ภาวะซึมเศร้า “Smiling depression” ยิ้มเก่งใจแหลกสลาย โอกาสฆ่าตัวตายสูง
“ยิ้มให้คนทั้งโลก ร้องไห้กับตัวเอง” รู้จัก ภาวะ Smiling depression ภาวะกลุ่มซึมเศร้าไม่ปกติ ที่มีโอกาสการฆ่าตัวตายสูงกว่า เช็กสัญญาณเพิ่มโอกาสช่วยชีวิต
นพ. ธนีย์ ธนียวัน อาจารย์แพทย์ประเทศสหรัฐอเมริกา เชี่ยวชาญโรคปอด การปลูกถ่ายปอด และวิกฤตบำบัด ถอดบทเรียนการเสียชีวิตของ “ดีเจโก กรีนเวฟ” ที่สร้างเสียงหัวเราะให้กับผู้ฟังและภายนอกดูเป็นคนอารมณ์ดี แอคทีฟการทำงานและการใช้ชีวิตตลอดเวลา อีกทั้งยังไม่มีสัญญาณเตือน แต่มีข้อสังเกตว่าการขยันทำงานอาจมีภาวะหมดไฟ BURNOUT SYNDROME จากการทำงานที่ถูกปกปิดเอาไว้ ทิ้งความเครียดส่วนตัวเพื่อสร้างรอยยิ้ม อีกทั้งอาจมีตัวกระตุ้นด้วยปัญหาต่างๆ
รู้จัก ภาวะ Smiling depression
อาการหนึ่งของโรคซึมเศร้าที่เจอได้ในวัยรุ่นชาย โดยภาวะ Smiling depression คือกลุ่มซึมเศร้าไม่ปกติ ที่ไม่ได้แสดงออกถึงความเศร้าแต่มีความสมบูรณ์แบบในตัวตน ทั้งหน้าที่การงาน ครอบครัว และเพื่อน จึงตั้งมาตราฐานไว้สูงว่าทุกอย่างที่ทำต้องดี จะกลัวคนมองว่าไม่ดีและไม่สมบูรณ์แบบ ถ้าสร้างความสุขสร้างรอยยิ้มให้คนอื่นได้ ต้องทำให้ได้ตลอด ไม่ว่าตัวเองจะมีปัญหาอะไรก็ตาม ซึ่งคนที่มีภาวะดังกล่าว จึงยิ้มไว้ตลอดเวลา แต่ข้างในเจ็บและเศร้าแต่ไม่สามารถแสดงออกมาได้
ทำไมผู้ชายเสี่ยง ภาวะ Smiling depression มากกว่าผู้หญิง
นพ. ธนีย์ระบุว่าอาจเป็นเพราะการแสดงความรู้สึกที่น้อยกว่า เพราะสังคมมองว่าผู้หญิงแสดงความรู้สึกออกมาได้ง่ายและทุกคนก็ยอมรับว่าผู้หญิงร้องไห้ไม่ได้แปลกอะไร แต่กลับกันหากผู้ชายร้องไห้เป็นเรื่องแปลก และอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ไม่กล้าบอกใครเพราะเห็นว่าคนอื่นมีปัญหาเยอะอยู่แล้ว เราจะเอาตัวเราไปเป็นภาระให้คนอื่นเขาทำไม จนสะสมกลายเป็นความเครียดมากขึ้นเรื่อยๆ แต่ไม่สามารถแสดงความรู้สึกได้ อีกทั้งยังมีโอกาสฆ่าตัวตายสูงกว่าผู้หญิง เพราะเลือกวิธีที่รุนแรงมากกว่า
สัญญาณภาวะ Smiling depression
- เป็นที่ปรึกษาได้ทุกเรื่อง ทุกคนคอยเข้าหาแต่ไม่ค่อยพูดเรื่องของตัวเอง
- ไม่อยากให้ตัวเองเป็นภาระ
- ไม่อยากรู้สึกว่าตัวเองไม่สมบูรณ์แบบ หรือรู้สึกอ่อนแอ
- คาดหวังให้คนอื่นมีความสุขส่วนตัวเองเก็บความรู้สึกไว้
วิธีฝึกความคิดใหม่-ทำใหม่ฟื้นซึมเศร้าช่วยปรับการทำงานสมอง
ทำอย่างไรเมื่อคนใกล้ตัวมีภาวะ Smiling depression ?
ไถ่ถามโดยไม่ตัดสิน เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้เขาได้เล่าความรู้สึกของเขา ไม่ตัดสินหรือให้คำแนะนำ ให้นั่งฟังและพยักหน้าตามใช้ใจคุยกับเขา ไม่ทักท้วง ไม่ควรบอกให้เขาสู้ๆ หรือพยายามอีกนิด เพราะเขาเองก็คิดอยู่แบบนั้นเช่นกัน แต่ความเครียดของแต่ละคนไม่เหมือนกัน ฉะนั้นถ้าอยากให้เขาระบายอย่าตัดสินหรือให้ความเห็นโดยเด็ดขาด เพื่อให้เขาได้เล่าและเปิดใจกับเราได้ มองว่าเราเป็นพวกเดียวกับเขา
“Smiling depression โอกาสการฆ่าตัวตายสูงกว่า Depression ปกติ”
คนที่ป่วยภาวะ Smiling depression มักรู้สึกตัวเองสู้ไม่พอ และสุดท้ายก็รับการรักษาไม่ทัน ซึ่งเป็นเหตุผลการฆ่าตัวตายสูงขึ้น เมื่อผู้ป่วยเปิดใจแล้วสิ่งที่ต้องถามเสมอคือ “คุณมีความคิดอยากฆ่าตัวตายไหม?” นพ. ธนีย์ ระบุว่านักเรียนแพทย์ทุกคนได้รับการสอนเสมอว่า จะต้องถามผู้ป่วย ซึ่งคำถามนี้ไม่ได้เป็นตัวกระตุ้นทำให้เกิดฆ่าตัวตายแต่เป็นการประเมินคนไข้ว่าอาการหนักแค่ไหน จำเป็นต่อการรักษาด่วนขนาดไหน? ซึ่งส่วนมากคนที่ไม่ได้มีความคิดจะฆ่าตัวตายมักตกใจในคำถาม แต่คนที่มีความคิดเหล่านี้อยู่จะเปิดเผยความเครียดออกมา
ทั้งนี้หากพบคนรอบข้างที่เป็นนักฮีลใจคน ให้กำลังใจคนอื่นเก่ง ยิ้มเก่งสร้างเสียงหัวเราะ แต่คนๆนั้นกลับไม่เคยเล่าเรื่องของตัวเองและแยกตัวออกมาทันทีที่ทำให้คนอื่นสบายใจได้แล้ว ... อย่ามองข้ามพวกเขา
ขอบคุณข้อมูลจาก : Doctor Tany
ภาพจาก : Freepik
“Dead Inside” ภาวะใจพังตายจากข้างใน ปล่อยเรื้อรังอาจนำไปสู่โรคซึมเศร้า
