“เพนกวินและไข่” ภาพฉลองครบรอบ 2 ปีกล้อง “เจมส์ เว็บบ์”

เนื่องในโอกาสครบรอบ 2 ปีการทำงานของกล้องโทรทรรศน์อวกาศ เจมส์ เว็บบ์ (JWST) จึงได้มีการปล่อยภาพคอนเซ็ปต์ภาพเดียวได้ถึงสองออกมา โดยเป็นภาพของกาแล็กซี 2 แห่งที่อยู่คู่กันและมีลักษณะเหมือน “นกเพนกวิน” กับ “ไข่”

กาแล็กซีนกเพนกวินมีชื่อทางการว่า NGC 2936 ส่วนกาแล็กซีไข่มีชื่อทางการคือ NGC 2937 แต่พวกมันถูกเรียกรวมกันว่า “Arp 12” ซึ่งก่อนหน้านี้เคยถูกกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลถ่ายเอาไว้ได้แล้ว แต่ภาพใหม่จากเว็บบ์นี้แสดงให้เห็นรายละเอียดมากกว่าเดิม

NASA, ESA, CSA, STScI

นักดาราศาสตร์ระบุว่า กาแล็กซีสองแห่งนี้จะหมุนวนรอบกันและกัน เกิดเป็นการมีปฏิสัมพันธ์ในลักษณะที่คล้ายคู่รักกำลังเต้นรำกัน และขยับเข้าใกล้กันเรื่อย ๆ อย่างช้า ๆ

กล้องอินฟราเรดใกล้ (NIRCam) และเครื่องมืออินฟราเรดกลาง (MIRI) ของเว็บบ์แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า กาแล็กซีทั้งสองแห่งกำลังหลอมรวมกันเป็นหนึ่ง จนเกิดพื้นที่ที่เป็นหมอกควันสีน้ำเงิน ซึ่งเป็นส่วนผสมของดาวและก๊าซอันเป็นผลมาจากการหลอมรวมกัน

การปฏิสัมพันธ์ที่ดำเนินอยู่ของพวกมันเกิดขึ้นเมื่อกาแล็กซีนกเพนกวินและกาแล็กซีไข่เคลื่อนผ่านกันครั้งแรกราว 25-75 ล้านปีก่อน ด้วยแรงดึงดูดทำให้พวกมันส่ายและแกว่งไปมาเหมือนคนเต้นรำ แล้ววนลูปไปอย่างนี้จนสุดท้ายจะรวมเป็นกาแล็กซีเดียวในอีกหลายร้อยล้านปีต่อจากนี้

ก่อนที่จะเข้าใกล้กันครั้งแรก กาแล็กซีเพนกวินมีรูปร่างเป็นเกลียวเหมือนกาแล็กซีก้นหอย (Spiral Galaxy) ทั่วไป แต่ปัจจุบัน ใจกลางกาแล็กซีได้กลายเป็นส่วนดวงตาของเพนกวิน แขนที่ออกกลายเป็นมีรูปร่างคล้ายจะงอยปาก หัว กระดูกสันหลัง และหาง

เช่นเดียวกับกาแลคซีก้นหอยอื่น ๆ กาแล็กซีนกเพนกวินยังคงอุดมไปด้วยก๊าซและฝุ่นอยู่มาก “การเต้น” ของกาแล็กซีดึงแรงโน้มถ่วงไปยังพื้นที่ก๊าซและฝุ่นที่บางกว่าของนกเพนกวิน ส่งผลให้พวกมันชนกันเป็นคลื่นและก่อเกิดดาวฤกษ์ ซึ่งจากภาพจะเห็นได้ชัดคือบริเวณที่ดูเหมือนปลาในจะงอยปากและขนบริเวณหาง

รอบ ๆ ดาวฤกษ์เกิดใหม่เหล่านี้เป็นวัสดุคล้ายควันซึ่งมีโมเลกุลที่ประกอบด้วยคาร์บอน เรียกว่าโพลีไซคลิกอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน

ในทางตรงกันข้าม รูปร่างที่กะทัดรัดของกาแล็กซีไข่ไม่เปลี่ยนแปลงมากนักแม้เวลาผ่านไป เนื่องจากเป็นดาราจักรทรงรี (Elliptical Galaxy) มันเต็มไปด้วยดาวอายุมาก และมีก๊าซและฝุ่นน้อยกว่า ทำให้ไม่มีส่วนที่จะถูกแรงดึงดูดดึงไปจนเกิดดาวฤกษ์ หากทั้งสองเป็นกาแล็กซีก้นหอย จะก่อให้เกิดตัวดาวฤกษ์ใหม่จำนวนมากและม้วนงอคล้ายหาง เป็นปรากฏการณ์ที่เรียกว่า Tidal Tail

อีกเหตุผลหนึ่งที่ทำให้กาแล็กซีไข่ไม่เปลี่ยนรูปร่างคือ แม้กาแล็กซีเพนกวินจะดูมีขนาดใหญ่กว่า แต่ความจริงแล้วทั้งสองกาแล็กซีมีมวลเท่ากันโดยประมาณ นกเพนกวินจึงไม่สามารถกลืนกินหรือทำให้กาแล็กซีไข่บิดเบี้ยวได้

มีการประมาณกันว่ากาแล็กซีนกเพนกวินและไข่อยู่ห่างกันประมาณ 100,000 ปีแสง ซึ่งถือว่าค่อนข้างใกล้ในมุมทางดาราศาสตร์

สำหรับกาแล็กซีทางช้างเผือกที่โลกของเราตั้งอยู่นั้น มีการคำนวณว่า จะเกิดปฏิสัมพันธ์กับกาแล็กซีแอนโดรเมดาที่อยู่ห่างออกไปประมาณ 2.5 ล้านปีแสง โดยคาดว่าจะเกิดขึ้นในอีกประมาณ 4 พันล้านปีข้างหน้า

นอกจากกาแล็กซีนกเพนกวินและไข่แล้ว ที่มุมขวาบนของภาพจะมองเห็นกาแล็กซี PGC 1237172 ซึ่งอยู่ใกล้กับโลก 100 ล้านปีแสง เป็นหนึ่งในกาแล็กซีอายุน้อยที่นักวิทยาศาสตร์ให้ความสนใจ

 

เรียบเรียงจาก NASA

วิธีตรวจหวย N3 ก่อนเริ่มทดลองขายวันแรก 2 ต.ค. 67 ออกงวด 16 ต.ค.67