วิชาเสรีภาพในการชุมนุมกับกฎหมาย

เอกสารประกอบการสอนวิชาเสรีภาพในการชุมนุมกับกฎหมาย วิชาใหม่ที่เพิ่งได้รับการบรรจุในหมวดวิชาศึกษาทั่วไป ประจำปีการศึกษา 2563 ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยมี ดร. พัชร์ นิยมศิลป อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ เป็นผู้ออกแบบหลักสูตรและเป็นผู้สอน

วิชาที่มีจุดประสงค์ให้ผู้เรียนได้รู้ถึงกติกาการชุมนุมแบบสันติวิธีตามหลักสากล รวมถึงการใช้เสรีภาพให้ตรงตามกฎหมาย มาตรฐานสากล และสิทธิมนุษยชนในแบบพลเมืองที่ดีของสังคมประชาธิปไตย

หลังการเปิดลงทะเบียนทางออนไลน์ได้เพียง 3 ชั่วโมง โควตาการเรียนวิชานี้ที่กำหนดไว้ที่ 50 ที่นั่งถูกลงทะเบียนจนเต็ม ซึ่งคำตอบของผู้ที่สนใจและลงทะเบียนเรียนวิชานี้มีหลากหลาย แต่ส่วนใหญ่ความสนใจเกิดขึ้นจากสถานการณ์การเรียกร้องจากทั้งกลุ่มนักศึกษาและนักเรียนที่กำลังเกิดขึ้นในปัจจุบัน ทั้งที่เข้าไปมีส่วนร่วมเองและการเป็นผู้จัดการชุมนุม เหล่านี้ถือเป็นมิติใหม่ สำหรับ ดร. พัชร์

การแสดงออกในการชุมนุมของบรรดานักเรียน นักศึกษาที่เกิดขึ้นในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา อาจทำให้ผู้ใหญ่ในสังคมมองว่านี่เป็นพฤติกรรมก้าวร้าว แต่ ดร. พัชร์ บอกว่าผู้ใหญ่ต้องอย่าลืมว่าเด็กๆเหล่านี้เติบโตมาพร้อมๆกับการชุมนุมของหลากหลายฝ่ายในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาที่ล้วนมีรูปแบบของการชุมนุมไปในทิศทางเดียวกัน ทำให้พวกเขาซึมซับพฤติกรรมการชุมนุมบางอย่างมาแบบไม่รู้ตัว

อย่างไรก็ดีผู้ใหญ่ในสังคมต้องมองว่านั่นคือกระบวนการเรียนรู้ของเด็กๆ ที่ยังต้องได้รับการชี้แนะ ขณะเดียวกันก็ต้องมองว่าพวกเขามีสถานะเป็นพลเมืองคนหนึ่งภายใต้หลักรัฐธรรมนูญของไทย

ทั้งนี้การชุมนุมใหญ่ที่จะเกิดขึ้นในวันที่  19 กันยายนนี้ สร้างความกังวลให้กับ ดร. พัชร์ ในเรื่องของความรุนแรงและ hate speech ซึ่งสิ่งที่จะทำให้การชุมนุมเป็นไปได้อย่างสันติคือความรู้ในเสรีภาพการชุมนุมและความอลุ่มอล่วยซึ่งกันและกันจากทั้งฝั่งผู้ชุมนุมเองและฝั่งผู้รักษากฎหมาย ทั้งยังแนะนำว่าการชุมนุมแบบค้างคืนอาจไม่จำเป็นอีกต่อไปในยุคนี้ เพราะตอนนี้ผู้ชุมนุมมีพลังที่สามารถขับเคลื่อนได้จากโลกโซเชียลที่ช่วยให้การรวมพลนั้นทำได้ในเวลาอันสั้น ซึ่งความรู้นี้คือส่วนหนึ่งของวิชาเสรีภาพในการชุมนุมที่เพิ่งจะมีการเปิดสอน