วิทยาศาสตร์คือการพยายามศึกษาความจริงของโลกด้วยหลักการซึ่งมีหลักฐานและสามารถพิสูจน์ได้ โดยมักใช้ “การทดลอง” เพื่อหาคำตอบ เพราะเป็นวิธีการที่สามารถให้หลักฐานเชิงประจักษ์ได้
การทดลองเพื่อพิสูจน์สมมติฐานต่าง ๆ มักใช้เวลาแตกต่างกันไป บางการทดลองอาจสิ้นสุดได้ในเวลาไม่กี่เดือน แต่ก็มีการศึกษาหลายชิ้นที่ต้องใช้เวลานานเป็นปี และมีแม้กระทั่งการทดลองที่ผ่านมาเกือบ 100 ปีแล้วก็ยังไม่จบ!
เรากำลังพูดถึงการทดลอง “Pitch Drop” ของมหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย
การทดลองดังกล่าวเกี่ยวข้องกับ “Pitch” ของเหลวที่ข้นที่สุดในโลก ซึ่งมีทั้งที่เกิดโดยธรรมชาติหรือถูกผลิตขึ้น โดยได้มาจากปิโตรเลียม น้ำมันดิน (Tar) หรือพืช
Pitch ที่ผลิตจากปิโตรเลียมอาจเรียกว่าบิทูเมนหรือแอสฟัลต์ (ยางมะตอย) ในขณะที่ Pitch ที่ได้จากพืชเรียกว่าเรซิน แม้บางครั้งมีการใช้คำว่าน้ำมันดินแทน Pitch เพื่อเรียกแบบรวม ๆ แต่ความจริงแล้วมีนัยแตกต่างกัน
เรื่องราวทั้งหมดเริ่มต้นในปี 1927 เมื่อ โทมัส พาร์เนลล์ นักฟิสิกส์จากมหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์ ต้องการทราบว่า Pitch มีความหนืดเท่าไรกันแน่
เขาจึงเติมของเหลวที่ข้นที่สุดในโลกลงในกรวยปิด และ 3 ปีต่อมา ในปี 1930 พาร์เนลล์ตัดก้านของกรวยออก และใช้แก้วบีกเกอร์รองเอาไว้ด้านล่าง เป็นการประกาศเริ่มต้นการทดลอง Pitch Drop เพื่อศึกษาพฤติกรรมการไหลของสารสีดำนี้
การทดลองนี้ทำให้นักวิทยาศาสตร์ทราบว่า ที่อุณหภูมิห้อง Pitch อาจดูเหมือนของแข็ง แต่จริง ๆ แล้วมันเป็นของเหลวที่มีความหนืดมากกว่าน้ำถึง “1 แสนล้านเท่า”
ทีมวิจัยใช้เวลาถึง 8 ปี กว่าที่ Pitch หยดแรกจะตกลงในบีกเกอร์ด้านล่าง จากนั้นก็หยดลงมาเรื่อย ๆ ในอัตราประมาณทุก ๆ 8 ปี ก่อนจะชะลอตัวลงหลังจากติดตั้งเครื่องปรับอากาศในอาคารในช่วงทศวรรษ 1980
ปัจจุบันผ่านมา 96 ปีแล้วหลังจากที่การทดลองเริ่มต้นขึ้น แต่มี Pitch หยดลงมาเพียง “9 หยด” เท่านั้น หยดล่าสุดคือในปี 2014
นักวิทยาศาสตร์คาดว่าจะมีหยดใหม่ตกลงมาอีกครั้งในช่วงทศวรรษ 2020 แต่พวกเขายังคงรอคอยอยู่
ไม่มีใครเคยเห็น Pitch หยดลงมาโดยตรงเลย แม้จะมีคนเฝ้าดูอยู่มากมาย การทดลองนี้มีการถ่ายทอดสดทางออนไลน์แล้ว แต่ความผิดพลาดต่าง ๆ ในอดีตทำให้เราพลาดช่วงเวลาสำคัญเหล่านั้นไป
ผู้ที่รับช่วงต่อการศึกษาจากพาร์เนลล์คือ จอห์น เมนสโตน ซึ่งมาดูแลต่อในปี 1961 น่าเศร้าที่ทั้งสองเสียชีวิตไปโดยที่ยังไม่เคยเห็น Pitch หยดลงมาด้วยตาของตัวเองเลย
เมนสโตนเป็นผู้ดูแลการทดลองมานานถึง 52 ปี โดยในปี 2000 เขาพลาดการหยดเพราะพายุฝนฟ้าคะนองรบกวนการถ่ายทอดสด และเขาเสียชีวิตเพียงไม่กี่เดือนก่อนที่หยดต่อไปจะไหลออกมาในเดือน เม.ย. 2014
ศาสตราจารย์ด้านฟิสิกส์ แอนดรูว์ ไวต์ เป็นผู้ดูแลคนที่สามและคนปัจจุบันของการทดลอง Pitch Drop โดยเฝ้ารอการหยดที่ 10 มาเนิ่นนาน
การทดลองที่ดำเนินมายาวนานที่สุดในโลกนี้ แม้ผ่านมาเกือบ 100 ปี แต่กลับเหมือนเพิ่งเริ่มต้นขึ้นเท่านั้น เพราะด้วยปริมาณ Pitch ที่เหลืออยู่ในกรวย คาดว่าจะทดลองต่อได้ไปอีกหลายร้อยปี
เรียบเรียงจาก Science Alert