วันที่ 21 มี.ค. เวลาประมาณ 04.15 น. ตามเวลาประเทศไทย ประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ โพสต์ข้อความบน Truth Social ระบุว่า สหรัฐฯ ใกล้จะบรรลุเป้าหมายในการทำสงครามกับอิหร่านแล้วและกำลังพิจารณาลดระดับปฏิบัติการทางทหาร หลังความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลางปะทุขึ้น นับตั้งแต่สหรัฐฯ และอิสราเอลผนึกกำลังกันเปิดฉากปฏิบัติการโจมตีทางอากาศถล่มเตหะราน เมื่อวันที่ 28 ก.พ. ที่ผ่านมา
โพสต์ของประธานาธิบดีทรัมป์ ระบุว่า เรากำลังเข้าใกล้การบรรลุเป้าหมายของเราอย่างมาก ขณะที่เรากำลังพิจารณาลดระดับปฏิบัติการทางทหารครั้งใหญ่ของเราในตะวันออกกลาง ต่อระบอบก่อการร้ายของอิหร่าน ได้แก่
- ทำลายขีดความสามารถด้านขีปนาวุธของอิหร่าน แท่นยิง และทุกสิ่งที่เกี่ยวข้องอย่างสิ้นเชิง
- ทำลายฐานอุตสาหกรรมด้านการป้องกันประเทศของอิหร่าน
- กำจัดกองทัพเรือและกองทัพอากาศ รวมถึง ระบบป้องกันภัยทางอากาศ
- ไม่ยอมให้อิหร่านเข้าใกล้ขีดความสามารถด้านนิวเคลียร์ และรักษาความพร้อมให้สหรัฐฯ สามารถตอบโต้ได้อย่างรวดเร็วและรุนแรงหากเกิดสถานการณ์ดังกล่าว
- ปกป้องชาติพันธมิตรในตะวันออกกลางของสหรัฐฯ ในระดับสูงสุด รวมถึง อิสราเอล ซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ บาห์เรน คูเวต และประเทศอื่น ๆ
ทรัมป์ยังระบุด้วยว่า ช่องแคบฮอร์มุซจะได้รับการดูแลและรักษาความปลอดภัยจากประเทศที่ต้องใช้เส้นทางเดินเรือสำคัญดังกล่าว แต่ไม่ใช่สหรัฐฯ ยกเว้นแต่จะมีการร้องขอ ก็จะช่วย แต่เมื่อภัยคุกคามจากอิหร่านหมดไป ก็ไม่มีความจำเป็นแล้ว
อิหร่านยิงขีปนาวุธใส่ฐานทัพในมหาสมุทรอินเดีย
เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ เปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 20 มี.ค. อิหร่านได้ยิงขีปนาวุธพิสัยกลางใส่ฐานทัพร่วมสหรัฐฯ-อังกฤษที่ดิเอโก การ์เซีย ในมหาสมุทรอินเดีย ห่างจากชายฝั่งอิหร่านประมาณ 3,810 กิโลเมตร แต่ไม่มีลูกใดตกใส่ฐานทัพ
ดิเอโก การ์เซีย ซึ่งเป็นสนามบินสำคัญสำหรับฝูงบินทิ้งระเบิดหนักของสหรัฐฯ ทำหน้าที่เป็นฐานปฏิบัติการทางทหารในต่างประเทศที่สำคัญของสหรัฐฯ มาอย่างยาวนาน สำหรับปฏิบัติการที่อยู่ห่างไกลจากประเทศตัวเอง
ดิเอโก การ์เซีย เป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะชาโกส ซึ่งเป็นหมู่เกาะที่อยู่ห่างจากมอริเชียสไปทางตะวันออกเฉียงเหนือมากกว่า 1,609 กิโลเมตร โดยอังกฤษเข้ายึดครองหมู่เกาะเหล่านี้พร้อมกับมอริเชียสในปี 1814 หลังจากการพ่ายแพ้ของนโปเลียน
มอริเชียสได้รับเอกราชในปี 1968 แต่หมู่เกาะชาโกสยังคงอยู่ภายใต้การควบคุมของอังกฤษ
เพื่อยับยั้งอิทธิพลทางทหารของโซเวียตในภูมิภาค สหรัฐฯ และอังกฤษจึงสร้างฐานทัพขนาดใหญ่บนเกาะดิเอโก การ์เซียในปี 1971
เกาะแห่งนี้เป็นส่วนสำคัญในการเปิดฉากการรุกรานอิรัก 2 ครั้ง เป็นจุดลงจอดที่สำคัญสำหรับเครื่องบินทิ้งระเบิดที่ปฏิบัติภารกิจทั่วเอเชีย และมีความเกี่ยวข้องกับความพยายามในการส่งตัวผู้ต้องหาของสหรัฐฯ
อิหร่านพร้อมอนุญาตให้เรือญี่ปุ่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซ
วันที่ 21 มี.ค. รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน อับบาส อารักชี กล่าวกับสำนักข่าวเคียวโดของญี่ปุ่นว่า อิหร่านพร้อมที่จะอนุญาตให้เรือที่เกี่ยวข้องกับญี่ปุ่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้
อารักชีระบุว่า การเจรจากับฝ่ายญี่ปุ่นได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว โดยมีเป้าหมายเพื่อยกเลิกการปิดช่องแคบชั่วคราว
เจ้าหน้าที่รัฐบาลญี่ปุ่นคนหนึ่งกล่าวกับเคียวโดว่า "การเจรจาโดยตรงกับฝ่ายอิหร่านเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการยกเลิกการปิดช่องแคบ"
พวกเขากล่าวเสริมว่า ต้องระมัดระวังอย่างยิ่งที่จะไม่ยั่วยุสหรัฐฯ โดยระบุว่า แม้จะอนุญาตให้เรือญี่ปุ่นผ่านเส้นทางน้ำได้ ก็จะไม่สามารถแก้ไขวิกฤตพลังงานที่กำลังเกิดขึ้นได้
เจ้าหน้าที่อีกคนจากกระทรวงการต่างประเทศของญี่ปุ่นกล่าวกับเคียวโดว่า "เจตนาที่แท้จริง" เบื้องหลังคำแถลงของอารักชีควรได้รับการ "ประเมินอย่างรอบคอบ"
สหรัฐฯ เตรียมส่งเรือรบอีก 3 ลำ-ทหารหลายพันนายไปตะวันออกกลาง
มีรายงานว่าสหรัฐฯ กำลังเตรียมส่งเรือรบอีก 3 ลำและทหารอีกหลายพันนายไปยังตะวันออกกลาง รวมถึงมีรายงานด้วยว่า สหรัฐฯ กำลังพิจารณาแผนการที่จะยึดครองหรือปิดล้อมเกาะคาร์ก (Kharg Island) ซึ่งมีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ของอิหร่าน เพื่อกดดันให้เปิดช่องแคบอีกครั้ง
รายงานที่ว่าสหรัฐฯ กำลังพิจารณาแผนการยึดครองหรือปิดล้อมเกาะคาร์กเกิดขึ้นแม้ว่าก่อนหน้านี้ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ จะเคยกล่าวว่า เขาไม่ค่อยเอนเอียงไปทางที่จะ “ส่งทหารลงพื้นที่”
การพยายามเข้ายึดครองเกาะคาร์กโดยตรงนั้นมีความเสี่ยงสูงมาก เพราะจะทำให้กองกำลังอเมริกันที่ประจำการอยู่ที่นั่นตกอยู่ภายใต้การโจมตีด้วยโดรนและจรวดของอิหร่านในพื้นที่จำกัด
เกาะคาร์กมีขนาดเพียง 20 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่ห่างจากเมืองบูเชห์รของอิหร่านทางตอนเหนือสุดของอ่าวเปอร์เซียเพียง 25 กิโลเมตร ท่าเรือบนเกาะคาร์กเป็นแหล่งส่งออกน้ำมันของอิหร่านประมาณ 90% และได้รับน้ำมันจากแหล่งน้ำมันนอกชายฝั่งใกล้เคียงผ่านทางท่อส่ง
อิหร่านพึ่งพารายได้จากเชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นอย่างมาก และการพยายามยึดครองสินทรัพย์ทางยุทธศาสตร์ที่สำคัญเช่นนี้ย่อมจะได้รับการต่อต้านอย่างแน่นอน
นอกจากนี้ มีรายงานว่า กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ได้ส่งหน่วยนาวิกโยธินที่ 31 ซึ่งเป็นกองกำลังตอบสนองฉับพลันประมาณ 2,200 นาย ไปยังตะวันออกกลางแล้ว แต่เจ้าหน้าที่ทหารยังไม่ได้ระบุว่านาวิกโยธินที่ถูกส่งไปยังตะวันออกกลางจะได้รับมอบหมายภารกิจใด
เจ้าหน้าที่กล่าวว่า เรือรบยูเอสเอส บ็อกเซอร์ (USS Boxer) พร้อมด้วยหน่วยนาวิกโยธินที่ 31 บนเรือ ก็กำลังออกจากสหรัฐฯ เร็วกว่ากำหนดประมาณ 3 สัปดาห์ โดยยังไม่ชัดเจนว่าภารกิจของพวกเขาคืออะไร
อิหร่านขู่โจมตี “สถานที่ท่องเที่ยวทั่วโลก”
อิหร่านขู่ว่าจะขยายวงการโจมตีตอบโต้ไปยังสถานที่พักผ่อนหย่อนใจและแหล่งท่องเที่ยวทั่วโลก
โดย พลเอก อับดุลฟาซล์ เชคาร์ชี โฆษกทางทหารระดับสูงของอิหร่าน เตือนว่า “สวนสาธารณะ พื้นที่พักผ่อนหย่อนใจ และแหล่งท่องเที่ยวทั่วโลก จะไม่ปลอดภัยสำหรับศัตรูของประเทศ”
เชคาร์ชียังขู่ว่าจะ “ตามล่า” เจ้าหน้าที่และผู้บัญชาการทหารจากสหรัฐฯ และอิสราเอลไม่ว่าจะพบพวกเขาที่ใดในโลก รวมถึงสถานที่ท่องเที่ยวต่าง ๆ ด้วย
“เรากำลังจับตาดูเจ้าหน้าที่และผู้บัญชาการ นักบิน และทหารที่ขี้ขลาดของพวกคุณอยู่ นับจากนี้เป็นต้นไป จากข้อมูลที่เรามีเกี่ยวกับคุณ ทางเดินริมทะเล รีสอร์ท และศูนย์ท่องเที่ยวและความบันเทิงทั่วโลกจะไม่ปลอดภัยอีกต่อไป” เชคาร์ชีกล่าว
คำขู่ดังกล่าวทำให้เกิดความกังวลขึ้นอีกครั้งว่า อิหร่านอาจหันกลับมาใช้การโจมตีด้วยกำลังทหารนอกตะวันออกกลางอีกครั้ง
ขณะเดียวกัน สงครามก็ยังไม่มีทีท่าว่าจะยุติลง
อิสราเอลกล่าวว่า อิหร่านยิงขีปนาวุธใส่ตนตั้งแต่เช้าวันที่ 21 มี.ค. ขณะที่ซาอุดีอาระเบียกล่าวว่าได้ยิงโดรนตก 20 ลำในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมงที่ผ่านมา โดยกระทรวงกลาโหมซาอุฯ กล่าวว่า ไม่มีผู้บาดเจ็บหรือความเสียหายใด ๆ
อิหร่านได้เพิ่มการโจมตีประเทศเพื่อนบ้านในอ่าวเปอร์เซีย นับตั้งแต่ที่อิสราเอลทิ้งระเบิดแหล่งก๊าซธรรมชาติใหญ่สุดของอิหร่าน “เซาท์พาร์ส” (South Pars)
สหรัฐฯ ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรน้ำมันอิหร่านบางส่วนแล้ว
เมื่อวันที่ 20 มี.ค. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐฯ สก็อตต์ เบสเซนต์ ประกาศการออกใบอนุญาตระยะสั้นที่จำกัดขอบเขต เพื่ออนุญาตให้ขายน้ำมันอิหร่านที่ติดค้างอยู่ในทะเลได้
การเคลื่อนไหวครั้งนี้ถือเป็นการพลิกนโยบายของสหรัฐฯ ที่ดำเนินมาอย่างยาวนาน และผลลัพธ์ที่ได้นั้นยังไม่แน่นอน
ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า ผลกระทบต่อราคาน้ำมันน่าจะมีจำกัด และอาจเพิ่มเงินทุนให้กับรัฐบาลอิหร่านที่สหรัฐฯ กำลังโจมตีอยู่
ทั่วโลก ราคาน้ำมันกำลังพุ่งสูงขึ้นเนื่องจากสงครามส่งผลกระทบต่อการขนส่งและการผลิต
เบสเซนต์กล่าวว่า ใบอนุญาตนี้ใช้ได้กับการขายน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมที่มีต้นกำเนิดจากอิหร่านซึ่งบรรทุกอยู่บนเรือในขณะนี้
กระทรวงการคลังสหรัฐฯ เสริมว่า ใบอนุญาตนี้จะมีผลจนถึงวันที่ 19 เม.ย.
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐฯ กล่าวว่า การเคลื่อนไหวครั้งนี้จะนำน้ำมันประมาณ 140 ล้านบาร์เรลเข้าสู่ตลาดโลกอย่างรวดเร็ว
แต่เบสเซนต์ไม่ได้ลงรายละเอียดเกี่ยวกับวิธีการทำงานของการยกเว้น หรือว่าจะมีแนวทางเพื่อป้องกันไม่ให้เงินจากการขายน้ำมันไหลกลับไปยังรัฐบาลอิหร่านหรือไม่
“มุจตาบา” เผย “ศัตรูของอิหร่านกำลังพ่ายแพ้”
เมื่อวันที่ 20 มี.ค. มุจตาบา คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ได้ออกแถลงการณ์เนื่องในวันปีใหม่เปอร์เซีย หรือ “โนว์รูซ” (Nowruz) โดยกล่าวว่า “ศัตรูของอิหร่านกำลังพ่ายแพ้” ขณะที่สหรัฐฯ และอิสราเอลยังคงโจมตีประเทศอย่างต่อเนื่อง
ในแถลงการณ์ที่อ่านออกอากาศทางโทรทัศน์ของอิหร่าน มุจตาบาได้ยกย่องความแน่วแน่ของประชาชนชาวอิหร่าน และกล่าวว่าโนว์รูซปีนี้เป็นการเริ่มต้นปีแห่ง “เศรษฐกิจแห่งการต่อต้านภายใต้ความสามัคคีและความมั่นคงของชาติ”
เขาบอกว่า “ในขณะนี้ ด้วยความสามัคคีอันพิเศษที่เกิดขึ้นระหว่างท่านทั้งหลาย เพื่อนร่วมชาติของเรา แม้จะมีความแตกต่างกันในด้านศาสนา สติปัญญา วัฒนธรรม และต้นกำเนิดทางการเมือง ศัตรูกำลังพ่ายแพ้แล้ว”
ผู้นำสูงสุดของอิหร่านคนใหม่กล่าวว่า ในขณะที่สหรัฐฯ และอิสราเอลเชื่อว่าหลังจากการโจมตีเพียง 1 หรือ 2 วัน ประชาชนอิหร่านจะโค่นล้มรัฐบาลได้ แต่ความเชื่อนี้เป็น “การคำนวณผิดพลาดอย่างร้ายแรง”
เขากล่าวว่า “สงครามเริ่มต้นขึ้นภายใต้ความเชื่อผิด ๆ ที่ว่า หากผู้นำสูงสุดของระบอบการปกครองและบุคคลสำคัญทางทหารบางคนเสียชีวิต จะทำให้ประชาชนของเราหวาดกลัวและสิ้นหวัง และด้วยวิธีนี้ ความฝันที่จะครอบงำอิหร่านและแบ่งแยกประเทศก็จะสำเร็จ แต่กลับกัน ความแตกแยกได้เกิดขึ้นในหมู่ศัตรูแล้ว”
นักวิเคราะห์ตั้งข้อสังเกตว่า รัฐธรรมนูญของอิหร่านนั้นร่างขึ้นโดยคำนึงถึงภาวะสุญญากาศทางอำนาจ เป็น “พิธีสารเพื่อความอยู่รอด” ที่ออกแบบมาเพื่อให้ระบบสามารถดำเนินต่อไปได้แม้ในช่วงเวลาที่วิกฤตที่สุด
อังกฤษไฟเขียวสหรัฐฯ ใช้ฐานทัพถล่มอิหร่าน
รัฐบาลอังกฤษอนุญาตให้สหรัฐฯ ใช้ฐานทัพของประเทศในการโจมตีฐานยิงขีปนาวุธของอิหร่านที่ใช้ในการโจมตีเรือเดินสมุทรในช่องแคบฮอร์มุซ หลังจากคณะรัฐมนตรีได้ประชุมกันเพื่อหารือเกี่ยวกับสงครามอิหร่านและการปิดกั้นเส้นทางเดินเรือสำคัญดังกล่าวโดยอิหร่าน
แถลงการณ์จากรัฐบาลอังกฤษระบุด้วยว่า คณะรัฐมนตรีได้ยืนยันว่า ข้อตกลงที่อนุญาตให้สหรัฐฯ ใช้ฐานทัพของอังกฤษในการป้องกันตนเองร่วมกันของภูมิภาค ครอบคลุมถึงปฏิบัติการเชิงป้องกันของสหรัฐฯ เพื่อลดทอนประสิทธิภาพของฐานยิงขีปนาวุธและขีดความสามารถที่ใช้ในการโจมตีเรือที่แล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซโดยอิหร่าน
อย่างไรก็ตาม อังกฤษจะไม่เข้าไปมีส่วนร่วมโดยตรงในการโจมตีใด ๆ และหลักการเบื้องหลังแนวทางของอังกฤษต่อความขัดแย้งยังคงเหมือนเดิม
ความเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นหลังก่อนหน้านี้ เคียร์ สตาร์เมอร์ นายกรัฐมนตรีของอังกฤษ ปฏิเสธคำร้องขอของสหรัฐฯ ในการใช้ฐานทัพอังกฤษเพื่อโจมตีอิหร่าน แต่อนุญาตให้ใช้ฐานทัพในปฏิบัติการป้องกันตนเองเท่านั้น โดยให้เหตุผลว่า จำเป็นต้องตรวจสอบให้แน่ใจก่อนว่าปฏิบัติการทางทหารใด ๆ มีความชอบธรรมภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ
อย่างไรก็ตาม นายกรัฐมนตรีสตาร์เมอร์ได้เปลี่ยนท่าทีในเวลาต่อมา หลังอิหร่านเปิดฉากโจมตีพันธมิตรอังกฤษทั่วตะวันออกกลาง
ด้านประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ เปิดเผยหลังทราบข่าวการตัดสินใจของรัฐบาลอังกฤษที่ไฟเขียวให้ใช้ฐานทัพ โดยระบุว่า เป็นการตอบสนองที่ล่าช้ามาก และมองว่าควรจะดำเนินการเร็วกว่านี้ เพราะทั้งสองประเทศมีความสัมพันธ์อันดีและเป็นพันธมิตรอันดับ 1 ของสหรัฐฯ แต่เรื่องแบบนี้ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน
ขณะที่ อับบาส อารักชี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของอิหร่าน ออกมาแสดงความไม่พอใจอย่างรุนแรง ด้วยการโพสต์ข้อความบน X ระบุว่า การที่นายกรัฐมนตรีของอังกฤษอนุญาตให้สหรัฐฯ ใช้ฐานทัพของตัวเองเพื่อรุกรานอิหร่านนั้น ทำให้ชีวิตของพลเรือนตกอยู่ในอันตราย พร้อมเสริมว่า อิหร่านจะใช้สิทธิ์ในการป้องกันตนเอง
ทั้งนี้ ฐานทัพอังกฤษที่คาดว่าสหรัฐฯ จะใช้งาน ได้แก่ ฐานทัพอากาศแฟร์ฟอร์ด (RAF Fairford) ในกลอสเตอร์เชียร์ ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ และฐานทัพอากาศดิเอโก การ์เซีย (Diego Garcia) ในมหาสมุทรอินเดีย
เรียบเรียงจาก Al Jazeera / Associated Press / BBC / CNN / The Guardian
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ต่างประเทศ
- วิดีโอยอดนิยม
