สำนักข่าว Associated Press (เอพี) รายงานข่าวกรณีทางการไทยส่งตัวชาวอุยกูร์ 40 คนที่ถูกควบคุมตัวในประเทศไทยมานานกว่า 10 ปี กลับไปยังประเทศจีน โดยระบุว่า ในคืนวันที่ 26 ก.พ. มีสัญญาณว่าชาวอุยกูร์เหล่านี้กำลังจะถูกส่งตัว ช่วงหลังเที่ยงคืน รถบรรทุกที่คลุมหน้าต่างด้วยผ้าสีดำได้ออกจากศูนย์กักกันคนเข้าเมือง ท่ามกลางมาตรการรักษาความปลอดภัยที่เข้มงวดบนถนนด้านนอก รวมถึงมีการควบคุมตัวนักข่าว Associated Press ไว้ชั่วครู่และค้นข้าวของของนักข่าว
ดูเหมือนว่ารถบรรทุกจะพาพวกเขาไปที่สนามบินดอนเมืองของกรุงเทพฯ ซึ่งเครื่องบินของสายการบิน China Southern Airlines กำลังรออยู่ จากนั้นจึงบินไปยังมณฑลซินเจียง ทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศจีน
ในแถลงการณ์บนเฟซบุ๊ก สถานทูตจีนยอมรับว่า ชาวจีน 40 คนที่ระบุว่าเข้ามาในประเทศไทยอย่างผิดกฎหมายถูกเนรเทศไปยังซินเจียงด้วยเที่ยวบินเช่าเหมาลำ
รายงานระบุว่าคนกลุ่มนี้ถูกควบคุมตัวอยู่ในประเทศไทยมานานกว่า 10 ปีเนื่องจาก “ปัจจัยระหว่างประเทศที่ซับซ้อน”
วิดีโอที่เจ้าหน้าที่ไทยเผยแพร่ในการแถลงข่าวเมื่อคืนวันที่ 27 ก.พ. แสดงให้เห็นคนกลุ่มหนึ่งกำลังออกจากเครื่องบิน โดยคนหนึ่งถูกผู้หญิงที่ไม่ยิ้มกอดอย่างอึดอัด ขณะที่ช่างภาพอย่างน้อย 6 คนยืนดูอยู่ข้าง ๆ พวกเขา
มีการเผยแพร่ภาพถ่ายชายกลุ่มหนึ่งกำลังกินอาหารและเข้ารับการตรวจสุขภาพ โดยมีเจ้าหน้าที่ที่ไม่เปิดเผยชื่อยืนอยู่ข้าง ๆ ไม่มีการเผยแพร่ภาพถ่ายของกลุ่มชายกลุ่มนี้ต่อสาธารณะขณะที่พวกเขาออกจากประเทศไทย
ชายชาวอุยกูร์ทั้งหมด 43 คนถูกควบคุมตัวที่ศูนย์กักขังในกรุงเทพฯ ส่วนอีก 5 คนยังคงอยู่ที่ศูนย์เนื่องจากพวกเขารับโทษจำคุกจากความพยายามหลบหนีก่อนหน้านี้ ไม่ชัดเจนว่าเหตุใดจีนจึงยืนยันการส่งมอบชาวอุยกูร์เพียง 40 คนเท่านั้น
เอพีระบุว่า ชาวอุยกูร์เป็นชาวเติร์ก ส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิม มีถิ่นกำเนิดในซินเจียง หลังจากความขัดแย้งกับทางการจีนมานานหลายทศวรรษเกี่ยวกับการเลือกปฏิบัติและการกดขี่อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม รัฐบาลจีนได้เริ่มการปราบปรามชาวอุยกูร์อย่างรุนแรง ซึ่งรัฐบาลตะวันตกบางประเทศถือว่าเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
ชาวอุยกูร์หลายแสนคน หรืออาจถึงล้านคนหรือมากกว่านั้น ถูกจับกุมในค่ายกักกันและเรือนจำ โดยผู้ที่เคยถูกคุมขังรายงานว่าถูกทารุณกรรม เจ็บป่วย และในบางกรณีถึงขั้นเสียชีวิต
ในปี 2014 ชาวอุยกูร์มากกว่า 300 คนที่หลบหนีจากจีนถูกทางการไทยควบคุมตัวไว้ ต่อมาในปี 2015 ประเทศไทยได้ส่งตัวชาวอุยกูร์ 109 คนกลับประเทศจีนโดยขัดต่อความประสงค์ของพวกเขา ทำให้เกิดการประท้วงจากนานาชาติ
ชาวอุยกูร์อีกกลุ่มหนึ่งจำนวน 173 คน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงและเด็ก ถูกส่งตัวไปยังตุรกี ทำให้ชาวอุยกูร์ 53 คนติดอยู่ในสถานกักกันของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองของไทยและขอสถานะผู้ลี้ภัย ตั้งแต่นั้นมา มีผู้เสียชีวิตระหว่างถูกคุมขัง 5 ราย รวมถึงเด็ก 2 ราย
ผู้สนับสนุนและญาติพี่น้องระบุว่าชาวอุยกูร์ที่เหลืออีก 48 คนถูกควบคุมตัวในไทยภายใต้สภาวะที่เลวร้าย และถูกห้ามไม่ให้ติดต่อกับญาติ ทนายความ และองค์กรระหว่างประเทศ
เนื่องจากเกรงว่า อาจเกิดปฏิกิริยาตอบโต้จากทุกฝ่าย ที่ผ่านมาไทยจึงควบคุมตัวชาวอุยกูร์เหล่านี้ไว้โดยไม่มีกำหนด
เอพีระบุว่า การหารือเพื่อส่งตัวพวกเขากลับจีนเริ่มขึ้นอีกครั้งหลังจากที่ แพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรีของไทย เข้ารับตำแหน่งเมื่อปีที่แล้ว ขณะที่พ่อของเธอ อดีตนายกรัฐมนตรี ทักษิณ ชินวัตร ยังคงมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงของจีน
สำนักข่าวเอพียังอ้างแหล่งข่าว 4 คนที่ขอไม่เปิดเผยชื่อเพื่อความปลอดภัย ว่า ไม่นานหลังจากที่นายกฯ แพทองธารได้พบกับ สี จิ้นผิง ผู้นำจีน ในกรุงปักกิ่ง เจ้าหน้าที่ของไทยได้เริ่มหารือกันอย่างลับ ๆ เกี่ยวกับแผนการส่งตัวชาวอุยกูร์กลับจีน
เรียบเรียงจาก Associated Press