เป็นที่ทราบกันว่า แฟรนไชส์ภาพยนตร์เรื่อง “จูราสสิคพาร์ค” (Jurassic Park) มีรายละเอียดหลายอย่างที่ไม่ตรงกับความเป็นจริงตามหลักการวิทยาศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นขนไดโนเสาร์ที่หายไป ไปจนถึงพฤติกรรมการล่าเป็นฝูงที่สมมติขึ้น
แต่ที่น่าทึ่งก็คือ แนวคิดบางอย่างของภาพยนตร์อาจสมจริงกว่าที่คาดไว้ งานวิจัยใหม่จากมหาวิทยาลัยฟลอริดาพบว่า “เลือด” ที่ยุงกินสามารถให้ภาพรวมทางนิเวศวิทยาที่ละเอียดถี่ถ้วนของพื้นที่ที่พวกมันบินอยู่ได้
ลอว์เรนซ์ รีฟส์ นักกีฏวิทยา หนึ่งในทีมวิจัย กล่าวว่า “พวกเขากล่าวว่า จูราสสิคพาร์คเป็นแรงบันดาลใจให้นักบรรพชีวินวิทยารุ่นใหม่ แต่สำหรับผม มันเป็นแรงบันดาลใจให้ศึกษาเรื่องยุง”
รีฟส์ ฮันนาห์ อัตสมา นักกีฏวิทยา และทีมวิจัย ใช้เวลากว่า 8 เดือนในการจับยุง 21 สายพันธุ์ที่แตกต่างกันรวมมากกว่า 50,000 ตัว ในพื้นที่อนุรักษ์ขนาด 68,000 ไร่ทางตอนกลางของฟลอริดาเป็นเวลากว่า 8 เดือน
จากเลือดที่อยู่ในยุงตัวเมียหลายพันตัว นักวิจัยพบว่า เลือดที่ยุงดูดมาสามารถเปิดเผยดีเอ็นเอของสิ่งมีชีวิตหลากชนิดที่ถูกดูดเลือด ตั้งแต่กบตัวเล็กที่สุดไปจนถึงวัวตัวใหญ่ที่สุด
ทีมวิจัยระบุดีเอ็นเอของสัตว์ได้ 86 ชนิด ซึ่งคิดเป็นประมาณ 80% ของสัตว์ที่เป็นเหยื่อของยุงที่จับได้
รีฟส์อธิบายว่า “เลือดที่ถูกดูดมามีทั้งสัตว์ที่มีวงจรชีวิตที่หลากหลายมาก เช่น สัตว์ที่อาศัยอยู่บนต้นไม้ สัตว์อพยพ สัตว์ประจำถิ่น สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ และสัตว์พื้นเมือง สัตว์รุกราน หรือสัตว์ใกล้สูญพันธุ์”
มีเพียงเสือดำฟลอริดา (Puma concolor couguar) ที่ใกล้สูญพันธุ์เท่านั้นที่หายไปจากรายชื่อเหยื่อที่เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ และสัตว์ที่อาศัยอยู่ใต้ดินขนาดเล็ก เช่น ตุ่นตะวันออก (Scalopus aquaticus) ที่ไม่ปรากฏในผลการวิจัย
การศึกษาครั้งที่สองจากทีมเดียวกัน นำโดยนักชีววิทยา เซบาสเตียน โบเตโร-กาโนลา แสดงให้เห็นว่า การเก็บตัวอย่างยุงในช่วงที่พวกมันออกหากินมากที่สุดนั้นมีประสิทธิภาพเทียบเท่ากับการที่นักวิจัยสำรวจสัตว์โดยตรง อย่างไรก็ตาม วิธีการสำรวจแบบดั้งเดิมจะมีประสิทธิภาพมากกว่าในช่วงฤดูแล้ง
แม้ว่าโอกาสที่จะสกัดลำดับดีเอ็นเอที่มีความหมายจากยุงที่กลายเป็นฟอสซิลนั้นแทบจะเป็นไปไม่ได้ แต่การเก็บตัวอย่างด้วยวิธีนี้อาจช่วยป้องกันไม่ให้สิ่งมีชีวิตหลายชนิดในปัจจุบันสูญพันธุ์ไปเหมือนไดโนเสาร์
อัตสมาระบุว่า “การเฝ้าระวังความหลากหลายทางชีวภาพมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์ แต่การสำรวจภาคสนามนั้นมีค่าใช้จ่ายสูง ใช้แรงงานมาก และต้องอาศัยความเชี่ยวชาญด้านอนุกรมวิธานอย่างมาก”
เธอเสริมว่า “ด้วยข้อจำกัดเหล่านี้ การพัฒนาวิธีการที่มีประสิทธิภาพและสร้างสรรค์เพื่อปรับปรุงวิธีการสำรวจและตรวจจับความหลากหลายทางชีวภาพโดยใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่จึงมีความสำคัญมากขึ้นในยุควิกฤตของการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพนี้”
เทคนิคนี้ยังคงต้องได้รับการตรวจสอบในภูมิภาคต่าง ๆ แต่ก็อาจเป็นเครื่องมือเฝ้าระวังที่มีต้นทุนต่ำในสถานที่และช่วงเวลาที่ยุงมีจำนวนมาก
การวิเคราะห์ดีเอ็นเอที่อยู่ในเลือดที่ยุงดูดกินนั้นสามารถตรวจจับสิ่งมีชีวิตได้หลากหลายชนิด รีฟส์บอกว่า “ผมตระหนักดีถึงความรังเกียจที่มนุษย์มีต่อยุง ซึ่งก็สมเหตุสมผล ยุงไม่ได้สร้างความประทับใจว่าพวกมันเป็นองค์ประกอบสำคัญของระบบนิเวศเลย”
เขาเสริมว่า “แต่ในระบบนิเวศของพวกมัน ยุงมีบทบาทสำคัญ และเราแสดงให้เห็นที่นี่ว่าพวกมันสามารถช่วยตรวจสอบสัตว์อื่น ๆ เพื่อช่วยอนุรักษ์พวกมัน หรือเพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับวิธีการจัดการระบบนิเวศของเรา”
เรียบเรียงจาก Science Alert
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ต่างประเทศ
- วิดีโอยอดนิยม
