ดาวอังคารมีหลายอย่างเหมือนโลก แต่ทำไมไม่มีสิ่งมีชีวิต?

ยังคงเป็นคำถามที่นักวิทยาศาสตร์พยายามหาคำตอบอยู่ตลอดว่า เหตุใดดาวอังคาร ซึ่งมีความคล้ายคลึงกันกับโลกของเรา จึงเป็นพื้นที่รกร้างและไม่สามารถอยู่อาศัยได้ ในขณะที่สิ่งมีชีวิตยังคงดำรงอยู่ได้บนโลก

การค้นพบล่าสุดโดยยานสำรวจขององค์การอวกาศนาซา (NASA) ได้ให้เบาะแสสำหรับปริศนานี้ โดยพบหลักฐานว่า แม้ว่าแม่น้ำจะเคยไหลบนดาวอังคาร แต่ดาวอังคารก็ถูกกำหนดให้เป็นดาวเคราะห์ทะเลทรายเป็นส่วนใหญ่

NASA/JPL-Caltech

ปัจจุบันเชื่อกันว่าดาวอังคารมีองค์ประกอบที่จำเป็นทั้งหมดสำหรับสิ่งมีชีวิต ยกเว้นองค์ประกอบที่สำคัญที่สุด คือน้ำในรูปของเหลว

อย่างไรก็ตาม พื้นผิวของดาวเคราะห์สีแดงดวงนี้ถูกกัดเซาะด้วยแม่น้ำและทะเลสาบโบราณ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าครั้งหนึ่งเคยมีน้ำไหลบนดาวอังคารอย่างแน่นอน

ปัจจุบันมียานสำรวจหลายลำกำลังค้นหาสัญญาณของสิ่งมีชีวิตบนดาวอังคาร ซึ่งอาจมีอยู่เมื่อหลายล้านปีก่อน

เมื่อต้นปีนี้ ยานสำรวจคิวริออซิตี (Curiosity) ของนาซาได้ค้นพบหลักฐานที่หายไปในปริศนานี้ นั่นก็คือหินที่มีแร่ธาตุคาร์บอเนตในปริมาณมาก

“คาร์บอเนต” เช่น หินปูนบนโลก ทำหน้าที่เป็นฟองน้ำสำหรับดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์ โดยดึงคาร์บอนไดออกไซด์จากชั้นบรรยากาศและกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์ไว้ในหิน

การศึกษาใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nature ได้จำลองการมีอยู่ของหินเหล่าอย่างแม่นยำ เพื่อดูว่า ความจริงแล้วดาวอังคารเคยมีสิ่งมีชีวิตหรือไม่

เอ็ดวิน ไคต์ นักวิทยาศาสตร์ด้านดาวเคราะห์จากมหาวิทยาลัยชิคาโก สมาชิกของทีมคิวริออซิตี และหนึ่งในทีมวิจัย กล่าวว่า ดูเหมือนว่าบนดาวอังคารจะมี “จุดที่สามารถอยู่อาศัยได้ในบางครั้งและบางสถานที่” คล้ายกับ “โอเอซิส”

แต่ “โอเอซิส” เหล่านี้เป็นข้อยกเว้นมากกว่ากฎเกณฑ์

บนโลก คาร์บอนไดออกไซด์ในชั้นบรรยากาศจะทำให้ดาวเคราะห์อุ่นขึ้น แต่คาร์บอนบางส่วนจะถูกกักเก็บในหิน เช่น คาร์บอเนต

จากนั้นการปะทุของภูเขาไฟจะพ่นก๊าซกลับเข้าไปในชั้นบรรยากาศ ทำให้เกิดวัฏจักรสภาพอากาศที่สมดุลซึ่งเอื้อต่อการไหลของน้ำอย่างสม่ำเสมอ

อย่างไรก็ตาม ไคต์กล่าวว่า ดาวอังคารมีอัตราการปลดปล่อยก๊าซจากภูเขาไฟ “ต่ำ” เมื่อเทียบกับโลก การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้ดาวอังคารเสียสมดุล ทำให้อุณหภูมิบนดาวอังคารเย็นลงและไม่เอื้ออำนวยต่อสิ่งมีชีวิต

จากการจำลองของทีมวิจัย พบว่า น้ำในรูปของเหลวบนดาวอังคารมีอยู่ในช่วงเวลาสั้น ๆ ก่อนจะกลายเป็นทะเลทรายรกร้างนาน 100 ล้านปี ซึ่งนานมากสำหรับสิ่งมีชีวิตใด ๆ ที่จะอยู่รอดได้

ไคต์กล่าวว่า ยังคงมีความเป็นไปได้ที่อาจมีน้ำในรูปของเหลวบางส่วนอยู่ใต้ดินลึกๆ  บนดาวอังคารที่เรายังไม่พบ

อย่างไรก็ตาม ไคต์บอกว่า จะยืนยันได้ชัดเจนว่านี้ก็ต่อเมื่อสามารถตัวอย่างหินจากพื้นผิวดาวอังคารกลับมายังโลกได้ ซึ่งทั้งสหรัฐฯ และจีนกำลังเร่งดำเนินการ

 

อ่านงานวิจัยฉบับเต็ม ที่นี่

เรียบเรียงจาก Science Alert