“ไม่มีประเทศให้กลับ” เหตุผลประหลาดสุดที่ทำให้นักบินอวกาศติดอยู่ในอวกาศ

ข่าวนักบินอวกาศ 2 คนของนาซา (NASA) คือ ซูนี วิลเลียมส์ และบุตช์ วิลมอร์ ต้องติดอยู่ในสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) นาน 8 เดือนจากเดิมที่ต้องอยู่เพียง 8 วันนั้นเป็นเรื่องที่ได้รับความสนใจไปทั่วโลก

ทั้งสองคนเดินทางกลับโลกไม่ได้เนื่องจากยานอวกาศสตาร์ไลเนอร์ (Starliner) ของบริษัทโบอิ้งประสบปัญหาระบบขับเคลื่อนและเชื้อเพลิง ทำให้พวกเขาต้องรอยานดรากอนครูว์ (Dragon Crew) ของสเปซเอ็กซ์ในเดือน ก.พ. 2025 แทน

AFP/NASA

แต่ทราบหรือไม่ว่า นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่นักบินอวกาศต้องติดอยู่ในอวกาศนานกว่าที่คาดไว้ ซึ่งส่วนใหญ่เหตุผลมาจากเรื่องของปัญหาทางเทคนิค แต่ก็มีส่วนน้อยที่เกิดจากเหตุผลประหลาด ๆ เราหลายคนนึกไม่ถึง

เคสนักบินอวกาศที่ต้องติดอยู่ในอวกาศเพราะปัญหาเทคนิคเกิดขึ้นบ่อยครั้งมาก เช่น เมื่อเดือน ก.ย. 2023 แฟรงก์ รูบิโอ กลายเป็นนักบินอวกาศคนแรกของนาซาที่อยู่ในอวกาศนานกว่า 1 ปี เนื่องจากยานอวกาศของเขาได้รับความเสียหายจากอุกกาบาต ส่งผลให้สารหล่อเย็นรั่วไหล

รูบิโอบอกกับนักข่าวระหว่างการไลฟ์จากอวกาศว่า เขาจะไม่ไปปฏิบัติภารกิจนี้หากรู้ว่าจะใช้เวลานานเพียงใด “ผมพลาดเรื่องราวที่เกิดขึ้นในครอบครัวตลอดปีที่ผ่านมา และถ้าผมรู้ว่าจะต้องพลาดงานสำคัญเหล่านั้น ผมคงพูดว่า ‘ขอบคุณ แต่ไม่เอาหรอก’”

นักบินอวกาศบางคนติดอยู่ในอวกาศเนื่องจากกระสวยอวกาศล้มเหลว ในปี 2003 กระสวยอวกาศโคลัมเบียพังทลายระหว่างกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโดยมีนักบินอวกาศ 7 คนอยู่บนเครื่อง นาซาได้ระงับเที่ยวบินเป็นเวลา 2 ปีในขณะที่ทำการสืบสวนเหตุขัดข้องดังกล่าว จากนั้นนักบินอวกาศต้องอาศัยอยู่บนยานอวกาศโซยุซเป็นเวลาหลายเดือน

อย่างไรก็ตาม หนึ่งในเหตุผลที่แปลกประหลาดที่สุดที่ทำให้นักบินอวกาศติดอยู่ในอวกาศคือ “ประเทศของพวกเขาหายไปขณะที่พวกเขาอยู่ในอวกาศ”

นี่คือเรื่องราวที่เกิดขึ้นกับ “เซอร์เก ครีคาเลฟ” นักบินอวกาศจากเมืองเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก สมัยที่รัสเซียยังเป็นสหภาพโซเวียต เขาสำเร็จการศึกษาด้านวิศวกรรมเครื่องกลก่อนที่จะไปทำงานเป็นวิศวกรจรวดที่ NPO Energia

จนท.ที่ดินเป็นลม! หลังโดน ปปป.-ป.ป.ท.-ป.ป.ช. บุกจับฐานเรียกรับเงิน
 

เขาเคยทำงานเป็นส่วนหนึ่งของทีมกู้ภัยเมื่อสถานีอวกาศ Salyut 7 ล้มเหลวในปี 1985 ไม่นานหลังจากนั้น เขาได้รับเลือกให้เป็นนักบินอวกาศ และใช้เวลาหลายปีในการฝึกอบรม ทำงานทุกอย่างตั้งแต่การซ่อมแซมสถานีอวกาศไปจนถึงการเดินในอวกาศ

แต่สิ่งที่เขาไม่ได้รับการฝึกอบรมมาคือ ควรทำอย่างไรเมื่อประเทศของคุณหายไปในขณะที่คุณอยู่ในวงโคจร เนื่องจากในขณะที่เขากำลังปฏิบัติภารกิจในปี 1991 สหภาพโซเวียตได้ล่มสลาย ทำให้เขาต้องติดอยู่ในอวกาศ เพราะไม่มีประเทศให้กลับ และที่สำคัญกว่านั้นคือ ไม่มีองค์กรอวกาศอย่างเป็นทางการที่จะช่วยเหลือเขา

ในปีนั้นครีคาเลฟออกเดินทางไปปฏิบัติภารกิจบนสถานีอวกาศเมียร์ (Mir) การเดินทางเริ่มต้นได้ไม่ดีนัก เนื่องจากยานอวกาศที่ครีคาเลฟและนักบินอวกาศอีกสองคนโดยสารไปเกิดปัญหาระบบกำหนดเป้าหมายล้มเหลว ซึ่งหมายความว่า ครีคาเลฟต้องนำยานเทียบท่าสถานีอวกาศด้วยตนเอง ซึ่งการเคลื่อนไหวที่ผิดพลาดอาจถึงแก่ชีวิตได้ และพวกเขาไปถึงเมียร์ได้อย่างปลอดภัย

ครีคาเลฟปฏิบัติหน้าที่ตามปกติ ในขณะที่โลกเบื้องล่างนั้นสถานการณ์ของสหภาพโซเวียตเริ่มตึงเครียดมากขึ้น และมีข่าวคราวบางส่วนส่งมาถึงพวกเขาในอวกาศ แต่ก็น้อยมาก

ครีคาเลฟเคยให้สัมภาษณ์วา “มันเป็นกระบวนการที่ยาวนานและเราได้รับข่าวข้าง แบบไม่ใช่ทั้งหมดในคราวเดียว แต่เราได้ยินเกี่ยวกับการลงประชามติ ... เรากำลังทำหน้าที่ของเราและเป็นห่วงคนที่อยู่บนโลกมากกว่า ทั้งครอบครัวและเพื่อนของเรา”

ในเดือน ต.ค. 1991 เพื่อนร่วมงานหลายคนของเขาออกเดินทางกลับโลกเมื่อสิ้นสุดภารกิจ ส่วนครีคาเลฟตกลงที่จะอยู่บนเมียร์ต่อไป

จากนั้น ในวันที่ 25 ธ.ค. 1991 สหภาพโซเวียตล่มสลายในที่สุด และเมื่อการล่มสลายเกิดขึ้น เงินสำหรับปลดครีคาเลฟจากหน้าที่และนำเขากลับบ้านก็ลดลงไปอีก

ความจริงครีคาเลฟสามารถใช้แคปซูลโซยุซเดินทางกลับโลกได้ แต่นั่นต้องแลกด้วยการเสียสละสถานีอวกาศ เพราะจะไม่มีใครคอยควบคุมและซ่อมแซมมัน

ครีคาเลฟบอกว่า “เหตุผลที่แข็งแกร่งที่สุดก็คือเรื่องเศรษฐกิจ เพราะสิ่งนี้ทำให้พวกเขาสามารถประหยัดทรัพยากรได้ที่นี่ พวกเขาบอกว่ามันยากสำหรับผม มันไม่ดีต่อสุขภาพจริง ๆ แต่ตอนนี้ประเทศกำลังประสบปัญหาเช่นนี้ โอกาสในการประหยัดเงินต้องเป็นเรื่องสำคัญที่สุด”

กระทั่งต่อมามีการตกลงกันระหว่างสหรัฐฯ และรัสเซีย เพื่อให้ได้เงินทุนที่จำเป็นในการส่งนักบินอวกาศขึ้นสู่วงโคจรมากขึ้น 3 เดือนต่อมาในวันที่ 25 มี.ค. 1992 หลังจากใช้เวลาต่อเนื่องในอวกาศถึง 311 วัน ซึ่งเป็นสถิติสูงสุดในขณะนั้น ในที่สุดครีคาเลฟก็กลับมายังโลก

เมื่อเขากลับมา เขาถือว่าเป็นพลเมืองของรัฐที่ไม่มีอยู่อีกต่อไปแล้ว ทำให้เขาได้รับฉายาว่า “พลเมืองโซเวียตคนสุดท้าย”

 

เรียบเรียงจาก IFL Science