เลือกหน้ากากอนามัยป้องกันฝุ่น PM2.5 ให้มีประสิทธิภาพ ดูแลปอดได้สูงสุด
หน้ากากที่เหมาะสมช่วยลดความเสี่ยงจากฝุ่น PM2.5 ควรเลือกแบบ N95 หรือเทียบเท่า ใส่ให้กระชับ พอดีหน้า และเปลี่ยนเมื่อเสื่อมสภาพ พร้อมหลีกเลี่ยงพื้นที่ฝุ่นสูง
จากสถานการณ์ฝุ่นที่หนาแน่นในตัวเมืองและปริมณฑล รวมถึงอีกหลายพื้นที่ในประเทศไทย ที่ยังมีสาเหตุให้หลีกเลี่ยงการไม่ปะทะกับฝุ่นในแต่ละวันไม่ได้ เนื่องจากยังต้องออกไปทำงาน ทำกิจกรรมกลางแจ้งหรือออกนอกอาคาร การป้องกันสุขภาพของตนเองจากฝุ่นละอองเป็นสิ่งสำคัญ หนึ่งในวิธีที่มีประสิทธิภาพคือการใช้หน้ากากป้องกันฝุ่นที่เหมาะสม
ประเภทของหน้ากากป้องกันฝุ่น
- หน้ากากผ้า เหมาะสำหรับการใช้งานทั่วไป แต่ไม่สามารถป้องกันฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ได้ดีเท่าหน้ากากที่มีแผ่นกรองเฉพาะ
- หน้ากากอนามัย (Surgical Mask) ป้องกันได้ถึง 38.63 – 66.37% สามารถป้องกันฝุ่นละอองขนาดใหญ่และเชื้อโรคจากละอองฝอยได้ แต่ไม่สามารถกรองฝุ่น PM2.5 ได้อย่างมีประสิทธิภาพเนื่องจากมีการรั่วไหลของอากาศจากขอบหน้ากาก
- หน้ากาก N95 หรือเทียบเท่า (KN95, FFP2) ป้องกันได้ถึง 90.82 – 99.89% ออกแบบให้แนบสนิทกับใบหน้า มีประสิทธิภาพในการกรองฝุ่นขนาดเล็ก PM2.5 แต่หากใส่เป็นเวลานานอาจรู้สึกอึดอัด
- หน้ากากที่มีวาล์วระบายอากาศ ลดความอับชื้นภายในหน้ากาก ทำให้ใส่สบายขึ้น แต่ไม่เหมาะสำหรับการป้องกันเชื้อโรค เพราะอาจมีการแพร่กระจายเชื้อจากผู้สวมใส่
วิธีเลือกหน้ากากที่เหมาะสม
- เลือกหน้ากากที่สามารถกรองฝุ่น PM2.5 อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น N95, KN95 หรือ FFP2
- หน้ากากควรมีขนาดที่พอดีกับใบหน้า ไม่มีช่องว่างระหว่างหน้ากากและผิวหนัง
- หากต้องใส่เป็นเวลานาน ควรเลือกแบบที่ใส่สบายและมีสายรัดที่ไม่รัดแน่นเกินไป
- ตรวจสอบมาตรฐานของหน้ากาก เช่น NIOSH (สหรัฐอเมริกา), GB2626 (จีน) หรือ EN149 (ยุโรป)
- สังเกตวันหมดอายุ
- เลือกตามลักษณะการใช้งานและลักษณะบุคคล
วิธีใส่หน้ากากอย่างถูกต้อง
- ล้างมือให้สะอาดก่อนจับหน้ากาก
- จับที่สายรัดและสวมหน้ากากให้คลุมจมูกและปาก
- ปรับสายรัดให้แน่นแต่ไม่อึดอัด เพื่อให้หน้ากากแนบสนิทกับใบหน้า
- ใช้นิ้วกดที่ขอบจมูกของหน้ากาก (หากมีแถบโลหะ) ให้เข้ากับรูปทรงของจมูก
- ตรวจสอบว่ามีลมรั่วออกจากขอบหน้ากากหรือไม่ โดยการหายใจเข้าและออก
- ถอดหน้ากากโดยจับที่สายรัด หลีกเลี่ยงการสัมผัสด้านหน้าของหน้ากาก และทิ้งในที่เหมาะสม
- เลือกหน้ากากที่ได้มาตรฐาน
- สายรัดของหน้ากากต้องมีสองสาย ไม่หย่อนหรือยืด แถบลวดด้านบนต้องยึดแน่น
- มีขนาดเหมาะสมกับใบหน้า ครอบได้กระชับจมูก และใต้คาง
คำแนะนำเพิ่มเติม
- หลีกเลี่ยงการใช้หน้ากากที่ชำรุดหรือเสื่อมสภาพ
- เด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีโรคปอดและโรคหัวใจ ควรใส่หน้ากากแบบแนบแน่นในระยะเวลาสั้น ๆ
- ควรมีหน้ากากสำรองติดตัวเสมอในกรณีที่ต้องเปลี่ยนระหว่างวัน
- ใช้หน้ากากร่วมกับมาตรการอื่น เช่น หลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีฝุ่นมาก ใช้เครื่องฟอกอากาศ และดื่มน้ำให้เพียงพอ
- การเลือกและใส่หน้ากากอย่างถูกต้องช่วยลดความเสี่ยงจากฝุ่นละอองและมลพิษทางอากาศ
ทั้งนี้ เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้หญิงตั้งครรภ์ และผู้มีโรคประจำตัว อาจเลือกใช้หน้ากากอนามัยแพทนหน้ากาก N95 และควรเปลี่ยนหน้ากากเมื่อใส่แล้วไม่กระชับดังเดิม หายใจลำบากขึ้น ฉีกขาด เปื้อน หรือเปียกน้ำ รวมถึงห้ามใช้หน้ากากร่วมกับผู้อื่น และห้ามใส่หน้ากากอนามัยขณะออกกำลังกาย
ขอบคุณข้อมูลจาก : คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ กรมอนามัย