“รถโรงเรียน” คือรถประเภทที่ควรมีความปลอดภัยมากที่สุดในโลก เพราะผู้โดยสารทั้งหมดคือเด็กนักเรียนที่ฝากชีวิตไว้กับคนขับและคุณภาพของรถ
นั่นทำให้หลายประเทศมีความเข้มงวดมากในการกำหนดเงื่อนไขและคุณสมบัติของรถโรงเรียน หนึ่งในนั้นคือ “สหรัฐฯ” โดยเป็นประเทศที่มีรถโรงเรียนกว่า 500,000 คันทั่วประเทศ รับส่งนักเรียนกว่า 26 ล้านคนต่อวัน
รถโรงเรียนเป็นรถขนส่งสาธารณะที่ใหญ่ที่สุดในสหรัฐฯ โดยจำนวนรถดังกล่าวถือว่ามากกว่าระบบขนส่งมวลชนประเภทอื่นรวมกันถึง 2 เท่าครึ่ง
หน่วยงานสหรัฐฯ หลายแห่งระบุตรงกันว่า ไม่มีวิธีใดที่ปลอดภัยกับนักเรียนมากไปกว่ารถบัสโรงเรียนอีกแล้ว โดยข้อมูลจากกระทรวงคมนาคมสหรัฐฯ ระบุว่า ระหว่างปี 2008-2017 มีเด็กนักเรียนเสียชีวิตจากอุบัติเหตุที่เกี่ยวข้องกับรถบัสโรงเรียน 71 ราย
ขณะที่คณะกรรมการวิจัยการขนส่งของสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติประมาณการว่า ทุกปีมีเด็กนักเรียนมากกว่า 800 คนเสียชีวิตจากการโดยสารยานยนต์อื่น ๆ หรือระหว่างเดินหรือขี่จักรยานไปโรงเรียน
ตามข้อมูลของสำนักงานบริหารความปลอดภัยการจราจรบนทางหลวงแห่งชาติ (NHTSA) พบว่า นักเรียนมีโอกาสมาถึงโรงเรียนโดยปลอดภัยถึง 70 เท่าเมื่อขึ้นรถบัส
NHTSA ยังบอกว่า แต่ละปี มีผู้โดยสารที่เป็นนักเรียนเสียชีวิตจากอุบัติเหตุรถโรงเรียนโดยเฉลี่ย 6 คน เมื่อเทียบกับเด็กประมาณ 2,000 คนที่เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางรถยนต์อื่นในแต่ละปี
ที่ระดับความปลอดภัยของรถบัสโรงเรียนในสหรัฐฯ ค่อนข้างสูงขนาดนี้ เป็นเพราะมีมาตรฐานเฉพาะที่รถโรงเรียนทุกคันต้องปฏิบัติตาม
ลักษณะภายนอก
ระเบียบระบุว่า รถบัสโรงเรียนควรทาสีเป็นสีเหลือง “National School Bus” ซึ่งเป็นสีที่ตาของมนุษย์สามารถจับหรือมองเห็นได้ไว และสังเกตเห็นได้ง่ายในทุกสภาพอากาศ
ราวกันกระแทกและกันชนควรทาสีเป็นสีดำเงา ควรพิมพ์คำว่า “SCHOOL BUS” ทั้งด้านหน้าและด้านหลังของตัวรถ และต้องติดให้สูงที่สุดเท่าที่จะทำได้เพื่อให้ผู้อื่นมองเห็นได้ชัดเจน
นอกจากนี้ ควรติดป้ายหรือสติกเกอร์สะท้อนแสงที่ด้านหลังของรถบัสและต้องมีพื้นที่อย่างน้อย 400 ตารางนิ้ว
ภายในรถบัส
ขณะที่ภายในรถบัสควรไม่มีส่วนที่ยื่นออกมาที่ไม่จำเป็นทั้งหมด แต่ไม่รวมชั้นวางสัมภาระและราวจับสำหรับพนักงานดูแล ผนังทั้งหมดตั้งแต่บนลงล่างของหน้าต่างควรปิดด้วยวัสดุที่คงทนและไม่ทาสี
รถโรงเรียนได้รับการออกแบบมาให้ปลอดภัยกว่ารถยนต์โดยสารในการหลีกเลี่ยงการชนและป้องกันการบาดเจ็บ โดยมีการออกแบบสิ่งที่เรียกว่า “Compartmentalization”
Compartmentalization คือ การออกแบบที่เบาะที่นั่งของรถบัสโรงเรียนทำด้วยโครงเหล็กที่ดูดซับพลังงาน เบาะนั่งที่ชิดกันและยึดแน่นกับพื้นรถ ต้องมีพนักพิงเบาะที่สูง ซึ่งสามารถดูดซับพลังงานเมื่อเกิดการชนหรือกระแทกได้ ทำให้นักเรียนจะได้รับการปกป้องภายในช่องที่นั่งของตัวเอง
ในส่วนช่องเก็บของภายนอกสามารถมีวัตถุไวไฟ เช่น กระป๋องสเปรย์และน้ำยาทำความสะอาดได้ แต่ห้ามเก็บเชื้อเพลิงไว้ในช่องเก็บของภายนอกเด็ดขาด
ภายในรถบัสสามารถติดตั้งกล้องวงจรปิดไว้ที่ด้านข้าง ด้านหน้า ด้านหลัง และ/หรือตรงกลางของตัวรถได้ หากติดตั้งไว้ตรงกลางของตัวรถ จะต้องติดตั้งกล้องให้ห่างจากกึ่งกลางและอยู่เหนือพนักพิงเบาะ มุมแหลมและขอบจะต้องโค้งมนหรือคลุมด้วยวัสดุป้องกัน
ภายนอกรถบัส
ด้านตัวรถภายนอกจะต้องไม่มีส่วนที่ยื่นออกมาที่จะทำให้เสี่ยงต่อการเกี่ยวติดวัตถุใด ๆ รวมถึงสามารถติดตั้งระบบกล้องภายนอกได้ เพื่อดูพื้นที่ที่จำกัดซึ่งไม่สามารถมองเห็นได้
ทั้งนี้ รถบัสโรงเรียนต้องมี “แขนหยุดรถ” (Bus Stop Arm) รวมถึงสัญญาณไฟแดงกะพริบ เพื่อแจ้งให้ผู้ขับขี่อื่น ๆ หยุดรถขณะเด็ก ๆ กำลังเดินขึ้นหรือลงรถบัส
ผู้ผลิตตัวถัง แชสซี และชิ้นส่วนหลังการขายของรถบัส จะต้องส่งใบรับรองไปยังสำนักงานผู้บริหารการศึกษาของรัฐ (OSPI) เพื่อตรวจสอบว่าผลิตภัณฑ์เป็นไปตามข้อกำหนดและขั้นตอนการขนส่งระดับชาติสำหรับโรงเรียนของรัฐ
คนขับรถบัส
ในส่วนของคนขับรถโรงเรียน ต้องมีใบอนุญาตขับขี่รถยนต์เชิงพาณิชย์ (CDL) จึงจะขับรถบัสได้อย่างถูกกฎหมาย แต่ละรัฐมีมาตรฐานและคุณสมบัติของตนเองในการออกใบอนุญาต CDL ซึ่งส่วนใหญ่กำหนดให้คนขับต้องผ่านการทดสอบการขับขี่และการสอบข้อเขียนเพื่อพิสูจน์ว่าพวกเขารู้วิธีขับยานพาหนะขนาดใหญ่
คนขับยังต้องได้รับการรับรองมบอนุญาตขับยานพาหนะโดยสาร (P) และหากต้องการทำงานเป็นคนขับรถบัสที่มีประสบการณ์ คนขับบัสโรงเรียนต้องได้รับการรับรองเพิ่มเติม
กลองวงจรปิดและเข็มขัดนิรภัย
นอกจากนี้ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา รัฐต่าง ๆ เริ่มให้ความสำคัญกับนโยบาย 2 ประการ ได้แก่ การอนุญาตให้ใช้กล้องจับภาพยานพาหนะอื่นที่ขับผ่านหรือแซงรถบัสโรงเรียนที่กำลังจอดอยู่ ซึ่งถือเป็นเรื่องผิดกฎหมาย และสอง บางรัฐเริ่มกำหนดให้รถโรงเรียนต้องมีเข็มขัดนิรภัย
เฉพาะปี 2017 คนขับรถบัสโรงเรียนมากกว่า 104,000 คนพบว่า มีรถยนต์ 77,972 คันขับผ่านรถบัสโรงเรียนโดยผิดกฎหมายในวันเดียว เท่ากับว่ามีการฝ่าฝืนมากกว่า 14 ล้านครั้งในปีการศึกษาหนึ่ง ๆ
กฎหมายของรัฐส่วนใหญ่กำหนดให้ยานพาหนะทั้งสองฝั่งถนนที่ไม่มีเกาะกลางต้องหยุดและจอดนิ่งในขณะที่รถบัสยื่นแขนหยุดรถออกมาและไฟแดงกระพริบทำงาน โดย 25 รัฐอนุญาตให้รัฐบาลท้องถิ่นหรือเขตการศึกษาใช้กล้องจับภาพและออกใบสั่งสำหรับผู้ขับขี่ที่ขับผ่านรถบัสโรงเรียนที่จอดอยู่โดยผิดกฎหมายอย่างชัดเจนได้เลย
ในส่วนของเข็มขัดนิรภัย มี 8 รัฐ ได้แก่ อาร์คันซอ แคลิฟอร์เนีย ฟลอริดา หลุยเซียนา เนวาดา นิวเจอร์ซี นิวยอร์ก และเท็กซัส ที่กำหนดให้ติดตั้งเข็มขัดนิรภัยบนรถโรงเรียน
ในเดือน พ.ค. 2018 คณะกรรมการความปลอดภัยการขนส่งแห่งชาติ (NTSB) ได้แนะนำให้รัฐต่าง ๆ ตราพระราชบัญญัติเพื่อกำหนดให้รถบัสโรงเรียนขนาดใหญ่ที่ผลิตใหม่ทุกคันต้องติดตั้งเข็มขัดนิรภัยสำหรับผู้โดยสารทุกที่นั่ง
ต่อมารัฐไอโอวาได้ออกกฎเกณฑ์ในปี 2019 โดยกำหนดให้ต้องติดตั้งเข็มขัดนิรภัยคาดเอวตักหรือพาดไหล่ในรถโรงเรียนใหม่ทุกคันในไอโอวา
NTSB ยังระบุว่า การคาดเข็มขัดนิรภัย โดยเฉพาะเข็มขัดนิรภัยแบบคาดไหล่ อาจช่วยลดอาการบาดเจ็บหรือช่วยชีวิตเด็กนักเรียนได้ในบางกรณี โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเกิดอุบัติเหตุซึ่งเกี่ยวข้องกับการชนด้านข้างหรือการพลิกคว่ำ ซึ่งทำให้ผู้โดยสารมีโอกาสกระเด็นออกจากที่นั่งมากขึ้น
ทางออกฉุกเฉิน
ภายใต้มาตรฐานความปลอดภัยยานยนต์ของรัฐบาลกลาง ข้อที่ 217 ระบุว่า รถบัสโรงเรียนที่มีที่นั่งน้อย 45 หรือ 57 ที่นั่ง สามารถไม่ต้องติดตั้งทางออกฉุกเฉินได้
รถบัสโรงเรียนตั้งแต่ 46-62 ที่นั่ง หรือ 58-74 ที่นั่ง ต้องมีประตูฉุกเฉินด้านข้าง 1 ประตู หน้าต่างออกฉุกเฉิน 2 บาน
รถบัสโรงเรียนตั้งแต่ 63-70 ที่นั่ง หรือ 75-82 ที่นั่ง ต้องมีประตูฉุกเฉินด้านข้าง 1 ประตู หน้าต่างออกฉุกเฉิน 2 บาน และทางออกฉุกเฉินบนหลังคา 1 บาน
ที่เป็นเพียงตัวอย่างมาตรฐานคร่าว ๆ เท่านั้น เนื่องจากตามกฎหมายจริง ๆ ของสหรัฐฯ จะลงรายละเอียดปลีกย่อยในทุกส่วน ตั้งแต่เบรก ท่อไอเสีย ราวจับ แตร ฯลฯ รวมแล้วหลายร้อยรายการ
ซึ่งหากประเทศไทยต้องการนำมาตรฐานเหล่านี้ว่าปรับใช้ สิ่งสำคัญคือความเข้มงวดในการตรวจสอบและบังคับใช้ระเบียบ เพราะไม่อย่างนั้น สิ่งที่จะได้ก็คือรถบัสที่ต่ำกว่ามาตรฐานเหมือนเดิม
เรียบเรียงจาก Cornell Law School / Education Week / NCSL / NTSB / NYSBCA / Track School Bus
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ต่างประเทศ
- วิดีโอยอดนิยม
