เปิด 2 ข้อกฎหมายต่อสู้ "ธรณีสงฆ์อัลไพน์"

การลงพื้นที่ของทีมข่าวพีพีทีวี ที่หมู่บ้านราชธานี ซึ่งได้รับผลพวงจากมรดกบาปชิ้นนี้ ได้รับหลักฐานการเรียกร้องให้รัฐคืนที่ธรณีสงฆ์ ตลอด 7 ปี ที่ผ่านมา ซึ่งเมื่อกางเอกสารหลักฐาน และบันทึกต่างๆ พบความเชื่อมโยงที่คลุมเคลือของสถานะที่ดินมรดกผืนนี้ นับตั้งแต่การถึงแก่กรรมของ  "ยายเนื่อม" และพบว่าจุดพลิกมุมกฎหมาย ส่วนหนึ่งมาจากความเห็นของคณะกรรมการกฤษฏีกา

รายการเข้มข่าวค่ำ

ทีมข่าวไล่เรียงจากเอกสารฉบับแรก เป็นสำเนาจดหมายที่พระสุรนาถชยานันท์ ในฐานะเจ้าอาวาสวัดธรรมิการามวรวิหาร ส่งถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2531 เรื่อง “ขออนุญาตให้ได้มาซึ่งที่ดินของวัด”

 รายละเอียดในจดหมาย อ้างถึงพินัยกรรมที่ นางเนื่อม ชำนาญชาติศักดา ยกที่ดิน 2 แปลง  924 ไร่ ใน อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี ให้กับวัดธรรมิการาม ในปี 2512  ซึ่งมีการระบุไว้ในพินัยกรรม ว่าหากวัดไม่รับโอน หรือโอนไม่ได้ ก็ให้มูลนิธิมหามกุฎฯ ซึ่งเป็นผู้จัดการมรดก เอาที่ดินนี้ไปขาย และนำเงินมาให้วัดเพื่อบำรุงพระพุทธศาสนาแทน

หลังปี 2514 "นางเนื่อม" ถึงแก่กรรม ที่ดินจึงตกเป็นของวัดธรรมิการามวรวิหาร แต่การส่งต่อมรดกของ "ยายเนื่อม" ต้องสะดุด เมื่อทางวัดไม่ต้องการรับโอนที่ดินดังกล่าว ด้วยหลายเหตุผล ทั้งวัดมีที่ดินเกิน 50 ไร่อยู่แล้ว และพบว่าที่ดินอยู่ไกลคนละจังหวัด การดูแลทำได้ลำบาก สภาพที่ดินส่วนหนึ่งเกือบ 500 ไร่ ถูกคนลักลอบจุดหน้าดินไปขาย หากจะถมต้องใช้เงินหลักร้อยล้าน ขณะที่อีกส่วนเกือบ 500 ไร่เหมือนกัน ถูกชาวบ้านบุกรุกมีลักษณะเป็นสลัมร่วม 1,000 หลัง หากจะให้ออก ต้องจ่ายค่าชดเชยอีกหลายร้อยล้านบาท และหากจะโอนมาเป็นชื่อวัด  ก็ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมการโอนและเสียภาษีรายปี

และทางวัดเห็นว่า ในพินัยกรรมของ "ยายเนื่อม" ระบุไว้ว่า หากวัดไม่รับโอนที่ดิน หรือรับโอนไม่ได้ ก็ให้ผู้จัดการมรดขายที่ดินทั้ง 2 แปลง นำเงินเข้ามาบำรุงวัด จึงเห็นชอบกับทางเลือกนี้ จากสำเนาเอกสารฉบับนี้ สรุปได้ว่า วัดธรรมมิการามในขณะนั้น ไม่ได้ต้องการที่ดิน "ยายเนื่อม" มาถือครอง 

 นายไพศาล พืชมงคล ให้มุมมองในฐานะที่เคยเป็นที่ปรึกษากฎหมายในการทำคดีช่วงเวลานั้น (ที่ปรึกษาให้เสนาะ เทียนทอง) ถึงพินัยกรรมของ "ยายเนื่อม" ซึ่งมีการระบุไว้ว่า หากวัดไม่รับโอนที่ดินหรือรับโอนไม่ได้ให้ขายเอาเงินเข้าวัด ว่าตรงนี้เป็นจุดคลุมเคลือที่ 2 ของมรดกที่ดิน "ยายเนื่อม"

เปิดโปรแกรมวอลเลย์บอลชายไทย ทำศึกซี วี ลีก 2024 สัปดาห์ 2

เนื่องจากหากยึดตามข้อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1599  และมาตรา 1603 กำหนดให้เมื่อเจ้าของมรดกเสียชีวิต มรดกต้องตกแก่ทายาทที่ระบุไว้ตามกฎหมาย กรณีนี้ คือวัดธรรมิการาม ซึ่งทำให้ที่ดินเป็นที่ธรณีสงฆ์โดยทันที ตั้งแต่ที่ "นางเนื่อม" เสียชีวิต และมูลนิธิมหามกุฎฯ ในฐานะผู้จัดการมรดก ไม่สามารถจำหน่ายจ่ายโอนที่ดินนี้ให้กับบุคคลอื่นนอกจากวัดได้ 

แต่เนื่องจาก มีข้อบังคับหนึ่งของกฎหมายคณะสงฆ์ พ.ศ.2505 ซึ่งเป็นกฎมายพิเศษ ระบุว่า หากจะรับโอนที่ดินมาเกิน 50 ไร่ ต้องได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรีก่อน จึงจะกลายเป็นธรณีสงฆ์

แต่ตอนนั้นวัดมีสังฆามติว่าวัดจะไม่รับโอนที่ดินมรดกผืนนี้ และเพื่อจะให้ขายที่ดินต่อได้ ก็ต้องให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย “ไม่อนุญาต” ให้รับโอนที่ดิน เพื่อให้ผู้จัดการมรดกรขายที่ดินนำเงินมาบำรุงวัด

หลังวัดมีสังฆามติ มีการเดินเรื่องสอบสวนกันระหว่างสำนักงานที่ดินอำเภอและจังหวัดร่วม 3 ปี กว่าที่เรื่องจะถูกส่งถึงกรมที่ดิน และพิจารณาตามความประสงค์ที่แท้จริงของวัด เสนอต่อสำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย เพื่อให้เสนอเรื่องรัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทยสั่ง"ไม่อนุญาต" ให้วัดรับโอนที่ดิน และให้ผู้จัดการมรดกดำเนินการขายที่ดินได้ 

มูลนิธิมหามกุฎฯ ในฐานะผู้จัดการมรดก จึงขายที่ดินเพื่อนำเงินเข้าวัดตามเจตนารมย์ ทำให้ที่ดินมรดก "ยายเนื่อม" ผืนนี้ถูกโอนมาอยู่ในมือ บ.อัลไพน์ฯ ถูกนำไปพัฒนาแบ่งที่ดินเป็น 2 ส่วน คือสนามกอล์ฟ และจัดสรรเป็นหมู่บ้านจัดสรร ในปัจจุบัน

ทีมข่าวพีพีทีวี พบว่า ประเด็นนี้มีการส่งเรื่องนี้ให้กฤษฎีกาพิจารณาหลายครั้ง บางครั้งกฤษฎีกาก็มีความเห็นว่าไม่เป็นที่ธรณีสงฆ์ แต่บางครั้งก็มองว่าเป็นที่ธรณีสงฆ์

จนกระทั่งนายทักษิณ ชินวัตร มาซื้อที่ดินแปลงนี้ และใส่ชื่อ น.ส.แพรทองธาร ลูกสาวเป็นผู้ถือหุ้น  จนมีการโจมตี จึงมีการส่งเรื่องให้กฤษฎีกาตีความอย่างน้อย 5 ครั้ง 

ซึ่งในครั้งสุดท้ายมีการตั้งคณะพิเศษพิจารณา โดยมีนายมีชัย ฤชุพันธุ์ เป็นประธาน ซึ่งตีความโดยยึดกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ที่กำหนดว่า  เมื่อเจ้ามรดกตาย ให้ที่มรดกตกแก่ทายาท ดังนั้นที่ดิน "อัลไพน์" จึงเป็น "ธรณีสงฆ์"

 หลังกฤษฎีกาตีความแบบนั้น อธิบดีกรมที่ดินจึงมีคำสั่งเพิกถอนการโอนและการออกโฉนดแปลงย่อยทั้งหมด และให้แก้ไขชื่อที่ดินเป็นของ "นางเนื่อม" ตามเดิมเพื่อให้ที่ดินเป็นของวัดธรรมิการาม แต่หลังจากนั้น ทั้งอธิบดีกรมที่ดินและวัด ไม่ได้ดำเนินการ ตามคำสั่ง เพราะกรมที่ดินเป็นคนออกโฉนดเอง หากจะไปเพิกถอน ก็ต้องชดใช้ค่าเสียหายหลายหมื่นล้าน จึงกลายเป็นเพียงการสั่งการปากเปล่า ทำให้เรื่องคาราคาซัง

จากความเห็นของคณะกรรมการกฤษฎีกานี้ และการเพิกเฉยของเจ้าหน้าที่รัฐที่ไม่ปฏิบัติตาม ทำให้ชาวบ้านที่ซื้อบ้านจัดสรร  มาร้องว่ากรมที่ดินออกคำสั่งไม่ถูกต้อง และขอให้ชดใช้ค่าเสียหาย

แต่ขณะนั้น นายยงยุทธ วิชัยดิษฐ ในฐานะรองปลัดกระทรวงมหาดไทย ก็ตั้งคณะทำงานขึ้นมาศึกษา โดยคณะทำงานไม่ได้ยึดตามความเห็นของคณะกรรมการกฤษฎีกา แต่ให้ยึดกฎหมายคณะสงฆ์  ว่าการได้มาซึ่งที่ดินเกิน 50 ไร่ ของวัด ต้องให้รัฐมนตรีอนุญาตก่อน ทำให้ที่ดิน  "นางเนื่อม"ถูกตีความกลับไปว่า ยังไม่ใช่ที่ธรณีสงฆ์  และนายยงยุทธ สั่งเพิกถอนคำสั่งของอธิบดีกรมที่ดิน 

ทำให้ต่อมานายยงยุทธ  ถูกตรวจสอบกระทำหน้าที่โดยทุจริต และนี่เป็นหนึ่งในหลักฐานที่ศาลรับฟัง จนนำมาสู่การสั่งจำคุกนายยงยุทธ

ทีมข่าวพีพีวีวี ตรวจสอบกับทางวัดธรรมมิการาม เจ้าอาวาสคนปัจจุบัน ระบว่า วัดจะไม่ขอมีส่วนเกี่ยงข้องกับที่ดินแปลงนี้อีก เนื่องจากการขายที่ดินแปลงนี้ เป็นเรื่องที่อดีตเจ้าอาวาสองค์ก่อนได้ตัดสินใจขายไปแล้ว มีการนพเงินจากการขายมาทำนุบำรุงตามเจตนารมย์  และที่ผ่านมามีตัวแทนกรรมการหลายฝ่ายเข้ามาเจรจา  หากรัฐจะทำอย่างไรก็แล้วแต่จะตัดสินใจตามกฎหมายบ้านเมือง แต่วัดจะไม่ยุ่งเกี่ยว

ทีมข่าวพีพีทีวี สอบถามไปทางสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เจ้าหน้าที่ภายในหน่วยงาน เปิดเผยว่า เนื่องจากเป็นเรื่องที่ผ่านมานานมากแล้ว ทางสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จึงสอบถามไปยังสำนักพุทธฯ ส่วนกลาง ทราบว่า ที่ดินดังกล่าวอยู่ในระหว่างการดำเนินการของกรมที่ดิน ในการเพิกถอนรายชื่อผู้ที่เข้าไปถือครองในพื้นที่  คืนกลับมาเป็นที่ธรณีสงฆ์  ซึ่งหากคืนกลับมาเป็นที่ธรณีสงฆ์เรียบร้อยแล้ว ทางวัดธรรมิการามฯ ก็ต้องไปแจ้งความประสงค์ในการออกเป็นเอกสารสิทธิ์ต่อไป