังเกตเพื่อนร่วมชั้น มีอาการผิดปกติ เช่น ไอ ให้รักษาระยะห่างไว้ก่อน
• สอนให้เด็กๆ ไม่เอาเอามือจับหน้า จับตา ซึ่งต้องฝึกอยู่ที่บ้านตลอดเวลา เพื่อให้เด็กๆ เคยชิน
• สอนให้เด็กๆ อยู่ห่างจากเพื่อน 1 เมตรขึ้นไป ยื่นมือออกไปต้องไม่ชนกัน อยู่ห่างกันสัก 1 ช่วงแขนเรา
• ผู้ปกครองควรฝึกหรือเตือนเด็กๆ อยู่ทุกวัน ให้ใช้เขาปฏิบัติตามข้อแนะนำเหล่านี้ได้อย่างคล่องแคล่ว เป็นขั้นตอน จนเกิดความเคยชินและนำไปปรับใช้ได้

ขณะที่โรงเรียนนอกจากจะต้องดูแลให้เด็กๆ ใส่หน้ากากอนามัยตลอดเวลาแล้ว เวลาทานข้าวควรจัดสถานที่ให้แยกกันทาน เพราะว่าโควิด -19 ที่ติดกันได้ง่ายที่สุดคือช่วงที่ถอดหน้ากาก พูดคุย กินข้าว โดยอาจจะจัดให้พักทานข้าวกันทีละชั้น เว้นระยะห่าง มีที่กั้นเหมาะสม

เมื่อทานเสร็จแล้ว เด็กๆ ควรรีบล้างมือ ใส่หน้ากากอนามัยให้เรียบร้อย และพยายามลดการพูดคุยกัน หากเด็กๆ ออกไปเล่นกันในบริเวณที่มีอากาศถ่ายเทอาจช่วยลดการติดเชื้อได้ระดับหนึ่ง แต่ในช่วงเรียนที่อยู่ในห้องแอร์ หากไม่สวมหน้ากากอนามัยหรือใกล้ชิดกันมากก็มีโอกาสติดกันได้

พกขวดน้ำ-อาหารไปเองลดการติดเชื้อ

ขวดน้ำสำคัญมาก หากพอเป็นของตนเองจะช่วยลดการติดเชื้อได้มาก ส่วนอาหารขึ้นอยู่กับความพร้อมของแต่ละบ้านและกฎระเบียบของโรงเรียน

วิธีดูแลสุขอนามัยหลังเลิกเรียน

• ก่อนขึ้นรถกลับบ้านให้ล้างมือด้วยแอลกอฮอล์
• เมื่อกลับถึงบ้านให้รีบอาบน้ำเปลี่ยนเสื้อผ้าก่อนทำอย่างอื่น
• เสื้อผ้าเมื่อถอดเปลี่ยนแล้วให้ใส่ตระกร้าซัก ส่วนรองเท้าให้พ่นสเปรย์แอลกอฮอล์

เรียนออนไลน์นาน ลูกติดบ้านติดพ่อแม่ มีวิธีพูดคุยอย่างไร

สำหรับเด็กโตเขาจะอยากไปเรียนไปเจอเพื่อน ส่วนใหญ่จะเป็นเด็กเล็กที่ไม่อยากไปโรงเรียน ซึ่งวิธีเตรียมตัว คือ สร้างสถานการณ์ให้เขารู้สึกอยากไปเรียน เช่น อ่านนิทานเรื่องไปโรงเรียนสนุกอย่างไร ให้เขาช่วยจัดเสื้อผ้า จัดกระเป๋า ทำด้วยความสนุกสนานว่าเดี๋ยวเราจะไปเจออะไรสนุกๆ กันนะ ให้เด็กๆ เตรียมของเองจะได้มีส่วนร่วมทำให้อยากไปโรงเรียน

เมื่อถึงวันเปิดเรียนเด็กเล็กเขาจะร้องไห้ เหมือนไปโรงเรียนใหม่อีกครั้ง แนะนำให้คุณพ่อคุณแม่รีบส่งลูกๆ แล้วรีบกลับ แอบดูได้แต่ต้องไม่ให้ลูกเห็น พ่อแม่ยิ่งอยู่นานทำให้ลูกยิ่งร้องนานขึ้น

เคล็ดลับสำคัญ คือบอกลูกเสมอว่า พ่อแม่จะมารอ ให้ลูกไว้ใจได้ว่าเลิกเรียนเมื่อไหร่ ออกมาปุ๊บจะเจอคุณพ่อคุณแม่รออยู่ตรงนั้นตามสัญญา เพื่อให้เขารู้สึกว่าไม่ถูกทิ้งอยู่ที่โรงเรียน

เด็กที่เคยป่วยโควิด-19 แล้วมีภาวะมิสซี (MIS-C) ต้องมีวิธีดูแลเป็นพิเศษหรือไม่

ภาวะมิสซีมีหลายระดับความรุนแรง เด็กที่มีภาวะมิสซีเยอะ แต่ที่มีอาการหนักมีไม่เยอะขนาดนั้น บางคนเป็นน้อยแทบหายกลับมาเป็นปกติสามารถไปโรงเรียนได้ ส่วนเด็กที่มีอาการหนักจนการทำงานของหัวใจผิดปกติก็มี ซึ่งหมอโรคหัวใจที่ดูแลเขาจะเป็นผู้ให้คำตอบว่า เด็กหายดีและสามารถกลับไปโรงเรียนเล่นได้ตามปกติแล้วหรือยัง หากบางคนหัวใจยังไม่แข็งแรงมาก ยังไม่กลับมาเป็นปกติ คุณหมออาจจะให้ไปโรงเรียนแต่มีข้อห้าม เช่น การงดออกกำลังกาย ดังนั้น การดูแลขึ้นอยู่กับความรุนแรงของแต่ละบุคคล

ส่วนเรื่องภูมิต้านทานในโรคหวัดหรือไวรัสชนิดอื่นของเด็กที่เคยมีภาวะมิสซีนั้น ไม่แตกต่างจากไปจากเด็กทั่วไป เรื่องที่แตกต่างจะเป็นเรื่องความแข็งแรง ด้านการออกกำลังกาย วิ่งเล่น จะทำได้ระดับไหนขึ้นอยู่กับว่าหัวใจของเขากลับมาทำงานได้ตามปกติแล้วหรือยัง สำหรับการป้องกันต่างๆ ยังเหมือนเด็กทั่วไป

 

• "การระวังไม่ให้ติดเชื้อในเด็กๆ อาจทำได้ค่อนข้างยาก เราต้องย้ำลูกทุกครั้งในเรื่องความสะอาด ตั้งสติเมื่อเขามีอาการเจ็บป่วย เพราะเป็นเรื่องที่เลี่ยงได้ยาก เมื่อไหร่ที่มีไข้ไม่ได้แปลว่าจะลูกป่วยเป็นโควิด ให้คอยปรึกษาคุณหมอที่ดูแล เพราะเด็กๆ อาจจะมีอาการเจ็บป่วยจากไข้หวัดอื่นได้เยอะ เช่น ไข้หวัด มือเท้าปาก จึงขอเป็นกำลังใจให้คุณพ่อคุณแม่ที่ส่งลูกไปเรียน On-Site ที่อาจเครียดมากขึ้นในสถานการณ์โควิด-19นี้" คุณหมอปิยะรัตน์ กล่าวทิ้งท้าย

การสร้างภูมิคุ้มกันที่ดี ต้องเริ่มต้นด้วยมีวัคซีนที่ช่วยในการป้องกันโควิด-19 รวมไปถึงสร้างการรับรู้ไปยังเด็กๆ ให้รู้จักป้องกันตัวเอง เพราะจิตนาการของเด็ก ต้องไม่อยู่เพียงแต่ในห้องเรียนออนไลน์เท่านั้น แต่การได้ออกมาพบเพื่อ เล่น สร้างการเรียนรู้นอกห้องเรียน ก็จะทำให้กายดี ใจดี สมองพร้อมที่จะเรียนรู้สิ่งต่างๆ ได้ดีอีกด้วย