เมื่อวันที่ 14 มี.ค. ทำเนียบขาวกล่าวว่า “ขีดความสามารถด้านขีปนาวุธของอิหร่านถูกทำลายไปแล้วในทางปฏิบัติ กองทัพเรือของพวกเขาถูกประเมินว่าไร้ประสิทธิภาพในการรบ อิหร่านถูกครอบงำทางอากาศอย่างสมบูรณ์ ปฏิบัติการ Epic Fury กำลังให้ผลลัพธ์อย่างมหาศาล”
ต่อมาในวันที่ 15 มี.ค. ประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวว่า กองกำลังสหรัฐฯ ได้ทำลายขีดความสามารถในการผลิตโดรนของอิหร่านไปแล้ว
อย่างไรก็ตาม กาตาร์ ซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และบาห์เรน ต่างก็ออกประกาศเตือนภัยการโจมตีจากขีปนาวุธและโดรนของอิหร่านระลอกใหม่อย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดคำถามว่า ขีดความสามารถด้านขีปนาวุธของอิหร่านลดลงอย่างมากแล้วหรือ? ทำไมอิหร่านยังคงยิงขีปนาวุธใส่ประเทศเพื่อนบ้านและอิสราเอลได้อยู่?
อิหร่านยิงขีปนาวุธน้อยลงแล้ว?
ที่จริงแล้ว จำนวนขีปนาวุธและโดรนที่อิหร่านยิงตอบโต้ไปยังประเทศในอ่าวเปอร์เซีย อิสราเอล และประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาค ลดลงอย่างมากนับตั้งแต่เริ่มสงคราม
ตัวอย่างเช่น ใน 24 ชั่วโมงแรกของความขัดแย้ง อิหร่านยิงขีปนาวุธ (ทั้งขีปนาวุธและขีปนาวุธร่อน) 167 ลูก และโดรน 541 ลำ ไปยังสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ แต่เมื่อล่วงเข้าสู่วันที่ 15 ของความขัดแย้ง อิหร่านยิงขีปนาวุธเพียง 4 ลูก และโดรน 6 ลำ โดยอ้างอิงจากแถลงการณ์ของกระทรวงกลาโหมของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
การโจมตีอิสราเอลก็ลดลงเช่นกัน จากเกือบ 100 ลูกในช่วง 2 วันแรก เหลือเพียงหลักเดียวในไม่กี่วันที่ผ่านมา ตามรายงานของสถาบันวิจัยความมั่นคงแห่งชาติของอิสราเอล
สัปดาห์ที่แล้ว เพนตากอนกล่าวว่า การยิงขีปนาวุธของอิหร่านลดลง 90% จากวันแรกของการสู้รบ และการโจมตีด้วยโดรนลดลง 86%
คลังขีปนาวุธของอิหร่านมีขนาดใหญ่แค่ไหน?
สำนักงานข่าวกรองแห่งชาติของสหรัฐฯ ประเมินในปี 2022 ว่า อิหร่านมีคลังขีปนาวุธมากที่สุดในภูมิภาค แม้จะไม่มีรายงานอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับจำนวนขีปนาวุธที่อิหร่านมี แต่รายงานข่าวกรองของอิสราเอลระบุว่า อิหร่านมีขีปนาวุธประมาณ 3,000 ลูก ซึ่งลดลงเหลือ 2,500 ลูกหลังสงคราม 12 วันเมื่อเดือน มิ.ย. 2025
หัวใจสำคัญของยุทธศาสตร์ร่วมระหว่างสหรัฐฯ และอิสราเอลคือการไล่โจมตีฐานยิงขีปนาวุธของอิหร่าน การยิงขีปนาวุธแต่ละครั้งจะสร้างสัญญาณ เช่น การระเบิดขนาดใหญ่ ซึ่งสามารถตรวจจับได้โดยดาวเทียมและระบบเรดาร์
ตามคำกล่าวของเจ้าหน้าที่ทหารระดับสูงของอิสราเอล อิสราเอลได้ทำลายฐานยิงขีปนาวุธไปแล้วถึง 290 แห่ง จากจำนวนที่คาดการณ์ไว้ว่ามีประมาณ 410 ถึง 440 แห่ง
แต่ประเทศอิหร่านนั้นกว้างใหญ่ไพศาล และหากไม่มีกำลังทหารภาคพื้นดิน การกำจัดศักยภาพในการยิงของอิหร่านอย่างสิ้นเชิงจะเป็นเรื่องยาก แม้ว่าสหรัฐฯ และอิสราเอลจะควบคุมน่านฟ้าของประเทศเกือบทั้งหมดแล้วก็ตาม
เดวิด เดส โรเชส รองศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยป้องกันประเทศแห่งชาติในวอชิงตัน ดี.ซี. กล่าวว่า “การระบุตำแหน่งฐานยิงนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย สิ่งที่เราเห็นคือขีปนาวุธที่ถูกซ่อนไว้ในที่ลับ หรือสถานที่ที่ไม่เกี่ยวข้องกับกองทัพก่อนสงคราม เมื่อการสังเกตการณ์น้อยกว่า”
ตามที่ เดส โรเชส กล่าว การยิงที่ลดลงนั้นเกิดจากกองกำลังอิหร่านสูญเสียศักยภาพในการยิงเป็นชุด ส่งผลให้อิหร่านยิงขีปนาวุธครั้งละ 1-2 ลูกไปยังโครงสร้างพื้นฐานพลเรือนและเชิงพาณิชย์ โดยเฉพาะในประเทศแถบอ่าว แทนที่จะเล็งเป้าหมายทางทหารเป็นชุด แม้อิหร่านยืนยันว่า เป้าหมายของตนคือผลประโยชน์ของสหรัฐฯ ในภูมิภาคเท่านั้น
“ในแง่การทหาร การกระทำของอิหร่านไม่สำคัญมากนัก นี่คือสิ่งที่เรียกว่าการยิงก่อกวนเพื่อทำให้ระบบเตือนภัยในประเทศใกล้เคียงอ่อนล้าและทำให้ผู้คนหวาดกลัว” เดส โรเชส กล่าว
กลยุทธ์ของอิหร่านคืออะไร?
ฮามิดเรซา อาซิซี ผู้เชี่ยวชาญด้านอิหร่านและนักวิจัยรับเชิญของสถาบันเยอรมันเพื่อกิจการระหว่างประเทศและความมั่นคง (SWB) กล่าวว่า แผนหลักของอิหร่าน ประเทศในอ่าวเปอร์เซียและอิสราเอลอาจหมดขีดความสามารถในการป้องกันก่อนที่อิหร่านจะหมดขีปนาวุธ
“อาจมีความสนใจที่จะทำให้สงครามนี้เป็นสงครามบั่นทอนกำลัง” เขากล่าว โดยชี้ให้เห็นถึงจำนวนอาวุธที่อิหร่านยิงออกมาในแต่ละวัน ซึ่งแม้จะลดลง แต่ก็ยังคงมีอยู่อย่างต่อเนื่อง
แม้ว่าสหรัฐฯ และอิสราเอลจะประสบความสำเร็จในการทำลายฐานยิงขีปนาวุธและฐานขีปนาวุธหลักบางส่วนไปแล้ว แต่อิหร่านได้กระจายอำนาจการบัญชาการขีปนาวุธ โดยพึ่งพาฐานยิงเคลื่อนที่มากขึ้น ซึ่งตรวจจับและกำหนดเป้าหมายได้ยากกว่า อาซิซีกล่าวว่า “นี่คือการแข่งขันกับเวลา”
มูฮานาด เซลูม ผู้ช่วยศาสตราจารย์ด้านการศึกษาความมั่นคงเชิงวิพากษ์ที่สถาบันบัณฑิตศึกษาโดฮา กล่าวว่า “ไม่สำคัญว่าคุณจะยิงออกมากี่ลูก ตราบใดที่คุณยังคงรักษาภัยคุกคามที่น่าเชื่อถือได้ โดรนที่ประสบความสำเร็จเพียงลูกเดียวก็สามารถทำลายความรู้สึกปลอดภัยได้”
อิหร่านมีประสบการณ์ยาวนานในการผลิตโดรนราคาถูกแต่มีประสิทธิภาพ โดรนชาเฮด-136 (Shahed 136) สามารถผลิตได้อย่างรวดเร็วและในจำนวนมากในโรงงานที่ค่อนข้างเรียบง่าย และสามารถยิงได้หลายลูกพร้อมกัน ทำลายระบบป้องกันได้ นอกจากนี้ ไม่จำเป็นต้องใช้แท่นยิงที่ซับซ้อนซึ่งสามารถถูกโจมตีทางอากาศได้
ชาเฮด-136 สามารถถูกยิงตกได้ด้วยเฮลิคอปเตอร์ ถึงกระนั้น โดรนจำนวนมากก็สามารถฝ่าระบบป้องกันภัยทางอากาศของสหรัฐฯ และประเทศในอ่าวเปอร์เซียไปได้
ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า นี่เป็นส่วนหนึ่งของหลักการป้องกันประเทศของอิหร่านในการทำสงครามแบบไม่สมมาตรต่อมหาอำนาจทางทหารที่เหนือกว่า ฝ่ายที่อ่อนแอกว่า ในกรณีนี้คืออิหร่าน จะหันไปใช้วิธีการทำสงครามแบบไม่ธรรมดา โดยการบั่นทอนกำลังของศัตรูด้วยการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญเพื่อสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจ
นอกจากนี้ วาลี นาสร์ ศาสตราจารย์ด้านกิจการระหว่างประเทศและตะวันออกกลางศึกษาแห่งมหาวิทยาลัย จอห์นส์ ฮอปกินส์ มองว่า หากอิหร่านสามารถผลักดันราคาน้ำมันโลกให้สูงขึ้นได้ต่อไป “มันจะสร้างความเสียหายให้กับสหรัฐฯ เท่าเทียมหรือมากกว่าระเบิดของอเมริกาในอิหร่าน”
เรียบเรียงจาก Al Jazeera
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ต่างประเทศ
- วิดีโอยอดนิยม
