เปิดประวัติ “วันมาฆบูชา” วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา

 

 

ความสำคัญของวันมาฆบูชา

ย้อนกลับไปก่อนพุทธกาล ในวันเพ็ญมาฆปุรณมีดิถี ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 ถูกเรียกว่า "วันจาตุรงคสันนิบาต" เนื่องจากองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาฏิโมกข์ท่ามกลางที่ประชุมมหาสังฆสันนิบาตครั้งใหญ่ในพระพุทธศาสนา และมีเหตุการณ์สำคัญเกิดขึ้นพร้อมกัน 4 เหตุการณ์ด้วยกัน คือ

1. พระสงฆ์สาวก 1,250 รูปได้มาประชุมพร้อมกันยังวัดเวฬุวันโดยมิได้นัดหมาย

2. พระสงฆ์ที่มาประชุมทั้งหมดเป็น "เอหิภิกขุอุปสัมปทา" หรือผู้ได้รับการอุปสมบทจากพระพุทธเจ้าโดยตรง

3. พระสงฆ์ที่มาประชุมล้วนเป็นพระอรหันต์ คือผู้ได้อภิญญา 6 ข้อ

4. วันที่พระสงฆ์ทั้งหมดมาชุมนุมกันนี้ตรงกับวันเพ็ญเดือนมาฆะ หรือขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3

ดังนั้นวันมาฆบูชาจึงได้รับการยกย่องเป็นวันสำคัญทางศาสนาพุทธ

 

สำหรับคำว่า "จาตุรงคสันนิบาต" แยกศัพท์ได้ดังนี้ คือ "จาตุร" แปลว่า 4 "องค์" แปลว่า ส่วน "สันนิบาต" แปลว่า ประชุม เพราะฉะนั้นจาตุรงคสันนิบาตจึงหมายความว่าการประชุมด้วยองค์ 4 กล่าวคือมีเหตุการณ์พิเศษที่เกิดขึ้นพร้อมกันในวันนี้ 4 เหตุการณ์

 

ประทาน “โอวาทปาฏิโมกข์" อันเป็นหลักคำสอนสำคัญที่เป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา

มีใจความดังนี้

• พระพุทธพจน์คาถาแรกทรงกล่าวถึง “พระนิพพาน” ว่าเป็นจุดมุ่งหมายหรืออุดมการณ์อันสูงสุดของบรรพชิตและพุทธบริษัท อันมีลักษณะที่แตกต่างจากศาสนาอื่น ดังพระบาลีว่า "นิพฺพานํ ปรมํ วทนฺติ พุทฺธา"
• พระพุทธพจน์คาถาที่สองทรงกล่าวถึง "วิธีการอันเป็นหัวใจสำคัญเพื่อเข้าถึงจุดมุ่งหมายของพระพุทธศาสนาแก่พุทธบริษัททั้งปวงโดยย่อ" คือ การไม่ทำความชั่วทั้งปวง การบำเพ็ญแต่ความดี และการทำจิตของตนให้ผ่องใสเป็นอิสระจากกิเลสทั้งปวง
• พระพุทธพจน์คาถาที่สามทรงกล่าวถึงหลักการปฏิบัติของพระสงฆ์ผู้ทำหน้าที่เผยแผ่พระศาสนา 6 ประการ คือ การไม่กล่าวร้ายใคร การไม่ทำร้ายใคร การมีความสำรวมในปาฏิโมกข์ทั้งหลาย การเป็นผู้รู้จักประมาณในอาหาร และการรู้จักที่นั่งนอนอันสงัด

 

ทั้งนี้แต่เดิมในประเทศไทยยังไม่มีการประกอบพิธีวันมาฆบูชา จนมาถึงสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 พระองค์ทรงปรารภว่าควรประกอบพิธีทางพระพุทธศาสนา เพื่อเป็นที่ตั้งแห่งความเลื่อมใส หลังจากนั้นพระองค์ทรงโปรดเกล้าฯ ให้จัดการพระราชกุศลมาฆบูชาขึ้น มีการบำเพ็ญพระราชกุศลต่างๆ มีการพระราชทานจุดเทียนตามประทีปเป็นพุทธบูชาในวัดพระศรีรัตนศาสดารามและพระอารามหลวงต่างๆ หลังจากนั้นจึงแพร่กระจายสู่ประชาชนทั่วประเทศ

 

กิจกรรมที่พุทธศาสนิกชนพึงปฏิบัติในวันมาฆบูชา

การปฏิบัติตนของพุทธศาสนิกชนชาวไทยในวันนี้คือทำบุญตักบาตรในตอนเช้า ไปไหว้พระที่วัด ถือศีล 5 ถวายสังฆทาน ปล่อยนกปล่อยปลา ฟังพระธรรมเทศนา และไปเวียนเทียนรอบโบสถ์ในตอนเย็น

 

ขอบคุณที่มา : https://th.wikipedia.org/wiki/