นี่เป็นครั้งแรก ที่นายเสรี จินตกานนท์ ชาวจังหวัดตราด เข้าร่วมเคลื่อนไหวคัดค้านการจดสิทธิบัตรยา หลังพบว่าตัวเองมีโอกาสเสี่ยงที่จะเป็นโรคไวรัสตับอักเสบซี และจำเป็นต้องใช้ยาโซฟอสบูเวียร์ เพื่อรักษาอาการป่วยให้หายขาด
ยาโซฟอสบูเวียร์ เป็นหนึ่งในยาที่อยู่ระหว่างพิจารณาขอจดสิทธิบัตร จึงสร้างความกังวลให้กับผู้ป่วยว่า หากยาชนิดนี้ถูกจดสิทธิบัตร อาจส่งผลให้ผู้ป่วยเข้าถึงยายาก และมีราคาแพงขึ้น
การจดสิทธิบัตรยา ถูกกลุ่มผู้ป่วย โดยเฉพาะผู้ติดเชื้อเอชไอวีออกมาเคลื่อนไหวคัดค้านมาหลายครั้ง เนื่องจากผู้ป่วยกลุ่มนี้ต้องได้รับยาต่อเนื่อง แต่หากบริษัทเอกชนเข้ามาจดสิทธิบัตรยา ส่งผลให้องค์การเภสัชกรรม ไม่สามารถผลิตยาชนิดนี้ได้อีก และผู้ป่วยอาจจะต้องหยุดกินยา เพราะมีราคาสูง และไม่สามารถใช้สิทธิหลักประกันสุขภาพได้ หรือบางคนอาจต้องเปลี่ยนตัวยา ซึ่งก็ต้องเสี่ยงกับผลข้างเคียง ที่สำคัญผู้ป่วยต้องใช้เงินส่วนตัวในการรักษาพยาบาล ที่มีราคาสูงถึง 3000 ต่อเดือน
ที่ผ่านมาการยื่นคัดค้านคำขอรับสิทธิบัตรยาเป็นเรื่องยาก แม้จะเป็นกลไกทางกฎหมาย เพราะระยะเวลาการยื่นคำคัดค้านใน พ.ร.บ.สิทธิบัตร กำหนดไว้เพียง 90 วันนับจากวันที่ประกาศโฆษณา กลุ่มผู้ป่วยเหล่านี้จึงหวังว่า ภาครัฐจะหันกลับมาใช้นโยบายประกาศสิทธิเหนือสิทธิบัตรยา หรือ ซีแอล อีกครั้ง เพื่อเปิดโอกาสผู้ป่วยเข้าถึงตัวยาที่มีคุณภาพ และราคาเป็นธรรม
สุทธิกิตติ์ ปิยะธีรภัทร ถ่ายภาพ
เกศินี เขียนวารี รายงาน