“พวงมาลาดวงดาว” ภาพความงดงามของจักรวาลส่งท้ายปีจาก “เจมส์ เว็บบ์”

หากใครจำได้ ก่อนหน้านี้กล้องโทรทรรศน์อวกาศ เจมส์ เว็บบ์ (JWST) ขององค์การนาซา (NASA) ได้ปล่อยภาพ “กาแล็กซีชนกัน” และ “สองกาแล็กซีหลอมรวมเป็นหนึ่ง” ให้ทุกคนได้รับชมความสวยงามสุดคมชัดจากปรากฏการณ์ที่เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาการก่อตัวของดาวฤกษ์

ล่าสุดในช่วงใกล้ส่งท้ายปีอย่างนี้ นาซาได้เผยแพร่ภาพใหม่ในชุดการศึกษาเดียวกันกับสองภาพข้างต้นอีกหนึ่งภาพ โดยครั้งนี้เป็นภาพของ “พวงมาลาดวงดาว”

“กาแล็กซีชนกัน” ภาพสุดยอดหาชมยากจาก “เจมส์ เว็บบ์”

พวงมาลาดวงดาวนี้ แท้จริงแล้วคือกาแล็กซี “NGC 7469” ในกลุ่มดาวเพกาซัส (Pegasus) ห่างจากโลกประมาณ 220 ล้านปีแสง

ความพิเศษของ NGC 7469 คือ มันเป็นที่ตั้งของนิวเคลียสดาราจักรกัมมันต์ (Active Galactic Nucleus) ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีความหนาแน่นยิ่งยวดบริเวณใจกลางกาแล็กซี มีกำลังส่องสว่างด้านสเปกตรัมแม่เหล็กไฟฟ้าสูงกว่าปกติเป็นอย่างมาก ซึ่งเกิดจากฝุ่นและก๊าซที่ตกลงสู่ “หลุมดำมวลยิ่งยวด” ใจกลางกาแล็กซี

กาแล็กซีนี้เป็นโอกาสให้นักดาราศาสตร์ได้ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง AGN และปรากฏการณ์ดาวกระจาย (Starburst) เนื่องจากกาแล็กซีนี้มี AGN ที่ล้อมรอบด้วยวงแหวนดาวกระจายที่ระยะห่างเพียง 1,500 ปีแสง

แม้ว่า NGC 7469 จะเป็นหนึ่งใน AGN ที่ดีที่สุดสำหรับการศึกษา แต่ลักษณะที่ค่อนข้างกะทัดรัดของกาแล็กซีนี้และการมีฝุ่นบดบังจำนวนมาก ทำให้ที่ผ่านมานักวิทยาศาสตร์ยากที่จะทำการศึกษามันได้ แต่ด้วยกล้องที่ทรงพลังของ เจมส์ เว็บบ์ ทำให้นักดาราศาสตร์สามารถสำรวจวงแหวนดาวกระจายของ AGN ใจกลางกาแล็กซีนี้ตลอดจนก๊าซและฝุ่นที่อยู่ในบริเวณนั้นได้

เจมส์ เว็บบ์ ทำให้นักดาราศาสตร์เห็นรายละเอียดที่ไม่เคยเห็นมาก่อน เช่น กระจุกดาวอายุน้อยที่กำลังก่อตัวเป็นดาวฤกษ์ หรือกลุ่มก๊าซโมเลกุลที่อบอุ่นและปั่นป่วน และภาพหลักฐานว่า ภายในระยะไม่กี่ร้อยปีแสงของนิวเคลียส มีกระบวนการทำลายเม็ดฝุ่นขนาดเล็ก ซึ่งพิสูจน์ได้ว่า AGN นั้น กระทบกับมวลสารระหว่างดวงดาวโดยรอบ

 

เรียบเรียงจาก ESA

ภาพจาก NASA