เป็นที่ทราบกันดีว่า เวลาหั่นหัวหอมมักจะทำให้เราน้ำตาไหล เนื่องมาจากละอองสารเคมีที่ปล่อยออกมาที่เรียกว่า “โพรเพนไทอัล-เอส-ออกไซด์” (propanethial S-oxide) สร้างความทรมานให้กับเหล่าแม่บ้านแม่ครัวทั่วโลก
แม้ที่ผ่านมา จะมีนักวิทยาศาสตร์หรือผู้เชี่ยวชาญออกมาให้ทริกหรือคำแนะนำที่จะทำให้น้ำตาไม่ไหล แต่ล่าสุด นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบอีกหนึ่งวิธีการง่าย ๆ ในการลดปริมาณน้ำตาเวลาหั่นหัวหอมให้เหลือน้อยที่สุด
ในการทดลองของนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยคอร์เนลล์ในสหรัฐฯ พบว่า “ใบมีดที่คมขึ้น” และ “การหั่นช้า ๆ” ช่วยลดปริมาณละอองสารเคมีที่ปล่อยออกมาระหว่างการหั่นหัวหอมได้อย่างมาก
นักชีวกลศาสตร์ หวู่ จื่อซวน และทีมวิจัย ได้ทดลองใช้เครื่องกิโยตินขนาดเล็ก กล้องความละเอียดสูง และเซ็นเซอร์ เพื่อติดตามละอองสารเคมีที่พุ่งออกมาขณะหั่นหัวหอม โดยเปรียบเทียบลักษณะของละอองกับความคมของมีด ความเร็วในการสับ และแรงตัด
จุง ซุงฮวาน นักฟิสิกส์ หนึ่งในทีมวิจัย กล่าวว่า “เราพบว่า ความเร็วของละอองสารเคมีที่พุ่งออกมานั้นสูงกว่าความเร็วของใบมีดที่ตัดผ่านมาก”
นักวิจัยอธิบายว่า ทุกชั้นของหัวหอมมีผิวด้านบนและด้านล่าง และเมื่อชั้นเหล่านี้ถูกเจาะทะลุ การวิเคราะห์แสดงให้เห็นว่า มีผลกระทบ 2 ประการ คือ การระเบิดของละอองสารเคมีในทันที และการไหลซึมของของเหลวผ่านชั้นต่าง ๆ ช้าลง
นักวิจัยพบว่า มีดทื่อทำให้เกิดละอองฝอยและพ่นได้เร็วกว่ามาก เนื่องจากต้องใช้แรงมากขึ้นในการหั่นเปลือก แรงดันจึงสะสมในน้ำหัวหอม ดังนั้นการตัดที่รวดเร็วและรุนแรงด้วยใบมีดทื่อจะผลักดันละอองสารเคมีให้พุ่งไปได้ไกลยิ่งขึ้น
จากการสังเกตการณ์พบว่า ละอองฝอยที่พุ่งออกมาในช่วงแรกอาจพุ่งออกมาด้วยความเร็วสูงมาก และอาจพุ่งได้เร็วถึง 40 เมตรต่อวินาที หรือ 144 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ละอองฝอยลักษณะนี้เป็นอันตรายต่อดวงตามากที่สุด
งานยังล้มล้างทฤษฎีทั่วไปที่ว่า หัวหอมที่แช่เย็นจะปล่อยละอองสารเคมีออกมาน้อยกว่าและช่วยลดน้ำตาได้ดีกว่า
พวกเขาพบว่า อุณหภูมิเริ่มต้นของหัวหอมดูเหมือนจะไม่สร้างความแตกต่างที่แท้จริง และการแช่เย็นกลับทำให้สถานการณ์แย่ลง
นักวิจัยเขียนไว้ในบทความที่ตีพิมพ์ว่า “ข้อสังเกตเหล่านี้ได้รับการสนับสนุนจากแบบจำลองทางทฤษฎีที่สามารถวัดแรงแตกหักที่วัดอย่างแม่นยำ”
ทีมวิจัยยังพบว่า การใช้ใบมีดที่คมและการตัดอย่างเบามือจะช่วยให้ละอองฝอยอยู่ต่ำกว่าระดับสายตา
การค้นพบนี้ยังส่งผลต่อความปลอดภัยของอาหารอีกด้วย หากมีแบคทีเรียอยู่ วิธีการตัดนี้ก็มีผลต่อการแพร่กระจายของแบคทีเรีย อย่างที่เราเห็นจากการระบาดของเชื้ออีโคไลในสหรัฐฯ เมื่อปี 2024 หลายคนสามารถเจ็บป่วยได้อย่างรวดเร็วจากเชื้อโรคที่แพร่กระจายผ่านหัวหอม
จุงกล่าวว่า “สมมติว่ามีเชื้อโรคอยู่บนชั้นบนสุดของหัวหอม เชื้อโรคเหล่านี้สามารถห่อหุ้มอยู่ในละอองฝอย ซึ่งสามารถแพร่กระจายได้หากหั่นไม่ดี”
อ่านงานวิจัยฉบับเต็ม ที่นี่
เรียบเรียงจาก Science Alert