วันที่ 8 เม.ย. 69 เวลา 05.30 น. ตามเวลาประเทศไทย ไม่กี่ชั่วโมงก่อนครบกำหนดเส้นตายที่ประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ ระบุไว้ว่าจะเปิดฉากถล่มโรงไฟฟ้าและโครงสร้างสำคัญของอิหร่าน ปรากฏว่ามีความเคลื่อนไหวสำคัญเกิดขึ้น
โดยทรัมป์โพสต์ผ่าน Truth Social ระบุว่า ได้ตกลงที่จะระงับปฏิบัติการดังกล่าวเป็นเวลา 2 สัปดาห์ เนื่องจากอิหร่านได้ตกลงที่จะเปิดชช่องแคบฮอร์มุซแล้ว!
ทรัมป์ระบุว่า “จากการสนทนากับนายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชารีฟ และจอมพลอาซิม มูนีร์ แห่งปากีสถาน ซึ่งทั้งสองท่านได้ขอให้ผมระงับการส่งกำลังทำลายล้างไปยังอิหร่าน และโดยมีเงื่อนไขว่าสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านต้องตกลงที่จะเปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างสมบูรณ์ ทันที และปลอดภัย ผมจึงตกลงที่จะระงับการทิ้งระเบิดและการโจมตีอิหร่านเป็นเวลาสองสัปดาห์ นี่จะเป็นการหยุดยิงสองฝ่าย!”
เขาเสริมว่า “เหตุผลที่ทำเช่นนี้คือเราได้บรรลุและเกินเป้าหมายทางทหารทั้งหมดแล้ว และกำลังดำเนินการไปไกลมากกับข้อตกลงขั้นสุดท้ายเกี่ยวกับสันติภาพระยะยาวกับอิหร่านและสันติภาพในตะวันออกกลาง”
ทรัมป์บอกว่า ได้รับข้อเสนอ 10 ข้อจากอิหร่าน และเชื่อว่าเป็นพื้นฐานที่ใช้ได้จริงในการเจรจา เกือบทุกประเด็นที่เป็นข้อขัดแย้งในอดีตได้รับการตกลงกันระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่านแล้ว แต่ระยะเวลา 2 สัปดาห์จะช่วยให้ข้อตกลงเสร็จสมบูรณ์และมีผลบังคับใช้ได้
“ในนามของสหรัฐอเมริกา ในฐานะประธานาธิบดี และในฐานะตัวแทนของประเทศต่างๆ ในตะวันออกกลาง ผมรู้สึกเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่ปัญหาระยะยาวนี้ใกล้จะได้รับการแก้ไขแล้ว” ทรัมป์กล่าว
ขณะเดียวกัน อับบาส อารักชี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ได้ออกแถลงการณ์ตกลงหยุดยิงชั่วคราวอย่างเป็นทางการเช่นกัน
อารักชีระบุในแถลงการณ์ว่า “ในนามของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน ข้าพเจ้าขอแสดงความขอบคุณและซาบซึ้งใจต่อพี่น้องที่รักของข้าพเจ้า นายกรัฐมนตรีปากีสถาน ชารีฟ และจอมพล มูนีร์ สำหรับความพยายามอย่างไม่เหน็ดเหนื่อยในการยุติสงครามในภูมิภาคนี้”
รมว.ต่างประเทศอิหร่านเสริมว่า “เพื่อตอบสนองต่อคำขอร้องฉันพี่น้องของนายกรัฐมนตรีชารีฟ และโดยพิจารณาจากคำขอของสหรัฐฯ ในการเจรจาบนพื้นฐานของข้อเสนอ 15 ข้อ ตลอดจนการประกาศของประธานาธิบดีสหรัฐฯ เกี่ยวกับการยอมรับกรอบทั่วไปของข้อเสนอ 10 ข้อของอิหร่านเป็นพื้นฐานสำหรับการเจรจา ข้าพเจ้าขอประกาศในนามของสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่านดังนี้”
“หากการโจมตีอิหร่านยุติลง กองทัพอันทรงพลังของเราก็จะยุติปฏิบัติการป้องกันตนเองเช่นกัน และเป็นเวลา 2 สัปดาห์ การผ่านช่องแคบฮอร์มุซอย่างปลอดภัยจะเป็นไปได้โดยประสานงานกับกองทัพอิหร่านและคำนึงถึงข้อจำกัดทางเทคนิคอย่างเหมาะสม”
ต่อมา เพียง 10 นาทีก่อนที่คำขู่ของทรัมป์จะครบกำหนด นายกรัฐมนตรีชารีฟของปากีสถานกล่าวว่า ข้อตกลงหยุดยิงนั้น "มีผลบังคับใช้ทันที"
ชารีฟกล่าวว่า “ผมมีความยินดีที่จะประกาศว่า สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านและสหรัฐอเมริกา พร้อมด้วยพันธมิตร ได้ตกลงที่จะหยุดยิงทันทีในทุกที่ รวมถึงเลบานอนและที่อื่น ๆ มีผลบังคับใช้ทันที”
เขายินดีกับการเคลื่อนไหวนี้ และเชิญคณะผู้แทนไปยังกรุงอิสลามาบัดในวันศุกร์ที่ 10 เม.ย. “เพื่อเจรจาต่อรองเพิ่มเติมเพื่อหาข้อตกลงที่เด็ดขาดในการยุติข้อพิพาททั้งหมด”
ชารีฟกล่าวต่อว่า “ทั้งสองฝ่ายได้แสดงให้เห็นถึงสติปัญญาและความเข้าใจที่โดดเด่น และยังคงมีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์ในการส่งเสริมสันติภาพและความมั่นคง เราหวังเป็นอย่างยิ่งว่า 'การเจรจาที่อิสลามาบัด' จะประสบความสำเร็จในการบรรลุสันติภาพที่ยั่งยืน และหวังว่าจะได้แบ่งปันข่าวดีเพิ่มเติมในอีกไม่กี่วันข้างหน้า”
ทั้งนี้ การประกาศหยุดยิงทำให้ราคาน้ำมันในตลาดเท็กซัส อินเตอร์มีเดียต (West Texas Intermediate) ลดลงถึง 14% มาอยู่ที่ 96.21 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล เมื่อช่วงเวลา 19.12 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออก หรือประมาณ 6 โมงเช้าตามเวลาประเทศไทย
อิสราเอลเดินหน้าถล่มเลบานอน
วันที่ 8 เม.ย. กองทัพอิสราเอลยังคงดำเนินการโจมตีทางอากาศหลายระลอกในเลบานอนตอนใต้เมื่อเช้านี้ ซึ่งบ่งชี้ว่าสำหรับอิสราเอลแล้ว ข้อตกลงหยุดยิงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านไม่ได้ครอบคลุมถึงเลบานอน
เช้านี้ การโจมตีทางอากาศได้เกิดขึ้นในพื้นที่ไทร์และนาบาติเยห์ทางตอนใต้ของประเทศ หลังจากมีการประกาศข้อตกลงดังกล่าว
ก่อนหน้านี้ กองทัพอิสราเอลได้ออกคำสั่งอพยพครั้งใหม่สำหรับผู้ที่อาศัยอยู่ในเมืองไทร์ ทางตอนใต้ของประเทศเลบานอน
คำสั่งระบุว่า "โปรดอพยพออกจากบ้านโดยทันที" และย้ายไปทางเหนือของแม่น้ำซาห์รานี "เพื่อความปลอดภัยของคุณ"
นายกรัฐมนตรีอิสราเอล เบนจามิน เนทันยาฮู ปฏิเสธว่า ข้อตกลงนี้ไม่ได้ครอบคลุมถึงความขัดแย้งกับกลุ่มติดอาวุธฮิซบอลลาห์ที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านในเลบานอนด้วย
ขณะเดียวกัน อิสราเอลได้ระบุว่ากำลังพยายามสร้างสิ่งที่ตนเรียกว่าเขตกันชนด้านความมั่นคงตามแนวชายแดนภายในดินแดนเลบานอน กองทัพอิสราเอลได้บุกเข้าเลบานอนแล้ว และมีความกังวลว่าอาจนำไปสู่การยึดครองบางส่วนของประเทศ
กองทัพอิสราเอล (IDF) กล่าวว่า “ยังคงดำเนินการสู้รบและปฏิบัติการภาคพื้นดิน” ในเลบานอนเพื่อต่อต้านกลุ่มติดอาวุธฮิซบอลเลาะห์ที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน
ในแถลงการณ์บนโซเชียลมีเดีย IDF กล่าวว่า ได้ทำการโจมตีฐานยิงขีปนาวุธทั่วอิหร่านอย่างหนักหน่วงในช่วงข้ามคืนก่อนที่จะยุติการสู้รบหลังจากมีการประกาศหยุดยิง
“ตามคำสั่งทางการเมือง กองกำลังป้องกันประเทศอิสราเอลได้จำกัดการสู้รบในปฏิบัติการต่อต้านอิหร่านและยังคงอยู่ในภาวะเตรียมพร้อมป้องกันอย่างสูง พร้อมที่จะตอบโต้การละเมิดใด ๆ” กองกำลังป้องกันประเทศอิสราเอลกล่าว และเสริมว่า ในเลบานอน “กองกำลังป้องกันประเทศอิสราเอลยังคงดำเนินการสู้รบและปฏิบัติการภาคพื้นดินต่อต้านองค์กรก่อการร้ายฮิซบอลเลาะห์”
IDF กล่าวว่าได้หยุดโจมตีอิหร่านแล้ว แต่จะยังคงปฏิบัติการในเลบานอนต่อไป เผย "ได้เสร็จสิ้นปฏิบัติการโจมตีในอิหร่านแล้ว" และได้หยุดยิง "ตามคำสั่ง" จากผู้นำทางการเมือง
นอกจากนี้ยังระบุว่า "เตรียมพร้อมอย่างเต็มที่ที่จะตอบโต้ด้วยการป้องกันตนเองต่อการละเมิดใด ๆ" ต่ออิสราเอล
ผู้นำฝ่ายค้านอิสราเอลจวก ข้อตกลงหยุดยิงเป็น “หายนะทางการเมือง”
ยาอีร์ ลาปิด ผู้นำฝ่ายค้านของอิสราเอล วิพากษ์วิจารณ์การจัดการสงครามของ เบนจามิน เนทันยาฮู หลังจากที่นายกรัฐมนตรีอิสราเอลออกแถลงการณ์สนับสนุนข้อตกลงหยุดยิง 2 สัปดาห์ของประธานาธิบดีทรัมป์
ลาปิดเรียกสถานการณ์นี้ว่าเป็น "หายนะทางการเมือง" สำหรับอิสราเอล
"อิสราเอลไม่ได้มีส่วนร่วมในการตัดสินใจใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับแก่นแท้ของความมั่นคงแห่งชาติของเรา กองทัพทำทุกอย่างที่ได้รับมอบหมาย ประชาชนแสดงความเข้มแข็งอย่างเหลือเชื่อ แต่เนทันยาฮูล้มเหลวทางการเมือง ล้มเหลวทางยุทธศาสตร์ และไม่บรรลุเป้าหมายใด ๆ ที่เขาตั้งไว้เอง" ผู้นำฝ่ายค้านอิสราเอลกล่าว
“ทรัมป์” โพสต์ วันนี้เป็นวันสำคัญสำหรับสันติภาพโลก
วันที่ 8 เม.ย. เวลา 11.00 น. ตามเวลาประเทศไทย ประธานาธิบดีทรัมป์โพสต์ข้อความผ่าน Truth Social ระบุว่า วันนี้เป็นวันสำคัญสำหรับสันติภาพโลก! อิหร่านต้องการให้มันเกิดขึ้น พวกเขาอดทนมามากพอแล้ว! เช่นเดียวกับประเทศอื่น ๆ ด้วย!
"สหรัฐอเมริกาจะช่วยจัดการปัญหาการจราจรติดขัดในช่องแคบฮอร์มุซ จะมีการดำเนินการเชิงบวกมากมาย! จะมีการสร้างรายได้มหาศาล อิหร่านสามารถเริ่มต้นกระบวนการฟื้นฟูได้ เราจะขนส่งเสบียงทุกชนิด และคอย "เฝ้าดู" เพื่อให้แน่ใจว่าทุกอย่างเป็นไปด้วยดี ผมมั่นใจว่ามันจะเป็นเช่นนั้น เหมือนกับที่เรากำลังประสบอยู่ในสหรัฐฯ นี่อาจเป็นยุคทองของตะวันออกกลาง!!!" ทรัมป์ระบุ
“ทรัมป์” ลั่น ได้รับชัยชนะอย่างเด็ดขาดและสมบูรณ์
ในการให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวเอเอฟพี หลังจากการประกาศตกลงหยุดยิงกับอิหร่านเป็นเวลา 2 สัปดาห์ โดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวว่าไม่มีข้อสงสัยเลยว่าสหรัฐฯ ได้รับชัยชนะอย่างเด็ดขาดและสมบูรณ์
เขากล่าวว่ายูเรเนียมเสริมสมรรถนะของอิหร่านจะ "ได้รับการดูแลอย่างดีเยี่ยม" ภายใต้ข้อตกลงนี้
"มิเช่นนั้นผมคงไม่ยอมตกลง" ทรัมป์กล่าว โดยไม่ได้ให้รายละเอียดใด ๆ เกี่ยวกับสิ่งที่จะเกิดขึ้นกับยูเรเนียม
เมื่อถูกถามว่าเขาจะกลับไปใช้คำขู่เดิมที่จะทำลายโรงไฟฟ้าและสะพานพลเรือนของอิหร่านหรือไม่ หากข้อตกลงล้มเหลว เขากล่าวเพียงว่า "คุณต้องรอดู"
ทำเนียบขาวประกาศชัยชนะ
ทำเนียบขาวประกาศชัยชนะหลังจากการประกาศหยุดยิงกับอิหร่าน โดย แคโรไลน์ เลวิตต์ โฆษกทำเนียบขาวกล่าวในโพสต์บนโซเชียลมีเดียว่า “นี่คือชัยชนะของสหรัฐฯ ที่ประธานาธิบดีทรัมป์และกองทัพที่ยอดเยี่ยมของเราทำให้เกิดขึ้น” พร้อมเสริมว่า “เราได้เปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง”
เลวิตต์ระบุว่า ประธานาธิบดีกล่าวตั้งแต่แรกว่า “ปฏิบัติการ Epic Fury” จะเป็นปฏิบัติการ 4-6 สัปดาห์ แต่สหรัฐฯ “บรรลุและทำได้เกินเป้าหมายทางทหารหลักของเราใน 38 วัน”
เธอเสริมว่า “ความสำเร็จของกองทัพของเราสร้างอำนาจต่อรองสูงสุด ทำให้ประธานาธิบดีทรัมป์และทีมสามารถเจรจาอย่างเข้มข้น ซึ่งขณะนี้ได้สร้างช่องทางสำหรับทางออกทางการทูตและสันติภาพระยะยาว”
อิสราเอลแถลงหยุดยิง
วันที่ 8 เม.ย. ประมาณ 09.50 น. อิสราเอลเพิ่งออกแถลงการณ์อย่างเป็นทางการเกี่ยวกับการหยุดยิงอิหร่าน ระบุว่า อิสราเอลสนับสนุนการตัดสินใจของประธานาธิบดีทรัมป์ในการระงับการโจมตีอิหร่านเป็นเวลา 2 สัปดาห์ โดยมีเงื่อนไขว่าอิหร่านต้องเปิดช่องแคบและหยุดการโจมตีสหรัฐฯ อิสราเอล และประเทศต่าง ๆ ในภูมิภาคโดยทันที
อิสราเอลยังสนับสนุนความพยายามของสหรัฐฯ ในการรับรองว่าอิหร่านจะไม่เป็นภัยคุกคามด้านนิวเคลียร์ ขีปนาวุธ และการก่อการร้ายต่ออเมริกา อิสราเอล ประเทศเพื่อนบ้านอาหรับของอิหร่าน และโลกอีกต่อไป
สหรัฐฯ ได้แจ้งอิสราเอลว่ามุ่งมั่นที่จะบรรลุเป้าหมายเหล่านี้ ซึ่งเป็นเป้าหมายร่วมกันของสหรัฐฯ อิสราเอล และพันธมิตรในภูมิภาคของอิสราเอล ในการเจรจาที่จะเกิดขึ้น
ทั้งนี้ อิสราเอลยืนยันว่า การหยุดยิง 2 สัปดาห์นี้ไม่ครอบคลุมถึงเลบานอน
ผู้นำอิหร่านสั่งหยุดยิง
07.30 น. ตามเวลาประเทศไทย แถลงการณ์ที่อ่านออกอากาศทางสถานีข่าวของรัฐบาลอิหร่าน IRIB ประมาณ 2 ชั่วโมงหลังจากที่ประธานาธิบดีทรัมป์กล่าวว่า สหรัฐฯ และอิหร่านได้บรรลุข้อตกลงหยุดยิง ระบุว่า ผู้นำสูงสุดของอิหร่านได้สั่งการให้หน่วยทหารทั้งหมดหยุดยิงแล้ว
แถลงการณ์ระบุว่า “นี่ไม่ใช่จุดจบของสงคราม แต่ทุกเหล่าทัพควรปฏิบัติตามคำสั่งของผู้นำสูงสุดและหยุดยิง”
สภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดอิหร่านแถลง
ขณะเดียวกัน สภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่าน (SNSC) กล่าวในแถลงการณ์หลังจากการประกาศหยุดยิงแบบมีเงื่อนไขว่า จะมีการเจรจาในกรุงอิสลามาบัด เมืองหลวงของปากีสถาน ภายในระยะเวลาสูงสุด 15 วัน เพื่อสรุปรายละเอียดต่าง ๆ
แถลงการณ์ระบุว่า การเจรจาจะจัดขึ้นเพื่อให้ "ชัยชนะของอิหร่านในสนามรบได้รับการเสริมสร้างความแข็งแกร่งในการเจรจาทางการเมืองด้วย"
แถลงการณ์นี้ได้ก้าวไปไกลกว่าแผน 10 ข้อที่สถานีโทรทัศน์ของรัฐประกาศไว้ และระบุว่า สหรัฐฯ ตกลงที่จะ
- รับประกันว่าจะไม่กระทำการ "รุกราน" ต่ออิหร่านอีก
- อิหร่านจะยังคงควบคุมช่องแคบฮอร์มุซต่อไป
- ยอมรับการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม
- ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรหลักและรองทั้งหมด
- ยุติมติทั้งหมดของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติและองค์การพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ
- จ่ายค่าชดเชยให้แก่อิหร่าน
- ถอนกำลังรบของสหรัฐฯ ออกจากภูมิภาค
- และยุติสงครามในทุกแนวรบ รวมถึงการต่อต้าน "กลุ่มต่อต้านอิสลามในเลบานอน"
สหรัฐฯ หยุดยิงแล้ว แต่ประเทศกลุ่มอ่าวยังแจ้งเตือนขีปนาวุธ
เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ระบุว่า กองทัพสหรัฐฯ ได้ระงับการโจมตีภายในอิหร่านแล้ว
อย่างไรก็ตาม แม้ว่าจะมีการเสนอหยุดยิงแล้ว แต่ยังคงมีการเตือนภัยขีปนาวุธในซาอุดีอาระเบีย บาห์เรน คูเวต สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ กาตาร์ และอิสราเอล แม้ว่าสหรัฐฯ จะระงับการโจมตีอิหร่านและตกลงที่จะเข้าร่วมการเจรจาแล้วก็ตาม
อิสราเอลเตือนว่า อิหร่านได้ยิงขีปนาวุธอย่างน้อย 2 รอบนับตั้งแต่คำแถลงของทรัมป์ ผู้สื่อข่าวเอเอฟพีรายงานว่า ได้ยินเสียงระเบิดในเยรูซาเลมและเจริโคในเขตเวสต์แบงก์
อิสราเอลจะหยุดยิงด้วย
เจ้าหน้าที่ระดับสูงของทำเนียบขาวเปิดเผยกับ CNN ว่า อิสราเอลจะร่วมเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงหยุดยิง 2 สัปดาห์ด้วย
โดยอิสราเอลตกลงที่จะระงับการโจมตีทางอากาศในระหว่างการเจรจาด้วยเช่นกัน เจ้าหน้าที่กล่าว
อย่างไรก็ตาม ณ เวลา ประมาณ 08.00 น. ตามเวลาประเทศไทย โฆษกของกองทัพอิสราเอลเปิดเผยกับ CNN ว่า อิสราเอลยังคงโจมตีอิหร่านอยู่
อิหร่านและโอมานเตรียมเก็บค่าธรรมเนียมการผ่านช่องแคบฮอร์มุซ
วันที่ 8 เม.ย. เจ้าหน้าที่ระดับภูมิภาคซึ่งมีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงในการเจรจาเปิดเผยกับ AP ว่า แผนหยุดยิง 2 สัปดาห์นี้รวมถึงการอนุญาตให้อิหร่านและโอมานเก็บค่าธรรมเนียมจากเรือที่แล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซ
เจ้าหน้าที่กล่าวว่า อิหร่านจะนำเงินที่ได้มาใช้ในการบูรณะซ่อมแซม ส่วนโอมานยังไม่ชัดเจนในทันทีว่าจะนำเงินไปใช้เพื่ออะไร
ช่องแคบนี้อยู่ในน่านน้ำของทั้งโอมานและอิหร่าน ทั่วโลกถือว่าเส้นทางนี้เป็นทางน้ำระหว่างประเทศและไม่เคยมีการเก็บค่าธรรมเนียมมาก่อน
เรียบเรียงจาก Al Jazeera / Associated Press / BBC / CNN / The Guardian