หยุดฆ่าในซีเรีย

 

ตามข้อตกลงหยุดยิงในซีเรียที่เพิ่งประกาศออกมา การยุติการปะทะทางทหารจะเริ่มมีผลบังคับใช้เวลา เที่ยงคืน ของวันที่ 27 กุมภาพันธ์นี้ ตามเวลาดามัสกัส ยกเว้นกิจกรรมต่อต้านการก่อการร้าย เช่นการโจมตีทางอากาศของซีเรีย รัสเซียและสหรัฐใส่กลุ่มรัฐอิสลามหรือไอเอส กลุ่มก่อการร้าย อัลนุสเราะในเครืออัลกออิดะห์และกลุ่มก่อการร้ายอื่น ยังคงดำเนินต่อไป ตามข้อตกลง 

ซึ่งหมายความว่า พื้นที่สีแดงซึ่งเป็นเขตของรัฐบาลซีเรีย สีเขียวของกลุ่มต่อต้านรัฐบาลและ สีเหลืองของชาวเคิร์ด จะต้องยุติการปะทะทางทหารทั้งหมด ส่วนสีเทา ที่เป็นพื้นที่อิทธิพลของรัฐอิสลามหรือไอเอส กลุ่มก่อการร้าย อัลนุสเราะในเครืออัลกออิดะห์และกลุ่มก่อการร้ายอื่น จะยังคงมีการโจมตีต่อไป

นอกจากนี้มอสโคว์และวอชิงตันจะจัดตั้งโทรศัพท์สายด่วนเพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลเกี่ยวกับซีเรีย ทุกฝ่ายที่เข้าร่วมการต่อสู้ในซีเรียต้องมีทัศนะว่า เห็นด้วยหรือไม่กับข้อตกลงระหว่างรัสเซียกับสหรัฐก่อนวันที่ 26 กุมภาพันธ์นี้

ข้อตกลงหยุดยิงนี้ได้บรรลุหลัง 1 วันที่กลุ่มญิฮาดก่อเหตุระเบิดใกล้กรุงดามัสกัสซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิต 134 คนโดยส่วนใหญ่คือประชาชนผู้บริสุทธิ์ 5 ปีผ่านไป ซีเรียยังคงตกอยู่ในความไร้เสถียรภาพโดยเหตุระเบิดยังคงเกิดขึ้นทุกวันและจำนวนผู้ที่ได้รับบาดเจ็บก็เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ที่ผ่านมา ถึงแม้ประชาคมโลกจะพยายามเพื่อบรรลุคำสั่งหยุดยิงในซีเรีย แต่ความพยายามนี้ก็ประสบความล้มเหลว ข้อตกลงไม่ได้รับการปฏิบัติ เหตุเพราะความขัดแย้งในซีเรีย ถูกแบ่งเป็นกลุ่มใหญ่ 3 กลุ่มที่มีชาติมหาอำนาจอย่างสหรัฐและรัสเซีย เข้ามาเกี่ยวข้อง รวมถึงภัยแทรกซ้อนอย่างกลุ่มก่อการร้าย ไอเอสเข้ามาร่วมในความขัดแย้งนี้ด้วย

นายมาโนชญ์ อารีย์ นักวิชาการรัฐศาสตร์ มองว่า สาเหตุที่ข้อตกลงหยุดยิงที่ผ่านมาไม่บรรลุผล เป็นเพราะ กลุ่มลุกขึ้นสู้ในซีเรียมีความสงสัยเกี่ยวกับข้อตกลงว่า สหรัฐมีเหตุผลอื่นแอบแฝงหรือไม่ ขณะที่กองกำลังต่อต้านรัฐบาลซีเรียยังติดใจการโจมตีทางอากาศของรัสเซีย ที่เปิดทางให้กับกองกำลังรัฐบาลซีเรียภาคพื้นให้เข้ามาโจมตีโดยอ้างว่าปราบปรามกลุ่มไอเอส ส่วน ประธานาธิบดี บาซาร์ อัลอัสซาดยืนยันที่จะ ยึดคืนอำนาจการบริหารประเทศ โดยที่สหรัฐไม่เห็นด้วยและยืนกรานจะไม่สามารถแก้ไขสงครามกลางเมืองในซีเรียได้ หากนาย บาซาร์ อัลอัสซาดยังคงดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีซีเรีย 

แม้ที่ผ่านมาการบรรลุข้อตกลงหยุดยิงในซีเรียจะไม่สำเร็จ แต่ข้อตกลงหยุดยิงฉบับนี้ หลายฝ่ายมีความคาดหวังเป็นอย่างมากว่าจะได้รับการปฏิบัติอย่างเคร่งครัดจากทุกฝ่าย ซึ่งหากเป็นไปตามที่คาดหวัง นายมาโนชญ์ อารีย์ นักวิชาการรัฐศาสตร์ มองว่า มีความเป็นไปได้ที่ความรุนแรงในพื้นที่จะลดลง แต่ ซีเรียก็ยังจะไม่มีความเป็นเสถียรภาพ และอาจถูกแบ่งพื้นที่ออกเป็น 3 เขตการปกครองอิทธิพลของแต่ละกลุ่ม ซึ่งมีอยู่ด้วยกัน 3 กลุ่มใหญ่ๆ คือ กลุ่มรัฐบาลซีเรีย ที่อยู่ภายใต้การสนับสนุนของรัสเซีย กลุ่มชาวเคิร์ดและกลุ่มต่อต้านรัฐบาลที่มีสหรัฐสนับสนุน ซึ่งไม่นับรวมพื้นที่ ที่กลุ่มขบวนการรัฐอิสลาม หรือไอเอสยึดครอง

ความขัดแย้งในซีเรียพัฒนาไปสู่สงครามเต็มรูปแบบเมื่อเดือนมกราคม 2555 เมื่อรัฐบาลประธานาธิบดี อัล อัสซาด เริ่มใช้ปืนใหญ่ยิงใส่กลุ่มต่อต้านรัฐบาลในนามกลุ่มแนวร่วมกองกำลังปฏิวัติและต่อต้านรัฐบาลแห่งชาติซีเรีย โดยไม่เลือกเป้าหมาย จากการประท้วงจึงกลายเป็นการสู้รบด้วยอาวุธเต็มรูปแบบจนถึงปัจจุบันนี้ ซึ่งที่ผ่านมายูเอ็นพยายามเป็นตัวกลางเรียกร้องให้ทั้งสองฝ่ายเจรจาหยุดยิงเพื่อดับไฟสงครามแม้จะเป็นเพียงแค่ชั่วคราวก็ตาม เพราะผลจากสงครามสร้างความสูญเสียด้านมนุษยธรรมอย่างร้ายแรง เพียงไม่กี่ปีที่เกิดสงครามก็ทำให้พลเรือนเสียชีวิตไปกว่า 1 แสน  5 หมื่นคน ยังไม่นับชาวซีเรียลี้ภัยสงคราม เกือบ 8 ล้านคน 10 ล้านคนต้องได้รับความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมอย่างเร่งด่วน
    

ตลอด 5 ปีที่ผ่านมามีการเรียกร้องหยุดยิงและดึงทั้งสองฝ่ายมาร่วมโต๊ะเจรจาสันติภาพที่เป็นความเคลื่อนไหวครั้งสำคัญมาแล้วอย่างน้อย 6 ครั้ง 

ครั้งแรก เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2555 (2012) นายโคฟี่ อันนัน อดีตเลขาธิการสหประชาชาติ หรือยูเอ็น เสนอแผนยุติความรุนแรงใหม่หลังจากก่อนหน้านี้ล้มเหลวในทางปฏิบัติ โดยเสนอตั้งรัฐบาลสมานฉันท์เพื่อเปลี่ยนผ่านอำนาจแต่หลังจากนั้นไม่กี่เดือนก็ประกาศลาออกจากการเป็นผู้แทนพิเศษทั้งสองฝ่ายไม่ยอมและกลุ่มประเทศมหาอำนาจบางประเทศคัดค้าน

ครั้งที่สอง 9 ตุลาคม 2555 นายบัน คี มูน เลขาธิการยูเอ็น ประกาศเรียกร้องให้รัฐบาลซีเรียหยุดยิงแต่ถูกปฏิเสธ

ครั้งที่สาม 26 ตุลาคม 2555 กองทัพรัฐบาลซีเรียประกาศหยุดยิงชั่วคราวในช่วงวันอีด ซึ่งเป็นวันสำคัญตามหลักศาสนาอิสลามแต่ทั้งสองฝ่ายก็ละเมิดข้อตกลง

ครั้งที่สี่ 12 กุมภาพันธ์ 2556 (2013) ซีเอ็นเอ็นรายงานว่าที่เมืองทัลเกลักห์ในซีเรีย กลุ่มกบฏกับกลุ่มรัฐบาลสร้างข้อตกลงหยุดยิงกันได้แต่ก็ไม่บรรลุผล 
ผ่านไปสองปีกว่ากับการเจรจาสันติภาพที่ยูเอ็นขับเคลื่อนมาก็ยังไม่มีความคืบหน้าใด ๆ และทั้งสองฝ่ายก็ไม่มีทีท่าว่าจะหวนคืนสู่โต๊ะเจรจา

ครั้งที่ห้า 4 กุมภาพันธ์ 2559 การเจรจาสันติภาพของยูเอ็นเพื่อยุติความสงคราในซีเรียก็ถูกระงับชั่วคราว แต่ฝ่ายที่เกี่ยวข้องก็ยืนยันว่านี่ไม่ใช่ความล้มเหลวของการเจรจา 
และกับครั้งล่าสุด ครั้งที่หก เมื่อสหรัฐและรัสเซีย สองชาติมหาอำนาจประกาศ ออกแถลงการณ์ร่วม หลังบรรลุข้อตกลงยุติการสู้รบ หรือหยุดยิงบางส่วน ซึ่งจะเริ่มมีผลตั้งแต่เที่ยงคืนตามเวลาท้องถิ่นของกรุงดามัสกัสเมืองหลวงของซีเรียในวันที่ 27 กุมภาพันธ์นี้ แต่ไม่เกี่ยวกับการปราบปรามกลุ่มก่อการร้ายไอเอส

การบรรลุข้อตกลงครั้งนี้ได้รับการตอบรับจากรัฐบาลซีเรียและกลุ่มกบฏ แม้ยังไม่มีการยืนยันอย่างเป็นทางการว่าจะปฏิบัติตามหรือไม่ แต่นานาชาติเห็นพ้องต้องกันว่านี่เป็นสัญญาณแห่งความหวังที่รอคอยมานานซึ่งยังต้องติดตามว่านี่จะเป็นจุดเริ่มต้นของการยุติการนองเลือดในประเทศนี้ได้จริงหรือไม่