ด้วยอุ้งเท้าคมกริบ ประกอบกับมวลกล้ามเนื้ออันทรงพลัง ดวงตาที่เฉียบคม ปฏิกิริยาตอบสนองที่ว่องไว และเขี้ยวที่น่ากลัว ทำให้หลายคนคิดว่า “สิงโต” คือหนึ่งในสัตว์ที่น่ากลัวที่สุด
ไมเคิล คลินชี นักชีววิทยาด้านการอนุรักษ์จากมหาวิทยาลัยเวสเทิร์นในแคนาดา กล่าวไว้เมื่อปี 2023 ว่า “สิงโตเป็นสัตว์นักล่าบนบกที่ล่าเป็นฝูงขนาดใหญ่ที่สุดในโลก และดังนั้นจึงน่าจะเป็นสัตว์ที่น่ากลัวที่สุด”
แต่จากการบันทึกภาพสัตว์ป่ากว่า 10,000 ครั้งในทุ่งหญ้าสะวันนาของแอฟริกา กลับพบว่า สิ่งมีชีวิตที่สัตว์ป่ากลัวมากที่สุดไม่ใช่สิงโต
งานวิจัยในปี 2023 นำโดย ลีอานา ซาเน็ตต์ นักนิเวศวิทยาจากมหาวิทยาลัยเวสเทิร์น ได้ทำการติดตั้งกล้องสังเกตพฤติกรรมสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 19 สายพันธุ์ เช่น แรด ช้าง ยีราฟ เสือดาว ไฮยีนา ม้าลาย หมูป่า ฯลฯ แล้วทดลองส่งเสียงร้องและเสียงต่าง ๆ ให้สัตว์เหล่านี้ที่อยู่บริเวณแอ่งน้ำในอุทยานแห่งชาติครูเกอร์ใหญ่ของแอฟริกาใต้ฟัง และบันทึกการตอบสนองของพวกมันไว้
ทีมวิจัยพบว่า 95% ของสัตว์ป่ามีปฏิกิริยาตอบสนองด้วยความหวาดกลัวต่อ “เสียงของมนุษย์” มากกว่าเสียงของสิงโต
โดยสัตว์ป่าเหล่านี้มีแนวโน้มที่จะละทิ้งแอ่งน้ำเมื่อได้ยินเสียงมนุษย์พูดคุยมากกว่าสิงโตหรือแม้แต่เสียงการล่าเหยื่อถึง 2 เท่า
คลินชีกล่าวว่า “ความกลัวมนุษย์ฝังรากลึกและแพร่หลาย มีแนวคิดที่ว่าสัตว์จะคุ้นเคยกับมนุษย์หากไม่ถูกล่า แต่เราได้แสดงให้เห็นแล้วว่าไม่เป็นเช่นนั้น”
พื้นที่คุ้มครองแห่งนี้เป็นที่อยู่อาศัยของประชากรสิงโต (Panthera leo) ที่ใหญ่ที่สุดในโลก ดังนั้นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดอื่น ๆ จึงตระหนักดีถึงอันตรายที่สัตว์กินเนื้อเหล่านี้ก่อขึ้น
นักวิจัยได้ถ่ายทอดเสียงสนทนาของมนุษย์เป็นภาษาท้องถิ่นต่าง ๆ เช่น ภาษาซองกา ภาษาโซโทเหนือ ภาษาอังกฤษ และเสียงอาฟริกัน รวมถึงเสียงที่เกี่ยวข้องกับการล่าของมนุษย์ เช่น เสียงสุนัขเห่าและเสียงปืน พวกเขายังทดลองส่งเสียงร้องของสิงโตอีกด้วย
“สิ่งสำคัญคือ เสียงร้องของสิงโตในการทดลองนั้นเป็นการคำรามในลักษณะที่กำลังสนทนากัน ไม่ใช่คำรามใส่กัน จึงเทียบได้กับเสียงของมนุษย์ที่พูดคุยกันโดยตรง” คลินชีกล่าว
ทีมวิจัยระบุว่า “การได้ยินเสียงมนุษย์ทำให้สัตว์ป่าเกิดความกลัวอย่างที่สุด ซึ่งชี้ให้เห็นว่า สัตว์ป่ามองว่ามนุษย์คืออันตรายที่แท้จริง ในขณะที่สิ่งรบกวนที่เกี่ยวข้อง เช่น เสียงสุนัขเห่า เป็นเพียงตัวแทนที่สร้างความกลัวน้อยกว่า”
เมื่อพิจารณาถึงความแพร่หลายของมนุษย์ในปัจจุบัน การหลบหนีจากเราจะเป็นเพียงสถานการณ์ชั่วคราว ซึ่งหมายความว่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเหล่านี้จะยังคงต้องเผชิญกับความกลัวต่อไปอย่างน่าเสียดาย
สิ่งนี้ไม่ดีต่อประชากรของสัตว์สะวันนาหลายชนิดที่กำลังลดน้อยลงอยู่แล้ว รวมถึงยีราฟ มีงานวิจัยพบว่า ความกลัวอย่างต่อเนื่องเพียงอย่างเดียวสามารถลดจำนวนประชากรสัตว์ป่าลงได้หลายชั่วอายุคน
ซาเน็ตต์กล่าวว่า “ฉันคิดว่าความหวาดกลัวที่แพร่หลายไปทั่วสังคมสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในทุ่งหญ้าสะวันนาเป็นเครื่องพิสูจน์ถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่มนุษย์ก่อขึ้นอย่างแท้จริง”
เธอเสริมว่า “ไม่ใช่แค่การสูญเสียถิ่นที่อยู่อาศัย การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการสูญพันธุ์ ซึ่งล้วนเป็นเรื่องสำคัญ แต่การที่เราอยู่ท่ามกลางพื้นที่นั้นก็เป็นสัญญาณอันตรายมากพอที่พวกมันจะตอบสนองอย่างรุนแรง พวกมันกลัวมนุษย์มากยิ่งกว่าสัตว์นักล่าอื่น ๆ”
อ่านงานวิจัยฉบับเต็ม ที่นี่
เรียบเรียงจาก Science Alert
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ต่างประเทศ
- วิดีโอยอดนิยม
