สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ทำให้ภาคการส่งออกของไทยและหลายประเทศได้รับผลกระทบ โดยเฉพาะด้านอาหาร เนื่องจากมาตรการล็อกดาวน์ของประเทศต่าง ๆ ทำให้ร้านอาหารต้องปิดทำการ การสั่งซื้อวัตถุดิบและอาหารจากต่างประเทศจึงลดน้อยลง
นอกจากนี้ ยังมีความกังวลเกี่ยวกับอาหารส่งออกเกิดขึ้น เมื่อประเทศจีน รายงานพบเชื้อโควิด-19 ปนเปื้อนอยู่บนบรรจุภัณฑ์อาหารนำเข้า เช่น กุ้งจากเอกวาดอร์ ไก่จากบราซิล ปลาหมึกจากรัสเซีย เป็นต้น ซึ่งส่วนมากเป็นอาหารแช่แข็ง ที่มักต้องจัดเก็บในอุณหภูมิต่ำ อาจง่ายต่อการเจริญและแพร่กระจายของเชื้อโควิด-19
คุณคึกฤทธิ์ อารีปกรณ์ ผู้จัดการสมาคมผู้ผลิตไก่เพื่อส่งออกไทย ให้ความเห็นว่า โควิด-19 ทำให้ร้านอาหารในต่างประเทศปิดกิจการ การบริโภคลดลง การส่งออกไทยจึงค่อนข้างถดถอย
คำถามต่อมาคือ แล้วอาหารส่งออกจากไทย มีโอกาสปนเปื้อนเชื้อโควิด-19 หรือไม่?
คุณคึกฤทธิ์บอกว่า ในทางทฤษฎีมีโอกาสที่เชื้อโควิด-19 จะติดอยู่บนบรรจุภัณฑ์อาหารได้ หากว่าคนงานติดเชื้อแล้วไอจามจนเกิดเชื้อกระจายออกมา อาจทำให้เกิดการปนเปื้อน
“โชคดีที่เมืองไทยควบคุมโควิด-19 ทั้งประเทศได้ดี โดยเฉพาะในละแวกโรงงาน ไม่มีการตรวจพบเจอเลย ทำให้สินค้ามีโอกาสปนเปื้อนน้อยอยู่แล้ว แต่เราก็มีมาตรการเสริมด้วย” ผู้จัดการสมาคมฯ กล่าว
คุณคึกฤทธิ์เสริมว่า ประเทศไทยมีความกังวลในเรื่องอาหารส่งออกปนเปื้อน โดยได้มีการร่วมมือกับกรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรฯ ทำการสุ่มตรวจสินค้าที่จะส่งออกไปต่างประเทศ ตรวจหาเชื้อโควิด-19 ทุกสัปดาห์
“ส่วนการส่งออกภาคเอกชนที่เป็นสมาชิกสมาคม ก็มีการตรวจพนักงานก่อนเข้าไปในโรงงาน จุดที่มีความเสี่ยง อย่างเช่นโรงอาหาร ก็มีการทำความสะอาดอย่างเข้มงวด เราจะเห็นว่าที่ผ่านมาของเราไม่เคยเจอที่ส่งไปในต่างประเทศ บางประเทศเช่น บราซิล มีการตรวจพบ โรงงานก็ถูกระงับชั่วคราว แต่ของไทยยังไม่เคยเจอ” คุณคึกฤทธิ์กล่าว
ผู้จัดการสมาคมฯ เน้นย้ำว่า ประเทศไทยส่งออกไก่มานานกว่า 40 ปีแล้ว ขึ้นชื่อเรื่องสุขอนามัย ความสะอาด และมาตรฐานการผลิต โดยส่วนใหญ่มีทั้ง มาตรฐานการผลิตผลิตภัณฑ์ (GMP Codex) การวิเคราะห์อันตรายและจุดควบคุมวิกฤต (HACCP) มาตรฐานอาหารฮาลาล (Halal) ผลิตภัณฑ์ปลอดเชื้อเฉพาะ (SPF) มาตรฐานโรงงาน ISO ซึ่งเป็นที่ยอมรับทั่วโลก
“เรามีการเน้นย้ำเรื่องสุขอนามัย จุดไหนเสี่ยงเราก็เพิ่มการคัดกรองและการป้องกันโควิด-19 มีมาตรการสากล มี Traceability เช่น สามารถตรวจสอบได้ว่าไก่มาจากโรงงานไหน ฟาร์มไหน มีระบบไอทีมาช่วย การเคลื่อนย้ายสัตว์ เคลื่อนย้ายไก่ ตรวจสอบได้ทั้งหมด เพื่อที่หากเกิดอะไรขึ้นมาเราก็สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้” คุณคึกฤทธิ์กล่าว
ด้านคุณสุภาลักษณ์ กมลธรไท กรรมการผู้จัดการ บริษัท สารัช มาร์เก็ตติ้ง จำกัด ผู้บริหารแบรนด์ผลิตภัณฑ์มะขามสารัช บอกว่า เดิมมีการส่งออกผลิตภัณฑ์มะขามไปยัง 20 กว่าประเทศ หลายทุกภูมิภาค อเมริกา ยุโรป ออสเตรเลีย ตะวันออกกลาง แต่เมื่อมีสถานการณ์โควิด-19 ก็ทำให้ภาคการส่งออกหายไปเหลือเพียง 1-2 เจ้าเท่านั้น แต่เธอยังคงให้ความสำคัญกับความสะอาดและปลอดเชื้อของผลิตภัณฑ์
“โดยธรรมชาติของมะขาม มันรักษาตัวมันเอง มีความเปรี้ยว และของเราก็มีระบบมีมาตรฐาน มี ISO เป็นโรงงาน Green Product Green Technology มาตรฐานตรงนี้ก็สร้างความมั่นใจให้กับลูกค้า”
นอกจากนี้ คุณสุภาลักษณ์ยังบอกอีกว่า ด้วยความที่สินค้าของเธอขายอยู่ในเซเว่นฯ ทำให้มีผู้ตรวจสอบเข้าไปตรวจสอบมาตรฐานเป็นประจำ รวมถึงมีผู้ตรวจสอบของทีม ISO ทีม HACCP ทีม GMP Codex ทีม Halal เข้ามาตรวจสอบปีละ 1-2 ครั้ง
“เพราะฉะนั้นจะมีผู้ตรวจสอบเข้าโรงงานตลอด เขาก็จะมีคำแนะนำในช่วงโควิด-19 แต่พนักงานเราเข้าโรงงานแล้วก็จะมีระบบการตรวจ การวัดไข้ วัดอุณหภูมิ แล้วก็เว้นระยะห่างในการนั่งทานข้าว เราก็จัดเหมือนที่อื่น ซึ่งทุกวันนี้เจลแอลกอฮอล์ก็ยังไม่เคยขาด” คุณสุภาลักษณ์กล่าว
การรับมือโควิด-19 ของประเทศไทยที่ผ่านมาอาจเป็นหนึ่งในโอกาสสำคัญของตลาดส่งออกไทย เพราะในช่วงที่โควิด-19 ยังคงระบาดไปทั้วทั้งโลก หลายประเทศยังคงสั่งซื้ออาหารจากไทย โดยเฉพาะจีนและสิงคโปร์ ที่นำเข้าอาหารจากไทยเพิ่มขึ้น แสดงถึงความเชื่อมั่นในมาตรฐานและความสะอาดของกระบวนการผลิตอาหารเพื่อการส่งออกของไทย
กรมประมงคุมเข้มนำเข้า "ปลาแซลมอน" ยืนยันปลอดภัยไม่ได้นำเข้าจากจีน
มนุษย์ติดเชื้อโควิด-19 ผ่านบรรจุภัณฑ์อาหารแช่แข็งได้ “ในทางทฤษฎี”