ขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ในการเสด็จพระราชดำเนินไปทรงบำเพ็ญพระราชกุศลถวายผ้าพระกฐิน พุทธศักราช 2569 เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 4 รอบ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี 3 มิถุนายน 2569 มีกำหนดจัดขึ้นในวันศุกร์ที่ 6 พฤศจิกายน 2569 ณ วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร
การจัดขบวนครั้งนี้ใช้เรือพระราชพิธีจำนวน 52 ลำ จัดเป็น 5 ริ้ว 3 สาย โดยมีกำลังพลประจำเรือรวม 2,200 นาย ซึ่งแต่ละตำแหน่งมีหน้าที่และเครื่องแต่งกายที่กำหนดไว้ตามรูปแบบของขบวนเรือพระราชพิธี
หนึ่งในภาพอันงดงามของขบวนพยุหยาตราทางชลมารค นอกจากความวิจิตรตระการตาของเรือพระราชพิธีแล้ว ยังมีเครื่องแต่งกายของกำลังพลและฝีพายที่สะท้อนถึงศิลปวัฒนธรรมและราชประเพณีไทย ผ่านรูปแบบเครื่องแต่งกายที่แตกต่างกันตามตำแหน่งและหน้าที่ ตั้งแต่หมวกทรงโบราณ เสื้อผ้าหลากสี ไปจนถึงรัดประคดและเครื่องประกอบการแต่งกายที่มีเอกลักษณ์เฉพาะ
การนี้ เฟซบุ๊กเพจ พระลาน ได้เผยแพร่ภาพเครื่องแต่งกายของกำลังพลและฝีพายในขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ประจำปี 2569 แสดงรายละเอียดของเครื่องแต่งกายแต่ละประเภท ทั้งชุดที่ใช้ในงานพิธีการและชุดของฝีพายประจำเรือต่าง ๆ ซึ่งมีลักษณะดังต่อไปนี้
คนกระทุ้งเส้า ปี่ชวา และกลองแขก
เครื่องแต่งกายของกำลังพลกลุ่มนี้โดดเด่นด้วยเสื้ออัตลัดสีแดง ประดับลวดลายสีทอง สวมหมวกหูกระต่ายสีแดงขลิบลูกไม้ใบข้าว นุ่งผ้าเกี้ยวลาย และคาดรัดประคดโหมดเทศบริเวณเอว ส่วนขาสวมถุงเท้ายาวสีขาวและรองเท้าหนังสีดำ โดยกำหนดกำลังพลจำนวน 68 คน
กลองชนะแดงลายทอง และกลองชนะแดง
เครื่องแต่งกายใช้สีแดงเป็นหลัก ทั้งหมวกกลีบลำดวน เสื้อปัสตู และกางเกงปัสตู โดยขลิบสีเหลืองบริเวณหมวก ปลายแขนเสื้อ และปลายขากางเกง สวมถุงเท้าสีดำและรองเท้าหนังสีดำ มีจำนวนกำลังพล 20 คน
กลองชนะเขียวลายเงิน และกลองชนะเงิน
มีรูปแบบการแต่งกายคล้ายกับชุดกลองชนะแดง แต่เปลี่ยนสีหลักเป็นสีเขียว โดยสวมหมวกกลีบลำดวนสีเขียวขลิบเหลือง เสื้อปัสตูสีเขียวขลิบเหลือง และกางเกงปัสตูสีเขียวขลิบเหลือง พร้อมถุงเท้าสีดำและรองเท้าหนังสีดำ มีกำลังพล 20 คน
แตรเดียว
เครื่องแต่งกายของกำลังพลผู้ทำหน้าที่แตรเดียว ประกอบด้วยหมวกหูกระต่ายสีแดงขลิบลูกไม้ใบขาว เสื้อเข้มขาบไหมสีส้มแดง สวมกางเกงมัสรูไหม และคาดรัดประคดสีแดงลายดอกขาว พร้อมถุงเท้าสีดำและรองเท้าหนังสีดำ มีกำลังพล 49 คน และกำลังพลสำรอง 3 คน
คนวิทยุขยายเสียง
เครื่องแต่งกายใช้เสื้ออัตลัดสีเขียวประดับลวดลาย สวมหมวกทรงประพาสโหมดเทศยอดจุก นุ่งผ้าเกี้ยวลาย และคาดรัดประคดโหมดเทศบริเวณเอว สวมถุงเท้ายาวสีขาวและรองเท้าหนังสีดำ โดยกำหนดกำลังพลจำนวน 46 คน
คนถือฉัตร
เครื่องแต่งกายมีลักษณะเด่นอยู่ที่หมวกลอมพอกสีแดงหางเหยี่ยว ซึ่งเป็นหมวกทรงสูงปลายเรียวยาว ประกอบกับเสื้อเข้มขาบไหมสีส้มแดงและกางเกงมัสรูไหม คาดผ้ารัดประคดโหมดเทศบริเวณเอว พร้อมสวมถุงเท้าสีดำและรองเท้าหนังสีดำ มีจำนวนกำลังพล 28 คน
คนนั่งคฤห์ (นาย)
เครื่องแต่งกายของกำลังพลตำแหน่งนายแตกต่างจากหลายตำแหน่ง โดยใช้เสื้อนอกสีขาวแบบราชการ ติดเครื่องหมายและเหรียญประดับ สวมหมวกทรงประพาสโหมดเทศยอดจุก นุ่งผ้าเกี้ยวลาย สวมถุงเท้ายาวสีขาวและรองเท้าหนังสีดำ มีกำลังพลจำนวน 24 คน
คนนั่งคฤห์ (พล)
เครื่องแต่งกายใช้เสื้อเข้มขาบไหมสีส้มแดงและกางเกงมัสรูไหม สวมหมวกหูกระต่ายสีแดงขลิบเหลือง และคาดรัดประคดแดงชายพิมพ์บริเวณเอว ส่วนขาสวมถุงเท้าสีดำและรองเท้าหนังสีดำ มีกำลังพลจำนวน 92 คน
เครื่องแต่งกายฝีพายเรือพระราชพิธี ตามประเภทเรือ
นอกจากกำลังพลที่ปฏิบัติหน้าที่ด้านพิธีการแล้ว ฝีพายประจำเรือแต่ละประเภทก็มีเครื่องแต่งกายแตกต่างกัน ทั้งสีเสื้อ หมวก และกางเกง ซึ่งเป็นอีกหนึ่งองค์ประกอบที่สร้างความงดงามและความเป็นระเบียบให้กับริ้วขบวนเรือพระราชพิธี
ฝีพายเรืออีเหลือง เรือแตงโม และเรือแซง 1–6
เครื่องแต่งกายใช้สีขาวและน้ำเงินเป็นหลัก โดยสวมหมวกหูกระต่ายสีน้ำเงินขลิบเหลือง เสื้อสีขาวขลิบสีน้ำเงินบริเวณคอและข้อมือ กางเกงสีน้ำเงิน พร้อมรัดประคดสีน้ำเงินลายดอกขาว สวมถุงเท้าสีดำและรองเท้าหนังสีดำ มีกำลังพลจำนวน 199 คน และกำลังพลสำรอง 16 คน
ฝีพายเรือเสือทยานชล และเรือเสือคำรณสินธุ์
เครื่องแต่งกายโดดเด่นด้วยสีแดงสด สวมหมวกกลีบลำดวนสีแดงขลิบเหลือง เสื้อปัสตูสีแดงขลิบเหลือง และกางเกงปัสตูสีแดงขลิบเหลือง คาดรัดประคดแดงชายพิมพ์บริเวณเอว ส่วนขาสวมถุงเท้าสีดำและรองเท้าหนังสีดำ มีกำลังพลจำนวน 52 คน และกำลังพลสำรอง 4 คน
ฝีพายเรือเอกไชยเหินหาว เรือเอกไชยหลาวทอง และเรือตำรวจ 3
เครื่องแต่งกายของฝีพายกลุ่มนี้ใช้เสื้อสีขาวขลิบเหลืองแดงบริเวณคอและข้อมือ สวมหมวกหูกระต่ายสีแดงขลิบลูกไม้ใบข้าว และกางเกงริ้วทางสีแดงสลับขาว คาดรัดประคดสีแดงลายดอกขาว พร้อมถุงเท้าสีดำและรองเท้าหนังสีดำ มีกำลังพลจำนวน 100 คน และกำลังพลสำรอง 6 คน
ฝีพายเรืออสุรปักษี เรือสุครีพครองเมือง เรือกระบี่ราญรอนราพณ์ และเรือครุฑเตร็จไตรจักร
ฝีพายประจำเรือรูปสัตว์ทั้ง 4 ลำ มีเครื่องแต่งกายโดดเด่นด้วยเสื้อเสนากุฎลวดลายโบราณ ซึ่งมีลวดลายหลากสีบนพื้นเสื้อโทนอ่อน สวมหมวกสังกะสีดำลายยันต์ คาดรัดประคดแดงดอกขาว สวมกางเกงริ้วทางน้ำเงินขาว ถุงเท้าสีดำ รองเท้าหนังสีดำ มีกำลังพลจำนวน 144 คน และกำลังพลสำรอง 8 คน
ฝีพายเรืออสุรวายุภักษ์ เรือพาลีรั้งทวีป เรือกระบี่ปราบเมืองมาร และเรือครุฑเหินเห็จ
เครื่องแต่งกายของฝีพายเรือรูปสัตว์อีก 4 ลำ มีลักษณะคล้ายกับกลุ่มก่อนหน้า โดยใช้เสื้อเสนากุฎประดับลวดลายโบราณหลากสี แต่แตกต่างกันที่สีหมวกและกางเกง ฝีพายสวมหมวกสังกะสีแดงลายยันต์ คาดรัดประคดแดงดอกขาว สวมกางเกงริ้วทางแดงขาว ถุงเท้าสีดำ รองเท้าหนังสีดำ มีกำลังพลจำนวน 144 คน และกำลังพลสำรอง 8 คน
ฝีพายเรือพระที่นั่งอนันตนาคราช
เครื่องแต่งกายของฝีพายเรือพระที่นั่งอนันตนาคราชใช้สีแดงเป็นหลัก สวมหมวกทรงประพาสสักหลากสีแดงขลิบเหลืองยอดเกี้ยว เสื้อสักหลาดแดงขลิบเหลืองแขนยาวสี กางเกงรูเซีย พร้อมคาดผ้ารัดประคดโหมดเทศ คาดดาบกำมะลอขลิบเหลือง สวมถุงเท้าสีดำและรองเท้าหนังสีดำ มีกำลังพลจำนวน 54 คน และกำลังพลสำรอง 2 คน
ฝีพายเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 และเรือพระที่นั่งอเนกชาติภุชงค์
สวมหมวกทรงประพาสสักหลากสีแดงขลิบลูกไม้ใบข้าวยอดเกี้ยว เสื้อสักหลาดแดงขลิบลูกไม้ใบข้าว กางเกงรูเซีย พร้อมคาดผ้ารัดประคดโหมดเทศ คาดดาบกำมะลอขลิบลูกไม้ใบข้าว สวมถุงเท้าสีดำและรองเท้าหนังสีดำ มีกำลังพลจำนวน 161 คน และกำลังพลสำรอง 6 คน