อาหารสำหรับผู้ท้องเสีย กินอะไรดี? อะไรควรเลี่ยงยิ่งกินยิ่งเป็นหนัก?
หลายต่อหลายครั้งที่เรามักท้องเสียโดยไม่ทราบสาเหตุ แนะ อาหารสำหรับท้องเสียเฉียบพลันและท้องเสียเรื้อรัง เลือกกินดีหายปวดท้องเร็ว
ด้วยอากาศที่เปลี่ยนแปลงไป หลายต่อหลายครั้งที่เราอาจจะเผลอกินอาหารที่ใกล้จะบูดหรือกระตุ้นให้เกิดอาหารท้องเสีย ท้องร่วง อุจจาระร่วง โดยเฉพาะกลุ่มอาหารบูดง่ายอย่าง แกงผสมกะทิ อาหารทะเล อาหารจำพวกส้มตำ ยำ ของเปรี้ยวหมักดอง จนทำให้ต้องเดินเข้าออกห้องน้ำจนเพลีย ร่างกายจึงสูญเสียน้ำไปจำนวนมาก ในทางการแพทย์แบ่งอาการท้องเสียออกเป็น 2 ชนิด คือ ชนิดเฉียบพลัน และชนิดเรื้อรัง
อาหารสำหรับท้องเสียเฉียบพลัน
เวลามีอาการท้องเสีย สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการทดแทนน้ำที่สูญเสียไปโดยการดื่มผงน้ำตาลเกลือแร่ (โออาร์เอส) ดื่มครั้งละน้อยๆ (1/2 – 1 แก้ว) บ่อยๆ ทดแทนน้ำ ที่ถ่ายออกมา ถ้าไม่มีผงน้ำตาลเกลือแร่สำเร็จรูปก็อาจ เตรียมเองได้ โดยใช้เกลือป่น 1 ช้อนชา กับน้ำตาลทราย 2 ช้อนโต๊ะ ผสมในน้ำต้มสุก 1 ขวดน้ำปลา (ประมาณ 750 ซีซี)
โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องอดอาหาร การไม่กินหรือดื่มอะไรเลย อาจทำให้ร่างกายขาดน้ำ เป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ ที่จริงแล้ว ควรกินอาหารอ่อนที่ย่อยง่าย โดยเน้นอาหารที่มีข้าวหรือแป้งเป็นหลัก เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม น้ำซุป
อาหารที่ท้องเสียเฉียบพลันควรงด
ควรงด ผัก ผลไม้ น้ำผลไม้ และไม่ควรดื่มนม จนกว่าอาการท้องเสียจะดีขึ้น เพราะอาหารเหล่านี้อาจทำให้เกิดการถ่ายท้องมากขึ้น ในเด็กเล็กที่มีอาการท้องเสียเฉียบพลัน ถ้าดื่มนมแม่อยู่ก็ให้ดื่มตามปกติ ถ้าดื่มนมขวดในระยะแรกที่ท้องเสีย (2-4 ชั่วโมงแรก) ให้ดื่มนมที่ผสมเจือจางลง (ลดนมผงเหลือเพียงครึ่งหนึ่งของที่เคย ผสม) จนกว่าอาการจะดีขึ้น จึงให้ดื่มนมผสมตามปกติได้
โดยทั่วไปท้องเสียชนิดเฉียบพลันที่ไม่รุนแรงมาก สามารถกลับไปกินอาหารปกติได้ หลังจากหยุดอาการท้องเสียแล้ว 1 วัน แต่ถ้ายังมีอาการถ่ายท้องจำนวนมากและบ่อย มีอาการไข้ ปวดท้องมากและอาเจียนร่วมด้วย อาการรุนแรงเช่นนี้ปล่อยไว้นานอาจจะมีอาการช็อกหมดสติได้
เตือนร้อนนี้! ระวังอาหารเป็นพิษ เน้นย้ำ หลัก "สุก ร้อน สะอาด"
อาหารสำหรับท้องเสียเรื้อรัง
- อาหารที่มี ใยอาหารสูงให้ได้ทุกมื้อ อาทิผัก ผลไม้ ข้าวกล้อง ธัญพืชต่างๆ ทำให้อาการถ่ายท้องในคนที่มีปัญหาธาตุอ่อนและลำไส้อักเสบดีขึ้น เพราะว่าใยอาหารจะช่วยทำให้การเคลื่อนไหวของลำไส้กลับมาเป็นปกติ ช่วยลดแรงดันของผนังลำไส้ใหญ่และเพิ่มเนื้ออุจจาระ การกินอาหารที่มีใยอาหารสูงนี้ ควรกินในยามที่ร่างกายปกติด้วย เพราะเป็นส่วนที่ร่างกายต้องการและช่วยทำให้เรามีสุขภาพดีด้วย
- อาหารที่มีไขมันต่ำ นอกจากย่อยง่ายแล้วยังทำให้การหดรัดตัวของลำไส้ใหญ่ลดลง ส่งผลให้การ ขับถ่ายอุจจาระลดลงได้ คนที่มีอาการท้องเสียเรื้อรัง จึงควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูงจำพวกอาหารทอด ผัดที่ใช้น้ำมันมาก หรือเนื้อติดมันเยอะๆ
- นมเปรี้ยวและโยเกิร์ต เนื่องจากมีเชื้อจำพวก แล็กโตบาซิลลัส หรือ ไบฟิโดแบคทีเรีย จะช่วยทำให้ลำไส้ใหญ่มีเชื้อดีเพิ่มขึ้นและอาการท้องเสียเรื้อรังจะดีขึ้นได้ แต่ต้องเลือกซื้อให้ดีเนื่องจาก ผลิตภัณฑ์ที่ขายอยู่ตามตลาด ผ่านกรรมวิธีผลิตที่ผ่านความร้อนสูง ทำให้ไม่มีเชื้อจุลินทรีย์ที่ยังมีชีวิตอยู่ ขอแนะนำให้สังเกตหากข้างกล่องระบุ บรรจุกล่อง UHT นั้นหมายความว่าเป็นนมที่ผ่านกรรมวิธีความร้อนแม้คุณค่าของนมยังอยู่ แต่เชื้อจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์ตายระหว่างเจอความร้อน
ส่วนสำคัญทำให้อาการท้องเสียทุเลาลงได้ เริ่มจาก ไม่ควรกินอาหารแต่ละครั้งมากเกินไป เพราะปริมาณอาหารที่มากทำให้เกิดการขยายของผนังหน้าท้องเพิ่มขึ้นและมีผลกระทบต่อระบบทางเดินอาหารได้ ดังนั้น จึงควรหลีกเลี่ยงการอดอาหารมื้อหนึ่งแล้วกินอาหารมื้อถัดไปมากขึ้น แต่ควรกินอาหารน้อยๆ บ่อยครั้ง นอกจากนี้ ควรดื่มน้ำมากๆ ให้ได้วันละ 8-10 แก้ว เพื่อช่วยให้ระบบการย่อยอาหารทำงานได้ดีขึ้น
ขอบคุณข้อมูลจาก สสส.
"เครื่องดื่มเกลือแร่" กินผิดประเภท เสี่ยงท้องเสียลำไส้แปรปรวนกว่าเดิม
