“ฝีดาษวานร” ปลูกฝีไข้ทรพิษป้องกันได้ 85% เช็กอาการโรคระยะเริ่มต้น

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ให้ความรู้เกี่ยวกับ โรคฝีดาษวานร (Mpox) หรือที่รู้จักกันว่าฝีดาษลิง ซึ่งเป็นโรคที่พบมากในแอฟริกากลางและแอฟริกาตะวันตก เกิดจากเชื้อไวรัสฝีดาษวานร (Monkeypox Virus; MPXV) เป็นเชื้อไวรัสกลุ่ม Poxviridae จัดอยู่ในจีนัสOrthopoxvirusเชื้อไวรัสฝีดาษวานรเป็นเชื้อไวรัสสายพันธุ์ที่ใกล้เคียงกับเชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดโรคฝีดาษคนหรือไข้ทรพิษ 

อาการของโรคฝีดาษวานรจะรุนแรงน้อยกว่าโรคฝีดาษคน อาการรุนแรงอาจเกิดขึ้นได้ ขึ้นอยู่กับปริมาณไวรัสที่ได้รับ สถานะสุขภาพของผู้ป่วย และลักษณะของภาวะแทรกซ้อน ภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง

โรคฝีดาษวานร พบในสัตว์หลายชนิด โดยเฉพาะสัตว์ในตระกูลลิง และสัตว์ฟันแทะหลายชนิด เช่น หนู กระรอก กระต่าย เป็นต้น สัตว์ป่าและสัตว์เลี้ยง รวมทั้งคนก็อาจติดเชื้อได้ โดยคนสามารถติดโรคนี้ได้จากการสัมผัสรอยโรค สารคัดหลั่ง ละอองฝอย และบริเวณที่ปนเปื้อน รวมถึงการรับเชื้อผ่านจากแม่สู่ลูกในครรภ์ รับจากสัตว์ที่ติดเชื้อ เป็นต้น การแพร่เชื้อจากคนสู่คนอาจเกิดขึ้นได้จากการสัมผัสใกล้ชิด

ผู้ป่วยจะแสดงอาการของโรคหลังติดเชื้อระหว่าง 0-5 วัน อาการป่วยจะเป็นลักษณะ ดังนี้

• มีไข้ หนาวสั่น
• ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ และปวดหลัง
• เจ็บคอ
• ต่อมน้ำเหลืองโต
• อ่อนเพลีย

จากนั้น 1-3 วัน หลังจากมีไข้ จะมีผื่นขึ้นที่ใบหน้าและบริเวณแขนขา มากกว่าที่ลำตัว และผื่นจะค่อยๆกลายเป็นตุ่มหนอง จนถึงในระยะสุดท้ายตุ่มหนองจะเป็นสะเก็ดแล้วหลุดออกมา อาการป่วยจะเป็นอยู่ประมาณ 2-4 สัปดาห์ และผู้ป่วยส่วนใหญ่จะหายจากโรคได้เอง

“ฝีดาษลิง”ยังน่าห่วงพบเยาวชนติดเชื้อ 16 ราย แนวโน้มเพิ่มต่อเนื่อง

การป้องกันโรคฝีดาษวานร

หลีกเลี่ยงการสัมผัสโดยตรงกับเลือด สารคัดหลั่ง หรือตุ่มหนองของสัตว์ที่ติดเชื้อ และการฉีดวัคซีนป้องกันหรือที่เรียกว่าการปลูกฝีไข้ทรพิษจะสามารถป้องกันโรคฝีดาษวานรได้ร้อยละ 85 รวมทั้งป้องกันฝีดาษคนได้ด้วยเช่นกัน

ทั้งนี้สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ รับตรวจวิเคราะห์เชื้อไวรัสฝีดาษวานร โดยการตรวจสารพันธุกรรมไวรัสจีนัสOrthopoxvirus (OPXV) และไวรัส Monkeypox (MPXV) ด้วยเทคนิค Real-time PCR รวมถึงการตรวจจำแนกไวรัสฝีดาษวานรด้วยการทดสอบลำดับพันธุกรรมของเชื้อ สามารถส่งตัวอย่างตรวจโรคติดเชื้อไวรัสฝีดาษวานรได้ที่ศูนย์ประสานงานตรวจวิเคราะห์และเฝ้าระวังโรคทางห้องปฏิบัติการ (ศปส.) สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข (อาคาร 1 ชั้น 1) กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ นนทบุรี

“หมอยง” เผย 6 สาเหตุควบคุมฝีดาษลิงยากคาดผู้ป่วยบางรายไม่รู้ตัว

องค์การอนามัยโลกยกเลิก "โรคฝีดาษลิง" เป็นสถานการณ์ฉุกเฉินแล้ว